
RAMKHAT LE RAMKHAT I UPATNAK LE KOKEK PAWNGKAM KONGLAM

Sifakmi ram hna ahcun sifah harnak lohtlaunak program le minung hna i zatlang nunphun umtu ningcang a rak ṭhancho deuhnak caah rian ṭuanchuahnak hna kha papekmi program sinak in ṭuan a rak herhmi a si. Caan khatte chungin a hleice tinvo a lami minung cheukhat hna i sawksammi a luantuknak he pehtlaimi a ṭha lomi zohchunhnak theih i ziaza rawh eihmuarnak hna kha hmual ngei tein doh hrawh a herhnak kong theihfian a hau.
Annih cu thli thurhnawmhnak a tlawmmi thilti khawhnak thazaang (energy) hna kha chuahter in an hman awk a si. Asinain annih cu thli thurhnawmhnak a tambik a chuahtermi a ṭhangcho lio mi ram ngan hna sinin bawmhnak an hal hna awk a si. Nitlang nichawn thazaang kha tampi piin an hman khawh ko nain, cucu ningcang fimthiamnak hmuh khawhnak, mifim thiamsang hna i bawmhchanhnak, tangka bawmhchanhnak hna a herh i, a hlan sehzung hlun hna an rak saknak ning cu pungsung thar caah aa tlak lonak hna a um.
Vawlei cung ramkip he pehtlaimi hnatlakpinak hna zong a caan caan ah a herh ve. Ram pakhat le ramkhat hawikomhnak ah ram pakhat i a thlurpi nawlngeihnak kha upat ding a si. Sihmanhsehlaw mikip kha fahnak a pe dingmi, umnak hmun he pehtlaimi kokek harnak hna he i ton tikah bawmh khawh dingin pahnih hnatlaknak cahren zong tuah awk a si.
Ramkhat le ramkhat hawikomhnak kha a tlaihkhip piakmi zulhphung (sikaan) zong a um a herh. Cucu ṭuanvo hna kha a pek i a herh lomi tuahsernak hna zong kha a khamh piak. Biana ah; thazaang a ṭhawngmi ram hna cu sehzung hna in an hlonh dingmi hlonhmi thilri hna kha mi ramdang ah va hlonhnak, pawngkam a thurhnawmhter dingmi sehzung hna kha rili kam hna ah siseh, mi ramdang hna ah siseh saknak hna an si.
Rili tipi thuamthum cungah uknak ningcang kong zong ruah a hau ngaimi a si. Ramkip si hna seh, umnak hmun pakhat in ram hna karlak si hna seh, hnatlaknak cahern hna an tuah cio. Rikhiah tlaihkhihnak ningcang a um lonak, thlaihkhihnak le dantatnak phung a um lo caah cahren hna kha zei rel lo umnak in an donghter cio. Rili tikam thuamthum hna kha sehzung in hlonhmi thilri hna kha hlonhnak le rili hmun kaupi hna kha zohkhenhnak zong kha a nganmi zuamcawhnak pakhat a si ve. Mi tampi he pehtlaimi hmun timi rili tipi thuamthum hna kha timhlamh uknak phunglam cungah hnatlak piaknak ngeih ding a herh.
Vawlei cung huap he pehtlaimi khuacaan a linhnak kha nehhnu zulh awk ah a hrampi he a tlakmi biachahnak hna tuah i zuamnak ah a ralchanmi hna i tuaktan khuaruahnak cu misifak harnak hna doh hrawh awk ah zuamnak zong kha kan ton hna. Thli thurhnawmhnak zorternak kongkau le misifak ram hna le umnak hmun hna ṭhanchoternak caah rianṭuannak a pahnih ning tein ṭuanvo lak in ṭuan hngami kakip aa telmi naihniamnak a herh.
Kumzabu (21) ah hlan caan lio i rak ngeihmi uknak phunglam kha pehzulh in zoh khenhnak ah ṭhanchonak tuahtu hna ruangah ramkhel lei chimrel khawhnak aana a rak zornak kha kan hmuh. Ṭhanchonak tuahtu (sipuazitamaa) hna le tangka he pehtlaitu hna zong vawlei cung ramkip a phu hna ah an i tel cio caah chimrel khawhnak nih a khuhchilhnak hna kha kan hmuh.
Hi thil umtu ningcang ah chimrel khawhnak a ngei i, piahtana hna kha hmual ngei tein a kham kho dingmi vawlei cung ramkip a phu hna kha ser a herh i, cu a phu hna ṭuanvo latu hna kha ramkip cozah hna nih hnatlak piin rianṭuannak ca zong tuahnak nawl pek ding a si lai.
Aa din cangmi Pope Benedict XVI nih zatlang nunphung a cawnpiaknak ah hitihin a rak langhter. Vawlei cung ramkip huap sipuazi timhlamh tuaktannak tuah awk, tangka harnak a tongmi hmun nih ṭhanchonak (sipuazi) a tha ṭhawnnak caah tulio piahtana hna si ningcang a chiahchin nak hna ruangah a chuakmi i tlukruan lonak hna in khamh awk, daihnak caah rian ṭuanchuah awk, a zatceomi ei le din tirawl hmuh khawhnak, Daihnak hmuh ding, kokek pawngkam khamhnak kha aamah khaan ding, ram leng chuahnak hna kha tlaihkhih piak ding timi hna caah kan hmai i Khrihfa Bupi kha a rak uktu hna, Mithiang Pope John Paul II nih kum tampi lio i a rak hmuhsak cang ningin, Vawlei cung pumpi huap tahnak in chimrel khawhnak a ngeimi a phu pakhat a herh te dingmi a si.
Ramkhat le ramkhat lamkaltu ramdang palai hna i biaruah khuakhannak hna zong ramkip hawikomhnak ah a biapi mi dal ah aa telmi a si.
