Lai Nunphung Cheukhat Hna
Roco Phungphai
1948 Chin Special Division Act.
-Kan Lai upadi hna nih nu ro co khawhnak phunglam an kan tuahpiak nak cu a sau ko cang. Asinain nihin ah mah kong a hngaltu kan tlawmte. Biaceih zung pinah, kaa dang ah an zulh kan theih bal lem lo. Mah Chin Act ah a ummi ro co ning phunglam a biapitnak cu, kan upadi tuah khawhnak aana a ngeitu nih tuahmi a si caah, pupa phunglam le tuahmi upadi he aa kalh a si ahcun biaceih zung nih (i) tuahmi upadi zulh a si lai caah a si.
-Nu ro co khawhnak tuahmi phunglam cu Chin Special Division Act, section (dal 6nk) ah a tanglei bantukin an ṭial.
1-Ro ngeitu a thih tikah leiba a ngeihmi a dihlak le a ruak aa suannak le tuammuainak a dihmi a dihlak cu a ngeihmi ro thilri chungin hman a si lai.
2-Ro thilri poah cu a tanglei bantukin ṭhen a si lai.
a-Pupa ro thil (heirlooms) le
b-A dang a tangmi ro thil hna an si.
Pupa ro thil timi ah pupa sinin kan comi leiram, vawlei, inn, meithal, darkhuang ṭhi, puan te hna an si.
A dang ro thil timi ah pupa ro thil lo poah kha a si.
Nu le va hmunkhat i an ṭuan i an ngeihmi thilri cu nupi a thih ahcun a va nih a co dih lai.
Pupa ro thil a simi a co khotu hna cu
-Mithi pa i a fapa, fapa a um lo a si ahcun, tu, tuchin, an um lo a si le
-Mithi pa i a pa, a pa a um ti lo ahcun
-A thimi pa i fapa, a um lo le
-Mithi pa lei in ro co kho dingmi pa, a um lo le
-Mithi pa i a fanu upabik, a um lo a si le
-A thimi i a hrinmi chungin chuakmi pa pakhatkhat if anu upabik, a um lo ahcun
-A thimi pa i a chuahpi a unu, unu a um lo ahcun
-A thimi i a nu tiin, nu ro co khawhnak an kan tuahpiak.
A thimi pa cu a cunglei i an ṭialmi ro co khotu ding pakhat hmanh a ngeih lo a si ahcun, a ngeihmi pupa ro thil a dihlak kha ro thil sawhsawh ah an fonh lai.
Fianternak
-A thimi pa i a nupi cu, a va inn ah, va dang a ngeih hlan tiang a thih tiangin um khawh a si.
-A thimi pa i hrinmi, pa, timi cu, a timi i fapa, tupa hrimhrim ti duhnak a si.
-Phun pakhatkhat i phunglam ah zeibantuk hmanh in va um sehlaw, fanu, fapa an zate in ro co kho mi an si dih.
-Ro thil dang hna cu, a thimi pa i nupi, asilole vale nau hna nih a tanglei bantukin an co lai. Fanu, fapa an ngeih a si ahcun fapa pakhat nih fanu pakhat comi a let khat in a co lai. Ro thil sawhsawh cu, cu bantukin phawt a si lai.
-A cunglei ah zei bantuk hmanh in vaa ṭial hmanhsehlaw, ro a ngeitu pa nih a nun lioah cingla rualchan vialte thei in a ro cotu ding kha co lo dingin a chimh hna a si ahcun ro a co kho ti lo. Cu bantuk ṭhiamṭhiam in a roco khotu ding nih a thlahmi a si ahcun, ro a co kho ti lo.
Ro conak kong he pehtlai in Pu Chan Pum, upadi thiam nh a tanglei bantukin a ṭial ve. Aa ṭialmi cu;
Nu zong ro conak nawl an ngei lo. Asinain ro co khotu ding pa an um lo ahcun ro co khawhnak nawl an ngei ve. Amah a hrinsor fapa ro cotu an um lo ahcun a thimi pa a phunkhat, a unau chungin a thimi pa he aa naih bikmi, ro conak nawl a ngeimi fale nih co a si. Nupi a ngei ko nain ro cotu dingah fapa a ngei kho lomi nih a unau asiloah a phunkhat chung i ro a co kho ding pakhatkhat kha ro cotu ah a cawm i, ro conak nawl a pek ahcun a thimi pa ro kha conak nawl a ngei ve.