25 January Sunday

Zarhkel avoi (3) nak (Kum A)

Isaiah 9:1-4; 1Kor 1:10-13,17; Matthai 4:12-23

Hi tuanbia hi a lungdong mipa pakhat nih a nu sinah a phunzaimi a si: “Biakinn kal ka ngolnak a ruang pahnih cu: Mi ka duh hna lo i mipi nih an ka duh lo” mi hi a si.

A Nu nih cun a zoh i a hnemh: “Ka fapa, a ruang pahnih ruangah biakinn ah na kirṭhan awk a si: kum sawmnga le kum nga na si cang i an parish tlangbawi zong na si cang,” tiah a ti.

Dawtmi ulenau hna, Bawipa nih rianṭuan a thawk tikah, a hrampi phu pakhat a auh hna: Peter le Andru, James le Johan le a dangdang hna cu atu thawkin, ‘mi tlaitu’ si dingin a auh hna (Matt 4:12-23). Lamkaltu tiah auhmi hi zultu hna nih hin Jesuh vancung a kai hnuah a khamhnak rian cu a cunglei tuanbia chung i a lung a dongmi parish tlangbawi bantuk siloin mipi nih an duh zongah duhlo zongah an pehzulh awk a si.

Asinain mah nga tlaitu hna kha Jesuh nih zeicah a auh hna? Bible fiantertu minthang William Barclay nih a chimning ahcun, St. Matthai thawngṭha kong a fianternak ah, nga tlaitu ṭha nih thawngṭha chung i nga tlaitu pali hna kha minung nga tlaitu si dingin a auh hna tikah Jesuh nih a duhmi sining hna kha a ngei tiah a ti.

Pakhatnak ah, nga tlaitu cu lungsaunak a ngei. Nga nih hlennak sio a ei hlan tiang lungsau tein hngah a hau. Daitein a umlo i a cawlcangh a rang ahcun, nga tlaitu a si bal lai lo. Minung nga tlaitu ṭha nih cun lungsaunak a ngeih a hau. Phungchimnak ah siseh, cawnpiaknak ah siseh, mi pakhat nih a rannak in a phichuak a kawltu cu a tlawm ngai lai. Cucaah Hngah timi kha kan cawn awk a si.

Pahnihnak ah, nga tlaitu cu inkhawhnak a ngei. Nga tlaitu nih cun lungdongh lo ding le i zuam ṭhan zungzal ding kha a cawn. Cawnpiaktu le phungchimtu ṭha nih zeihmanh a canglo bantukin a langh tikah lungdongh awk a silo. I zuam ṭhan awkah timhcia tein a um zungzal a hau.

Pathumnak ah, nga tlaitu cu ralṭhatnak a ngei. Greek tarpa nih huhphenhnak caah pathian sinah thla a cam tikah a chimmi cu: “Ka tilawng cu a hmetuk i rili cu a ngantuk” a ti. Nga tlaitu cu rili le thlichia thinhunnak ton awk le risk (i pumpeknak) lak awkah timhcia a si. Phungchimtu le cawnpiaktu ṭha nih cun minung sin biatak chimnak ah ṭihnungmi a um zungzal ti kha ṭha tein an hngalh a hau. Biatak a chim lengmangmi pa nih cun a minthannak le a nunnak kha a kut ah a lak ballo.

Palinak ah, nga tlaitu nih caanṭha a hmuh khawh. Nga tlaitu fim nih cun nga tlai awk ruahchannak a umlo caan a um ti kha ṭha tein a hngalh. Zeitik ahdah thlak ding le thlak loding a hngalh. Cawnpiaktu le phungchim thiam nih an caan kha an i thim. Pa pawl nih biatak an cohlan caan a um. Biatak nih a hnuh hna caan a um i biatak dohnak ah biatak nih a harter hna caan a um. Phungchimtu fim nih cun chim caan a um i dai tein um caan a um ti kha a hngalh.

Panganak ah, nga tlaitu nih nga caah hlennak sio kha zeitindah ka chiah lai ti a hngalh. Nga pakhat cu hlennak pakhat ah a tlaih lai i a dang pakhat cu a dang pakhat ah a tlaih lai. A fimmi phungchimtu le cawnpiaktu nih lam pakhat nih mi vialte a tei hna lai lo ti kha an hngalh. Amah pumpak chambaunak hmanh kha a hngalh i hngalhpi a hau men lai. Amah pumpak nih rian a ṭuan khawhnak hmun cheukhat le amah nih a ṭuan khawh lonak hmun cheukhat a um ti kha a hmuh a hau men lai.

