A caan a um lioah

Nihin Khrihfa Bupi nih rel dingin a kan tiamhpiakmi (Mt. 25:1-13) a si i, hi chungah kan hmuh khawhmi cu kan Bawipa Jesuh Khrih nih Vancung Pennak bianabia a chim tikah nungak pahra hna kong a si. Cu nungak pahra hna ah panga cu a hrutmi nungak le a tangmi panga cu a fimmi nungak hna an si i, nupi ṭhitu tlangvalpa an hngahnak kong kha a si. 

Bible a voikhatnak kan relmi ahcun (1Cor. 1:17-25) chung hi a si i hi chungah kan hmuh khawhmi cu, “A hmaan maw hmaan lo ti hngalh khawhnak ding caah khuaruahhar um kha a duh i, Pathian a kawlmi Judah mi hna caah cun vailam cung i kan Bawipa Jesuh Khrih a thihnak cu tluknak lung a si i, Fimnak lawng tein a kawlmi Greek mi hna caah cun vailam cung i kan Bawipa Jesuh Khrih a thihnak cu hruhnak a si” tiah a ti. “Sihmanhsehlaw, Khrih a zummi kannih hna caah cun vailam tahnak cung i thahmi kan Baiwpa Jesuh Khrih kong cu kan chim i, cucu kan hmual a si” timi kong kha a si. 

Duhdawtmi u le nau hna nihin ni ah kan relmi bible pakhatnak le pahnihnak chungah kan hmuh khawhmi cu “mihrut timi le mifim timi” hi kan hmuh khawh. Nihin ni i thawngṭha hrawmṭi ding i tlangtar ka duhmi cu “A caan a um lioah” timi a si lai. Pathian a zum hmasa i, a rak cohlang hmasami Israel miphun Judah biaknak nih cun Messiah Khamtu pa kha ngangngan ngaiin a rak hngah i an rak cuanh peng. Khamtu pa Jesuh Khrih cu a rak rat taktak tikah an i tinh ning le an i awnh ningin thil a rak can lo tikah Jesuh Khrih kha an rak nganh. 

Kanmah caah Pathian nih khamhtu pa a rak thlahte tikah cun, “Siangpahrang a ṭuan lai i, a kan hruai lai i, vawlei cungah miphun ṭhawng bik kan si lai i, thinghmui zawtnak zong a thianter dih lai i, kanmah pennak hi a ngan bik lai i, daihnak in a miphun cu zungzal in zungzal tiang a kan hruai lai. A kan hruaitu ding kan Siangpahrang cu a ṭhawntuk lai i, cu Siangpahrang cu zei miphun hmanh nih an tei lai lo i, zei Siangpahrang hmanh nih an tei lai lo” tiah vawlei uktu siangpahrang le vawlei kal ningin kal ding kha an rak cuanh chung. Sihmanhsehlaw kan Bawipa Jesuh Khrih a rak rat tikah kan caah khamhtu pa siangpahrang dirhmun in hmunhma a lak tikah cun vawlei taksa in an cuanh tikah thlarau mit an cawt tikah, “kan Bawipa Jesuh Khrih i vailam cung i thihnak a in cu khuaruahharnak in Pathia kawl aa timmi Judah mi hna caah cun an tluknak lung a si. 

Fimthiamnak aa bochan i fimthiamnak in Pathian a kawlmi hna caah cun vailam cung i kan Bawipa Jesuh Khrih thihnak a in cu hruhnak bia men a si” tiah Mithiang Paul nih a kan ti. “Sihmanhsehlaw vawlei fimnak kan timi hi Pathian i hruhnak a tluk lo i, Pathian i hruhnak kan timi kha vawlei hruhnak nakin a fim deuh” tiah a ti. Vailam cungah kan caah a thi i, a thisen a luan hnawhmi kan Bawipa Jesuh Khrih cu Thlarau mit in kan cuanh a si ahcun Pathian ngaingai, Pathian taktak a simi vawlei misual kan caah ningzah mualpho danghlangnak ing in fahnak fahnak nganbik tuar in vailam cung i kan caah i a thih cu khuaruahhar thil taktak a si. 

