Nawl Ngeitu nih Nawl Pekmi chungah kan nun a herh

Matt 16:13-20; ‘Jesuh cu Sisaria ram, Filipi peng a phak tikah a zultu kha a thawh hna i, mi nih mi fapa hi a ho a si an ka ti tiah a hal hna. Annih nih; mi cheukhat nih tipil petu Johan a si, a cheukhat nih Elijah a si, a cheukhat nih Jeremiah a si lo le Profet pakhatkhat a si lai an ti tiah an leh. Jesuh nih a thawh hna i, nannih tah a ho ka si nan ka ti tiah a hal hna. Simon Peter nih; nangmah cu a nungmi Pathian Fapa, Khrih na si tiah a ti. Jesuh nih anih cu Johan fapa Simon, mi thluachuak mi na si, zeicahtiah hi thil cu titsa le thisen nih a hngalh mi a si lo; Vancung khua i a ummi ka Pa nih an hngalhter mi a si. Kan chimh; nang cu lungtum Peter na si kan ti, hi lungtum cung ahhin ka Bupi ka sak lai. Cu Bupi cu Hell kutka hmanh nih a tei kho lai lo. Vancung Pennak tawh kha kan pek lai i, vawlei cung in a hrenh mi cu Vancung zongah hrenh an si lai, vawlei cung in a thlah mi cu Vancung zongah thlah an si lai tiah a ti. Cun Jesuh nih Khrih a sinak kong kha aho hmanh chimh lo dingin a zultu hna kha fakpi in a thlauh hna.’ Bawipa Thawngṭhabia. 

Dawtmi u le nau hna, nihin zarhkel zarhpi 21 nak kan phan ṭhan cang hna. Bawipa nih thluachuah a kan pek. Bawipa thawngin nihin ah nithiang zarhpini kan phan kho. Nihin ah kan relmi Bible nih a kan chimhmi cu ‘khuaruahhar biathuk cu Pathian khuakhannak le minung dirhmun ah a sinak kha’ a kan cawnpiak. Profet Isaiah nih Profet Eliakim cu toidor tein a nung mi le Pathian hnatlakpi mi, Pathian dawtmi a si caah Pathian salṭha a si a ti nak kha nihin ah kan hmuh. A ruang cu Pathian nih amah kha Pathian Pennak tawhpi a ap ti zong kha a kan cawnpiak. Nihin ah Profet Eliakim cu Pathian nih a duhtawt tuah khawhnak nawl, tawh a ap mi a si ti kha kan hmuh khawh. 

Thawngṭhabia chung kan zoh tik zongah, (Matt 16:13-20) chung i kan relmi chungah Jesuh Khrih nih Peter kha Vancung Pennak tawh a ap ti zong kha kan hmuh. Jesuh nih a zultu hna kha, “Mi Fapa hi mi nih a ho a si an ka ti tiah a hal hna tikah; mi cheukhat nih tipil petu Johan a si an ti, micheu nih Elijah an ti, cheukhat nih Profet Isaiah a silole Profet pakhatkhat na si an in ti tiah an leh. Sihmanhsehlaw Jesuh nih, nannih tah a ho ka si nan ka ti tiah a hal hna tikah Simon Peter nih, Bawipa nangmah cu a nungmi Pathian Fapa, Khrih na si, Messiah na si tiah a hun ti tikah cucu minung thisa lei in na hngalhnak si loin Vancung a ummi ka Pa nih an hngalhter mi a si, an thluachuah mi na si tiah a ti. 

Nihin vawlei kan zoh tikah kan nunnak ahhin, Khrih kan zumhnak ahhin; Jesuh Khrih nih kumthum chung vawleipi a cawnpiak i khuaruahharnak a phunphun zong kha a tuah hna. A thimi kha a thawhter hna. Lazarus zong kha a thawhter; cun thinghmui mi zong a damter hna. Cun Satan zong kha a ṭhawl hna, a phuntling in khuaruahharnak kha a tuah hna. Mi thongnga zong kha changreu hlumnga le nga pahnih tein rawl a dangh ko hna. Sihmahsehlaw, cubantuk khuaruahharnak thil hna an hmuh ko nain mi tampi nih Jesuh cu Messiah a si ti kha an hmu kho lo. 

