Bawipa Auhnak Zeitindah Na Leh?
Dawtmi u le nau hna, nihin November (03) ni ah Pathian bia in thazaang i lak ṭhan hna usih.
November (03) ni cu St. Martin de Porres i puaini zong a si. Mithiang Martin min a ngei mi vialte hna nan dihlak in Happy Feat Day tiin nan kut kan tlaih hna. Bawipa nih thluachuah in pe hna seh. Nan tuah, nan kawlhawlnak cio ah Bawipa thluachuah in umpi ko hna seh.
Nihin ni caah kan rel hnga dingmi Bible cathiang hna (Fil. 2:5-11 / Ps. 21 / Lk. 14:15-24) hna chungin an si. Nihin kan Bible cathiang hna nih an langhtermi zeidah an si tiah cun tangdornak, cun mah zawn lawng ruah lonak, cun Pathian kawhnak cungah ṭha tein fimnak he zumhtlak tein lehthiamnak kha a si.
Voikhatnak Bible kan relmi chungah Paul nih Jesuh Khrih nih a ngeimi nunzia ngeih ve dingin Khrihfa hna sinah ca a ṭialmi a si. Nihin nang le kei Khrihfa a simi hna kannih zong Jesuh Khrih lungput kan ngei ve maw? Jesuh Khrih cu Pathian a si ko nain Pathian he aa tluk aa ruangah i ruat loin kannih minung hna sualnak in tlanhnak hnga ding caah, zungzal nunnak peknak hnga ding caah amah le amah minung cannak aa laknak kong kha nihin Paul nih Filipi cakuat in a kan cawnpiak. Ruamkainak um lo, ka thilti khawhnak tiin mi hmaiah langhlar ngaiin Bawipa nih a nun lonak kha Paul nih cun a kan cawnpiakmi a si.
Nihin ni ah pawngkam zoh hna usih. Khua tampi ah, kan Laitlang te zongah hin Media tampi a hung ṭhancho i, social media lei zongin tampi a zohmi, cun rian a ṭuanmi zong an hung um hna. Mah liote ah midang hna nih keimah i ka tuahsernak hi ka thangṭhat hna seh, hmu hna seh tiin hnuzultu tampi in an kawh cio. Hi tikah Vawlei mithmuh in media nih a langhter ningin cun amin thang chinchin, thangṭhat a si chinchin mi hna kha zei kan ti lai upatnak a um. Sihmanhsehlaw Bawipa, zeizongte a sertu Pathian Fapa, Van le Vawlei a sertu, Minung a kan sertu, kan fimnak le kan zeizong vialte a sertu le a uktu, Pathian minung cannak aa lak tikah atu kan sining he hin zeihmanh aa pehtlaihnak a um lo. Mah liote ah a nunnak hmanh kha aa pek i kan caah ṭhatnak a chuahnak hnga ding caah, Pathian fa kan si khawh ṭhannak ding caah, Pathian hmaiah cotlakmi kan si khawh ṭhannak ding caah Bawipa nih a rak kan tlanh. Zei bantuk lam in dah a kan tlanh? Tangdornak, ruamkai lonak, mah le mah i pawrhlawt lonak nunzia te khan a si. Khakha Paul nih voikhatnak bible kan relmi cathiang chungin a kan cawnpiakmi a si.
Thawngṭhabia chungah Luke nih zeitindah a langhter tiah cun Bawipa nih rawldumnak, nupi ṭhitnak rawldumnak ah khawhmi hna tahchunhnak bianabia kha nihin kan relmi a si. Mah zawnah mitampi nih a ruang ti ko usih tampi an pek i inntekpa i a kawh hna nak kha an al, an kal lo. Cu tikah inntekpa, puai a tuahtupa a thin a hung i mah mi vialte hna kha kaltak in: kaltak in ka ti tikah thluachuah kha an sinin khan lak, chiahtak in, kaltak in lam i hmuhmi paoh kha a kawh hna e, a kawhter hna. Mah tikah hmuhmi kip kawh an si tikah miphunphun in an i tel. A sifakmi, a hrut deuhmi zong an i tel, a fimmi zong an i tel, cun thilti khomi zong, a theihngalmi zong an i tel. A voikhatnak ah thim a simi hna kha a kaltak cang hna.
Nihin ni ah Bawipa nih thlua a kan chuah lio, Bawipa nih a kan kawh lioah kannih nih ‘Excuse’ a ruang tampi in a hnu zulh duh loin (asiloah) a kan cawnpiaknak kha i theihter duh loin kan hna i phihkanh in kan um sual maw? Kan um sual a si ahcun Bawipa nih a kan pek ciami thluachuah kan sinin lak a si ko lai. A tlau lai. Bawipa nih a kan duhsak ti lai lo. Hmuhmi kip sinah kawh an si hna bantukin midang hna sinah thluachuah a phan sual lai. Cucaah nihin nang le kei caan ṭha caan sunglawi kan ngeih lioah Bawipa nih a kan kawh auhnak kha dawtnak lungthin he, zumhnak lungthin he cohlan thiam i, ‘Bawipa cu a kan setu, kan zeizong te a uktu a si’ timi theihhngalh bute in a hnu kan zulh a si ahcun thluachuah tampi a um lai. Van thluahcuah, zungzal nunnak thluachuah tiang Bawipa nih a kan pek ko lai.
Nihin Mithiang Martin de Porres i a nunnak te kan zoh tikah mirum ngaingai mi chungkhar in a chuakmi a si lo. Mi nih a taksa zei kan ti lai hawi he aa lawh lo caah thleidannak a rak tongmi Mithiang zong a rak si. Sihmanhsehlaw mi nih a lenglei in kha bantuk a lungfahnak ding le hnahnawhnak an pekmi kha zei a rel lo. Bawipa nih a pekmi thluachuah, a pumsa, a muisam, a sining kha ṭha tein a cohlan thiam i cupin in Bawipa mi hna, sifak harnak a tongmi hna kha bawmhnak lungthin a ngei. A thilti khawh chungin a rak bawmtu Mithiang a si.
Cucaah nihin nang le kei zong kan sining tein Bawipa thangṭhat usih. Bawipa cungah lawmhnak bia chim usih. Bawipa nih thlua a kan chuahmi kan caah a ṭhabik le aa dawh bikmi a si. Bawipa nih hitining tein amah biak dingah a kan duh timi te kha theihbu le hngalh bute in Bawipa kan zumhnak ah ṭhawng chinchin in kal hna usih. Bawipa nih a kan pekmi, nifatin thlua a kan chuahmi cungah zumhtlak in nun khawh i zuam hna usih. A ngaitu nan dihlak in Baiwpa nih thlua in chuah ko hna seh.
Thazaang petu /- Fr. Fidelis Maung Sein