Sihmanhsehlaw, khuahruahharnak thil in Pathian a kawlmi Judahmi hna caah cun an tlukrilhnak lungpi a si. Simon sinah kan Bawipa Jesuh Khrih a ngakchiat lioah a nu le pa nih an chuahpi i Simon nih a rak chimmi bia kha a tling. Cu a chimmi cu, “hi ngakchia pa hi Israel mi chungin tampi khamhtu a si lai i, Israel mi tampi hna caah tluknak lung a si lai” tiah a chimmi kha a dik taktak a si. Sihmanhsehlaw Pathian nih hin khuaruah tuahnak, khuaruahhar thil le vawlei fimthiamnak in amah hngalh ding le amah theih ding hi Pathian nih khua a rak khang lo. 

Nihin kan relmi (1Kor. 1:21) ah, “Minung nih anmah fimnak in Pathian hngalh khawh lo ding kha Pathian nih a fimnak in a rak tuahmi a si” tiah a ti. Pathian aa bochan i, kan Bawipa Jesuh Khrih cu “a ka khamhtu le ka Bawipa” tiah a cohlangmi hna caah cun vailam cung i a thimi kan Bawipa Jesuh Khrih cu kannih caah kan hmual a si. Kan fimnak le kan ṭhawnnak, kan khamhnak zong a si. Cucu fim a si i, (Psalm. 111:10) chungah, “Bawipa ṭih hi fimnak hramthawknak a si” tiah a kan ti. Bawipa ṭih cu fim a si, timi kha a chimduhmi cu a si. 

Nihin cu Mithiang Augustine puaini a si bantukin Mithiang Augustine hi kumzabu (4) nak hrawngah a rak ummi a si i, a khua cu Hippo a si i vawlei cung fimthiamnak a rak tlinh i, mifim cathiam ngaingai a si. Amah nih a rak timi cu, “Sualnak vialte ka tlinh lomi pakhat hmanh a um lo” tiah a ti. Sihmanhsehlaw amah a kum (33) a vun tlin tikah Mithiang Bishop Ambrush thawngṭha chimmi kha a ngaih tikah a lung aa thleng i Pathian dawtnak a hngalh tikah cun Pathian bia a cawng i cu a cawnnak ahcun church school ngakchia bik dirhmun ah a to. “Zei ruangah Augustine, nang milai upa pi church school ngakchia bik dirhmun ah hin Pathian bia a cawn” tiah an hal tikah, “A si, vawlei fimthiamnak bia cu ka tlinh ko. Sihmanhsehlaw thlarau bia ahcun zero (pakpalawng) ka si rih caah Pathian bia ahcun zeihmanh ka hngalmi a um lo i a hramthawk tein pei aa thawh awk a si cu” tiah a ti tu Augustine hi nihin ni ah Khrihfa Bupi nih “Father of the Church” “Bupi ih kan Pa” ti dirhmun in cohlanmi mithang ngaingai a si. 

Kan nun chung caan tawite ah a si khawh chungin a ruahnak dihlak, a thazaang dihlak Khrihfa Bupi caah, Pathian a Pennak caah a nunnak liam tiangin sullam ngei tein Pathian rian a rak ṭuantu mithiang a si. 

Nihin kan relmi Gospel chungah nupi ṭhitu tlangval pa a rak rat ding a rak hngaktu nungak pahra hna lakah nungak panga cu zinan a hlei in an i put lo, tlawmte lawng an i put. Sihmanhsehlaw zaam ṭim ah nupi ṭhitu tlangval pa a rak rat tikah cun an mei a mit. Asinain mifim nungak panga hna cu an mei inn a khah lengah thawl in zinan an rak i put rih. Nupi ṭhitu tlangval pa an ngahmi a rak phak tikah cun an mei vannak he nupi ṭhitnak puai innchung ah   nupi ṭhitu tlangval pa nih a luhpi hna ti kha kan hmuh khawh. 

Cucaah cun duhdawtmi nu le pa, u le nau hna kan ngeihmi caan sunglawi te ah nang le kei cu vawlei tahnak fung in mifim si hlah hmanh usih law, Jesuh Khrih a miphun ah Pathian nih a kan thim cang caah mifim dirhmun in a dirmi kan si i, Baiwpa ṭih kha i tlaih peng ko usih law kan nun caan tawite chungah timhcia tein nupi ṭhitu tlangval pa, kan Bawipa Jesuh Khrih kha lunglawm tein hngak peng ko usih. Ralrinnak nun he kan Bawipa Jesuh Khrih a hnu cu zul peng ko usih. 

Thazang petu /- Saya Canute Bawi Kam