A donghnak ah, nga tlaitu fim nih cun nga nih an hmuhkhawh lonak hmun ah amah le amah aa thup a hau. Amah a umnak, amah thlapale hmanh a khamlo ahcun, nga nih a seh hrimhrim lai lo. Phungchimtu le cawnpiaktu fim nih cun amah le amah siloin Jesuh Khrih he pehtlaiter dingin a kawl zungzal lai. Amah i aa timhmi cu amah le amah siloin a lenglei hmanthlak cungah minung mit chiah kha a si .

Tuchan ah khrihfabu hruaitu hna soiselnak bia kha kan theih. Khrihfabu chungtel (parishioners) hna nih a thin a hungmi, naihkhawh a si lomi, thilri chawva a duh tukmi le ahleiin uktu pastor pawl kongah an phunzai.

Dawtmi ulenau hna, Tlangbawi pakhat cu a palh zungzal timi cauk ka rel, cucu hitihin a si:

Tlangbawi nih- Mi a hngah hna ahcun, a caan a zul ballo.

A caante ah Missa a thok ahcun a suimilam a palh an ti.

Mawṭaw a cawk ahcun, mi nih a man a fak an ti.

A ngeih lo ahcun a tlai zungzal an ti.

Bawmhnak a hal ahcun mi nih tangka kawltu a si an ti.

A hallo ahcun aa porhlaw i a hruh an ti.

Nu pawl he hmuh a si ahcun, mi nih playboy (laamnak hmun lawng i a kalmi) a si an ti.

Pa pawl he an kal ahcun, annih nih cun sissy (nudok padok) a si an ti.

Sautuk phung a chim ahcun mi nih kan lung a dong an ti.

A phungchimmi a tawituk ahcun timhcia a silo an ti.

Inn a tlawn (leeng) ahcun, mi nih a lengah a chuak zungzal an ti.

Convent (Siangbawi inn) lawngah a um ahcun an caah caan a ngeilo an ti.

A notuk ahcun hmuhtonnak a ngeilo an ti.

A tartuk ahcun pension lak seh an ti.

Asinain tlangbawi pakhat a thih tikah ahohmanh nih a hmunhma an lak kho lo.

Mipi nih an hngalh awk a simi cu Pathian rianṭuantu sinak nih a minung sinak kha a hloh lo i: porhlawtnak, saduhthahnak, duhfahnak le duhnak nih mi kha an mit a cawtter bantukin tlangbawi asiloah bishop zong kha an mit a cawtter khawh. Asinain a Khrihfabu dirhnak ah a hmangmi; voithum tiang a hlawtu; mitlinglo minung Peter zong kha Bawipa nih a hman khawh ve hna. Sihmanhsehlaw, thlarau lei hruaitu hna nih cun, a sangmi Pathian i auhnak thawngin, an minung derthawmnak teikhawhnak i zuam zungzal dingin rian an ngei. Bishop asiloah tlangbawi pakhat i aṭha lomi ziaza hna ruangah zumtu hna kha biaknak in a pialter khawh.

Cheukhat nih Khrihfabu nih a kan bawm lo tiah an ruah caah lungdonghnak an langhter. Midang nih cun Khrihfabu cu thil umtuning taktak le mi harsatnak he aa pehtlai lo tiah an ti. Khrihfabu soiselnak nawl cu kan ngei hrimhrim ko. Sihmanhsehlaw, phunzai a hau ahcun, ahodah kan phunzai ti kha kan i cinken a hau. Biatak in kan chim ahcun khrihfabu kan si timi a ruang sawhsawh ruangah kanmah le kanmah kan i phunzai. Kanmah he aa hlatmi bantukin Khrihfabu zoh cu zawtnak a ngeimi kutdong pakhat kha kanmah ta a silo bantukin phunzai bantuk a si.

Asinain khatlei kam in, kannih cu Pathian rianṭuantu kan si bantukin, kan derthawmnak um ko hmanh sehlaw, kan tlangbawi rian nunpi awk le pa le nu vialte kha Pathian sinah kirter ṭhan awkah fakpiin kan i zuam awk a si. Khrih Jesuh minung sinak cu kan chungah le kanmah thawngin rian a ṭuan tikha philh awk a silo.

Dawtmi ulenau hna, Khrihfabu i hlawhtlinnak cu khrihfabu hruaitu le lay (zultu) member kan sinak ah tampi aa hngat lai. Biahalnak cu, kanmah rian kha kan ṭuan maw, asiloah khrihfabu ah kan rian kan i thei maw? tihi a si.