November 1 – All Saints’ Day

Biat 7:2-4, 9-14; 1Johan 3:1-3; Matt 5:1-12

Khrih ah Dawtmi ulenau hna, Nihin cu November ni 1 a si i a thi cangmi kan dawtmi hna kan philhlonak ni a si. Asinain kanmah le kanmah i hal hna u sih “Ka thih tikah zeidah ka ton lai i khatlei kam ah zeidah a lawh lai?”

Cauk chungah, Mithiang Nunnak nih, Mithiang le Thluachuakmi vialte cazin kan tuah ahcun hitihin kan hngalh men lai tiah a ti:

Phungning tein thluachuah pekmi le thianghlimmi mithiang hna lakah zatuak tam deuh cu biaknak phu ah aa telmi an si.

1. A tamdeuh cu Bishop hna an si.
2. Nu nakin pa an tam deuh.
3. Martyr a si lomi hna lakah Lay saints pawl cu an tlawm deuh,

Hi zatuak hna caah fianternak cheukhat cu a tanglei bantukin pek khawh a si:

1. Anmah chungtel hna mithiang siternak ṭhanchoter a duhmi biaknak lei phu (religious order) hna nih anmah le an zatlangphu ah an mithiang hna kong hngalhnak thanh khawhnak le an cungah duhpatnak ngeih khawhnak lam le anmah tein an i uk khawhnak an ngei; cun mithiang ah cawisan ding cu timtuahnak a herh.

2. Bishop pawl cu hruaitu an si, cucaah an tlangbawi thiangbik hna nakin an theih deuh tawn hna.

3. Nu mithiang hna cu a tlangpi in Sister pawl an si, an convent inn kulhnak vampang chungah upatnak pek an si ko, asinain a lenglei ahcun mi tampi nih an theih hna lo. Cucaah an ziaza ṭhatnak mipi theihter cu ahmasabik a herhmi a si. (Tahchunhnak ah, Lisieux khuami St. Therese kha zoh.) Asinain pa pawl cu mipi hmai ah an i chuak i mipi caah thilṭha tuahnak in theihhngalhnak an hmuh deuh.

4. Lay mithiang hna cu martyr an si lo i beatified asiloah canonized an silo ahcun, Sister nakin, pa nakin, bishop nakin, biaknak phu chungtel hna nakin theih an tlawm deuh.

Cucaah, nihin puai cu Vancung mithiang vialte cungah aa hngat, asinain ahleiin Vancung i mi hmete tiah kan auh khawhmi hna cungah aa hngat: Khrihfabu liturgical calendar ah an min aa tel lomi a fiang lomi, thianghlim a si tiah cawnsan a si lomi, biatified a hmu lomi, lawmhpi lomi le min langhter lomi mithiang hna tampi an um. Hi mithiang hna cu a thi cangmi na pi le pu, na nulepa, na nupi le va, na pi le ṭang, na saya/mah le thiamsang dang, hawikom, fale hna, u le farnu, tu le tunu, chungkhat unau le a d angdang hna an si kho. Zeihmanh hleice thil an tuah lo nain zeitindah kan dawt lai i ṭhatnak kan tuah lai ti an hngalh.

Zahan maw nizan ah maw phu cheukhat nih Halloween puai an tuah. Asinain Archbishop Angel Lagdameo (Pilipino) nih cun Halloween puai nih All Saints’ Day le All-Souls’ Day ṭha tein tuahnak lam a kan kham awk a si lo tiah a kan theihter. Zeicatiah, a chimmi cu, kan lak i cheukhat nih Halloween puai ah kan thazaang kan pek i mithiang le mithi caah thlacam kan philh. Hi puai hna ruangah kan tha a ba cang i hika ahhin November ni 1 le November ni 2 a hung phan i thlacam ding ni hna cu inn ah kan i din i kan i hngilh. Thlacam kan philh cang. Bishop nih cun puai tuahnak hnulei tinhmi taktak cu kan philh lai lo i cucu mithiang hna le mithi hna caah thlacam ding a si tiah a peh.

Nihin i thawngṭha cu Thluachuahnak kong a si. Thluachuahnak timi biafang cu Latin biafang beati in a rami a si i a sullam cu “aa lawmmi hna” asiloah ‘thluachuahnak a hmumi hna’ tinak a si. Hi Thluachuahnak hna hi midang sinah Khrih thawngṭha kan thanhnak lam a si. Hi hna hi mithiang hna nih Pathian kha ruahchannak he an i naih khawhnak ding ruahnak an si. Thluachuahnak pariat nih Pathian Pennak phunghram a sertu ziaza ṭha hna kha a langhter i Khrih zultu taktak a kan siter. Hi thluachuahnak hna hi vawlei nih a ṭhanchotermi sining hna he aa ralchanh.

1. Thlarau leiin sifak si cu Pathian ṭhatnak le zohkhenhnak cungah hngatchannak nganpi he nunnak ngeih a hau ti kha toidor tein cohlan a hau..

• Ngaihchiatnak cu midang nunnak caah kanmah i nunnak pek kha a si i, nunnak thar ah nun le Khrih chungah thihnak le nunnak i hrampi nunnak ah kan thawh.
• Nemnak taktak cu Pathian he aa fonhmi minung chung i thlarau nemnak in a chuakmi a si, amah cu a palhmi remh duhnak lawng si loin a palhmi sinah tharchuahnak pek duhnak zawnruahnak zong in a khat.
• Toidornak lungthin i a thuk bikmi rawlṭam le tihal cu dinnak chungah Pathian dinnak hngalhthiamnak kha a si.
• Zaangfahnak timi cu zaangfahnak nakin a sullam a thuk deuh. Midang an intuarnak caah ahmaanmi le ahmaanmi zohkhenhnak ah lungthin cawlcanghnak aa telmi tuahsernak a si.
• Lungthin thiang tein um ti cu midang zawnruahnak le zawnruahnak thawngin Pathian cungah nunnak chiah kha a si.
• Daihnak cu dawtnak, dinfelnak le biatak cungah hram aa bunhmi a si. Hi minung sining hna lak i pakhatkhat kha buar a si tikah daihnak a um lo.
• Dawtnak le biakamnak in a chuakmi sifahnak cu vailamtahnak i Khrih sifahnak he aa fonh taktakmi sifahnak a si.

Dawtmi ulenau hna, Mithiang vialte hna upatnak puai cu, cu mithiang hna, thanhmi le thanh lomi lawng si loin mithiang sinak lamthluan ah a ummi le a si awk a simi kan dihlak caah lawmhnak a si. Cucaah zultu taktak si asiloah mithiang si cu thluachuahnak ah a tawinak in chim a si. Hi thluachuahnak hna hi zulh khawh lomi an si lo, zeicahtiah mithiang hna nih zeitindah tuah ding a si ti kha an kan hmuhsak. Mithiang pakhat nih caan saupi a liam cangmi ah hitin a rak chim: “Annih nih an tuah khawh ahcun, zeicahdah keimah nih ka tuah khawh lo?” ti a si.