Pentecost Day
Audio (aw) zongin ngai khawh a si. 👇👇
Khrihfami nih Pentecost ni kan timi a thawhkehnak a hram cu hitihin a si. Isarel miphun puai he aa pehtlai. Isarel mi nih kumkhat ah puai phun (7) an ngeihmi lakah Pentecost ni cu a sunglawimi ni ah aa tel ve. Pentecost timi biafang cu Greek holh in a rami a si i, voi (50) nak, zarh (7) nak tiah sullam a ngei.
Pentecost puai cu rawlá¹uan puai ti zong a si. (Exo 23:16). Phundang cun changvut á¹uan puai ti zongin an ti. (Exo 34:22). Rawlá¹uan puai he aa pehtlaih caah lawmhnak puai ti zongin an ti. (Deut 16:11/ Is 9:2). Barli an hun á¹uanmi a phal hmasabik cu Sabath ni ah Pathian sinah an pek. Cu Sabath thaizing in an rel i, Sabath pasarihnak thaizing kha ni (50) nak cu a si. (Lev 23:15-16). Hi puai ahhin barlithar in an sermi changreu hlumhnih, thilnu phulh lomi kha Pathian sinah an pekchanh. Rawlá¹uan caan hramthawknak ah lanhtak puai (Pentecost hlan ni (50) ahkhan thilnu phulh lo changreu kha Pathian sinah an rak pekchanh) ah cu thil cu an tuah. Cuti an tuah duhnak chan cu kumthar kan i thawk cang tinak a si. Cun thilnu phulh lomi changreu ni (50) hnu i pekchanhnak an tauh cu, atu ah thil amah ningkel in a kal cang lai tinak caah a si. Cuticun zarh hna puai le thilnu phulh lo changreu puai kha an pehtlaihter hna i thilnu phulh lo changreu puai le lanhtak puai cu an pehter.
Pentecost puai cu a hramthawk ah rawlá¹uan puai a si ko nain a hnu deuh ahcun Isarel mi Izipt ram in an chuahnak kong he aa pehtlaih caah a sullam a thuk deuh. Isarel mi Izipt ram in an chuahnak thlathum ah Sinai tlang an phan. (Exo 19:1). An i thawhnak thla kha Nisan (15) ni hrawng si dawh a si. Cucaah Sinai tlang ah Pathian he biakamnak an tuah cu a ni (50) nak si dawh a si. Cu a si caah Pentecost puai cu rawlá¹uan puai nakin Sinai tlang i Pathian he an biakamnak philhlonak tu ah a hung cang. Cu ruangah Jesuh Khrih le a zultu hna zong nih Pentecost ni cu Moses nih Sinai tlang ah Nawlbia a laknak kha ruahnolhnak caah Pathian an thangá¹hat le caan an hman ve nak cu a si. Judah mi lakah mifim, minthang a si ve mi Philo nihcun Sinai tlang ah Pathian nih Nawlbia a rak pek hna ahkhan thli a hrang, meizik an choi lulhmalh a ti. Cuve bangin Bible cathar chungah Pentecost ni thil umtuning cu aa lo ngai ve i khuaruahhar awk ngai a si hrim ko.
Khrihfabu (Bupi) tuanbia chungah thil khuaruahhar pakhat ah aa tel vemi Pentecost ni ah Thiangthlarau rianá¹uannak cu Luke thawngá¹ha á¹ialtu nih fakkhun le thukpi in a á¹ial. Sihmanhsehlaw David Siangpahrang nun ah kan hmuh mi cu Thiangthlarau nih David chungin bia a chim. (Lam 1:16). Profet Isaiah nun zongah cu nun cu kan hmuh á¹hiamá¹hiam. Pathian cu a zungzal in Pa le Fapa le Thiangthlarau cu a si. Steven cu Thiangthlarau in a khatmi pa a si i, Judah mi cu nan chan chung dihlak in Thiangthlarau dotu nan si, tiah a ti hna. (Lam 7:5). Cucaah Pathian nih zeitik chan poah ah Thiangthlarau in rian a á¹uan ti kan hmuh. Sihmanhsehlaw Pentecost ni ah a hleikhun in thil a hung um cu St. Luke nih a kan chimh.