Cucaah Jesuh cu Khrih a si an ti i an hmuhnak kha ṭhenthum in kan hmuh khawh. Cheukhat nihcun Profet a si an ti, cheukhat nih tipil petu Johan a si an ti, cheukhat nih Profet pakhatkhat a si ko lai e an ti. Cu bantukin thawngṭhabia an theih ko nain Pathian aw cu an hna lawngin an ngaih i, an lungthin chung a luh lo caah Jesuh Khrih kha Messiah a si timi an hngal kho lo.

Nihin ni zongah Thawngṭha chimnak le relnak sawhsawh lawngah Jesuh Khrih kha Messiah (tlanhtu) a si timi kha hmuh khawh a si lo. Peter bangin Jesuh hnu zulh in, lungthin tak tein Jesuh Khrih kha kan zumh i kan theih a herh. Peter zumhnak bangin kan nun khawh lawng ah Jesuh Khrih nih kan chungah a fek mi lungtum bantuk nunnak kha a kan pek ve lai. Kan zumhnak cungah a bupi kha a ser ve lai.

Peter nih Khrih a zumhnak a chimphuan tikah Jesuh nih “Nang cu Peter na si, lungtum na si” a ti. Hi lungpi cungah ka Bu ka dirh lai tiah a ti.

Jesuh Khrih chimmi bia kan zoh tikah ‘My Church’ a ti; ‘Churches’ a ti lo. Mah caan lioah Khrihfa ti zongin an au rih lo. Cucu Bible kan relnak ah Lai holh in an lehmi hna hi tampi ruah ding tete a um. Kanmah duhning, minung thisa duh ningin Jesuh Khrih Bia kha Bible chungah a palh in a kalter bantukin khan kan duh paoh in kan tuahmi hna zong kan hmuh tikah ngaihchia a si ngaingai. 

Cucaah Peter cungah Khrih nih a Bupi a sak ti cu, a zumhnak le a ‘Pathian Fapa Messia a si’ timi a phuannak chungah khan a hram a bunh. 

Peter cu Catholic Bupi hruaitu ah a hmasabik Pope a si i Peter a hun changtu cu Linus a si; AD 76 tiang, cun Cletus AD 88 tiang, cun Clement; AD 97 tiang le panganak ah Averitus kan timi AD 105 tiang an hung si hna i, a chanchan in pehtlai tein nihin tiang i a changtu cu Pope Leo XIV a si.

Cucaah Khrihfa kan sinak le vawlei kan nunnak kan zoh tikah cun a bikin kan i zoh chih mi le kan i cawn mi cu Pathian nunnak a si. Cucaah Pathian nawlpeknak kha a herh. Pathian nawl peknak um loin a rianṭuan kha Pathian rianṭuan taktak a si lo. Minung sawhsawh rianṭuannak tiang lawng a si. 

Pathian nawl peknak, Profet Eliakim kha nawl ngeihnak ‘tawh’ cu pek a rak si. Jesuh Khrih nih Peter zong kha, vawlei ah nangmah nih na thlah mi cu vancung zongah thlah an si lai, vawlei cungah na hrenhmi cu Vancung zongah hrenh an si lai timi Vancung kutka ‘tawh’  a pek ve. Jesuh Khrih cu Pathian a si i a Pennak Vancung ram nawl ngaihnak vialte a ngei dih tu a si. Nawl a pek mi hna zong nih tuahser khawhnak “hrennak le luatnak” pek khawhnak nawl an ngei ve. Jesuh Khrih nih nawl a pek mi cu vawlei mi vialte Khamhnak kan hmuh nak hnga, Nunnak kan hmuh nak hnga,  a Pennak Vancung ram nuam kan phanh khawh nak hnga ding caah a si.

Thazang petu /- Fr. Dominic Kung Teal