
CIHRAM CHUAHKEHNAK THLENMI FACANG THLAIRAWL CINNAK

Cihram chuahkehnak thlenmi facang thlairawl hna cu minung caah ṭihnung a si tiah tehte piah awk a um lo nain, cu thlairawl hna cinnak ruangah, hmun cheukhat hna ahcun sipuazi umtu ning a ṭhangcho i piahtana cheukhat kha a fianter piak khawh ko nain, hngalh chung khawh lomi harnak hna zong an tang rih.
Hmun tampi hna ahcun hi thlairawl hna kha an cin ni thawkin lei / lo bite lawng a cingmi hna vawlei hna an lotlau i mi tlawmte ngeihmi, kut chungah a phan. Lothlawhnak vawlei a sungmi hna cu thil chuahtertu nunning kha an sung. Vawlei a sungmi hna cu hlanmi rianṭuantu ah an cang i khuate um rianṭuantu hna cu khuapi i sifak hna sang le veng ah an phan.
Khi bantuk cinthlaknak rian kha kaupi in an rak ṭuan cio tikah cu nih cun kokek pawngkam ningcang kha a khonden i thlairawl phuntling chuahternak kha a zorter caah tulio caan le hmailei caan caah hmun um minung hna i sipuazi kha a khonden. Cihram chuahkehnak thlenmi thlairawl cheukhat cu a cin lawng cin khawh an si i, facang ci lak awk an ṭha lo. Hi facang a cingmi hna cu kumfatin in leilo an ngeimi hna sinin facang ci kha cawk a si caah cantling in annih sin a hngatchanmi ah an cang.
Hi harnak piahtana hna le minung tuahser ning hna kha ṭha tein zohfel zungzal a hau. A kau i ṭuanvo a theithiammi teikpan fimnak le zatlang nunphung he pehtlaimi khuakhan biaruah ṭinak puai pakhat tuah i, cu ahcun hi harnak piahtana he pehtlaih mi a konglam tlingte le piahtana pakhat cio kha amin bunh in ruah khaan ṭi a hau.
Hi konglam he pehtlaih in a konglam tlingte hmuhsak loin, ramkhel rian, sipuazi lei khuaruahnak he pehtlaimi theih duh ngaimi konglam hna lawng kha an thim hnuah hmuhsak mi an chim tawn. Hi bantuk an tuah ruangah piahtana pakhat cio he pehtlaih in aa ningcang mi biachahnak tuah dingah harnak an tongtawn.
Hi piahtana he pehtlaih in dairek in siseh, hel lengmang in siseh, a khonden i a sungmi vialte (leithuan in thlairawl a cingtu a cawtu, le a hmangtu, uktu ṭavuan khan hna, teikpan (Science) thiamsang hna, thlaici chuahtertu hna, leilo pawngkam i a ummi hna, midang hna) aa telmi biaruahnak kha tuah awk aa tlakmi a si. Cuti biaruahnak ah annih an tonmi piahtana hna, thinphan lungretheihnak hna kha an chim lai i biaruahnak i biachahnak hna cu tulio minung hna le hmailei caan cipeh minung thar hna caah, mi tampi ca i a ṭhahnemmi le bawmtu a simi biachahnak hna a si khawhnak dingah a herhmi, theih awk aa tlakmi thawngpang konglam hna zong kha tling tein hmuhsak ding a si lai.
Hi kokek pawngkam he pehtlaimi piahtana cu hnok cencun tukin a um. Cucu ṭuanchuah awk ahcun kakip in i tel in cawlcangh ding a si lai. Piahtana caah fianternak thar hna kha a langh chuahter khomi, a luat i sikaan a ngeimi (zulhphung ningin a tuahmi) pakhat le pakhat kutsih in rianṭuannak hlathlainak lei rianṭuannak hna, rianṭuan khawhnak caah tangka bawmhnak pek in rianṭuannak hna a herh te lai.
Pawngkam zohkhenh kilvennak caah rianṭuantu phu cheukhat cu kokek pawngkam a ṭha i a tlamtlinnak kha pehzulh in kilven a hau tiah an chi mi, teikpan fimthiamnak lei he pehtlaimi hneksaknak cheukhat kha rikhiah a hau, tiah an chim ko nain, minung hna i an nunnak khamnak caah hi zulhphung upadi an zulh lomi kha kan hmuh khawh. A nung ko mi pawi liomi nausemte cungah hneksaknak an tuah tikah khapmi dihlak kha an buar i annih an tuahmi paoh cungah ngaihthiam halnak phunphun an tuah i khamnak bia an chim.
Mikip sin in chuh khawh a si lomi minung nawlngeihnak (nuhrin tinvo) huham le man cu minung i pawimi nausemte ṭhanchonak dihlak nakin a lonh deuhnak kha mi nih an philh cio. Thiamnak / fimthiamnak cu minung ziaza he pehtlaimi a nganmi zulhphung upadi hna kha zeiah rel loin mah nih tuahmi paoh a hmaan dih tiah an chim tawn. Hi dal dihlak ah kan langhter bangin nunning ziaza le ṭanh lo (chahmi) mi fimthiamnak cu mah i thilti khawhnak kha fawi tein le rikhiah in a hmang lai lo.