Pentecost ni Thiangthlarau rianá¹uannak cu Lamkaltu tuanbia Dal (1-13) tiangah Thiangthlarau timi biafang cu voi (40) renglo a um. Hramthawhnak (Zumtu hmasa hna) Khrihfabu (Bupi) cu Thiangthlarau nih a umpi mi bu a si ti cu a fiang taktak. Pentecost ni ah Thiangthlarau cu meizik bangin a choi lulhmalh i, lei pakhat cio nih khan a tawngh hna tikah Thiangthlarau in an khat, bia chim khawhnak a pek hna. (Lam 2:3-4). Nifate an nunnak ah á¹hawnnak le ralá¹hatnak a petu hna cu Thiangthlarau kha a si. Jesuh nih, Ka Pa nih bawmtu dang an pek hna lai a timi (Jn 14:16) chung bia cu Pentecost ni ahcun a tling. St. Peter nih fiang ngai le ralá¹ha ngaiin Sanhedrin hmai ah bia a chim khawhnak cu Thiangthlarau rianá¹uannak a si. (Lam 4:31). Pahnihnak ah Bupi hruaitu vialte kha Thiangthlarau hruaimi an si dih i, upa pasarih zong kha Thiangthlarau in a khatmi an si dih hna ti kha kan hmuh. (Lam 6:3).
Pentecost ni cu Thiangthlarau rianá¹uannak he aa pehtlaimi a si caah Khrihfa mi nih kan hngalh awk a herh an ti i, AD 200 ah biatak deuh in hramthawk Khrihfa hna nih Jesuh Khrih a thawhá¹hannak ni in zarh (7) nak Zarhpini ah sunglawi ngaiin an rak tuah cang. Cu thawk cun an hun pehzulh lengmang nak cu a si. Caan sau nawn a hun rauh hnu ah ni thianghlim ni tiah an hun auhá¹han. Catholic Siangbawi hna nih hi caan ahcun Angkifual sen an i hruk tawn. Atu chan tiangin cheukhat Khrihfabu zong nih thawhá¹han ni in zarh (7) nak Zarhpini ah Pentecost puai cu an tuah cio.
Thiangthlarau cu zumtu hmasa hna chungah khan rian a á¹uannak khuaruahhar ngaiin an chim. Pakhatnak ch Thiangthlarau cu zeizongte ah lam hruaitu a si kha a lang. Biana ah Filip kha Athiopia bawipa he a tontertu hna kha Thiangthlarau cu a si. (Lam 8:29). Cun Kornelias nih a thlahmi lamkaltu hna an ra lai, tiah St. Peter a chimtu kha Thiangthlarau a si. (Lam 11:28). Paul le Barnabas kha Thiangthlarau nih thawngá¹ha chim ah nan thlah hnai lai a ti. Hramthawhnak Khrihfa zumtu hmasa hna nih zeithil an tuah hmanh ah Thiangthlarau hruainak kha an kawl zungzal i Thiangthlarau hruainak loin an tuahmi zeihmanh a um lo.
Khrihfa mi nih thil á¹ihnung kan tei khawhnak, teitu kan si khawhnak fiang tein chim awk a herh tik i chim khawhnak, zeitluk nganmi harnak kan ton hmanh ah kan i lawmh khawhnak vialte hi Thiangthlarau rianá¹uannak lawngte an si dih. Cu a sic aah Khrihfa nun hi Thiangthlarau chung nun a si. Cu thlarau cu kan nunnak hram taktak cu a si. Pentecost ni ahhin zeitin in dah thil a um set ti hi hngalh a har ngaingai. Sihmanhsehlaw fiantertu cheukhat nih an timi cu Pathian ih thil lianngan a tuahmi kha an kan chimh tikah kanmah holh bantukin an kan chimh tiah kan hngalh cio ti kha Pentecost ni ah aa tel ve mi nih an chimmi a si tiah an ti.
Pentecost ni Thiangthlarau rianá¹uannak thawngin holh phunkip a holhmi nih an chimmi bia, anmah holh cioin an rak theihmi kha buaipi lem loin Pathian Thiangthlarau nihcun zeizongte a fiantermi tu kha Pentecost ni nih a kan chimh duhmi cu a si. Cucaah Catholic Bupi ahcun Pentecost ni cu thawhá¹han ni (Easter) in ni (50) nak ah tuah a si.