Lai Nunphung (Man Kong)
Audio (aw) zongin ngai khawh a si. 👇👇
d. Tet (Thor) nih man an i manning
Hi Tet nih man an i manning hi, hawidang man sinah telh awk a si ve nain kan minsak tete dannak a um ruangah a dang le a bu tein ka á¹ialnak a si. Man an i mannak kong hi Pi Ni Cin nih a tanglei bantukin a á¹ial hna.
1.Manpi
Hringtu a pa nih a comi a si. Siapi le dan-um kha manh a si i caw cu manh phung a si lo.
2.Mante
Mante cu hringtu a pa asiloah hringtu a pa u, asiloah chuahpi a á¹a nih a comi a si i Le le Thal, Namtong, Mei kaunak (mii-pho) kha an pek hna.
3.Puman
Hringtu a pu nih a comi a si i a pu a um ti lo ahcun cu a pu i a u, a um ti lo ahcun vangei a nu i chuahpi a á¹a kha an manh lai. Cu tikah a pu nihcun naa, caw, sia pakhatkhat kha vangeinu kha a pek lai.
4.Ṭaman
Innlak a á¹a ni a comi a si. Hi an manhnak sullam cu va ngeinu a far kha a va he holh tam, sikcak huat caan a phak tikah, a nupa inn á¹in hmasa loin á¹aman co inn ah a á¹in tawn. Cu a á¹a nihcun a á¹hatá¹hatnak in a tuaktan i a va inn ah a chiah. Cu man cu tangkarang fang 3 an i man tawn.
5.Numan
Hringtu a nu kha an manhmi a si i tangkarang phar 5 a si tawn. A hmette in a zohkhenh le a cawm man a si.
C. Nupiá¹hit He Aa Tlaimi Thil Dangdang Hna
1.Chiahinn
Hakha nu nih khual ah va an ngeih tik le Hakha pa nih khual ah nupi an á¹hit tikah nulei pawl i innpi, á¹a, pu, ni, nu, salpa manco hna nih an i á¹humhnak caah an hmanmi inn kha chiahinn a si. Mah an i á¹humhnak hna nihcun va ngeimi arsa cu an ei ve. Va ngeinu nih va a ngeihnak khua ah a um tikah a umtu, an khuasak, a khimá¹am, a chiatá¹hat vialte kha mah chiahinn i a nupa hna nihcun an kilven, an zohkhenh lai. Cu nu zong nih amah a hringtu nu bantukin a nu le a pa taktak bantuk ah aa chiah ve hna lai. Chiahinn hna nih an tinco hnga dingmi cu pumá¹ek 3-6 tiang kha arsa einak ah, cun man ah cawtum in siapi tiang an co lai. Chiahinn nih vok an thah ve lai.
Cu bantukin nipi á¹hitu nih a dih hngami cu chiahinn aa á¹hummi manco hna zat in vok Rs. 15-20 man a thah cio hna lengah, pumá¹ek pakhat cio asiloah thil in a si ahcun Rs. 3-10 man tiang pek cio an si lai. Mah an i á¹humhnak chiahinn cio he arsathah hmunkhat i eiá¹i le i hrawm cu, kan i rualchan, kan i chungkhat cang ti duhnak caah a si.
Man a tingco pawl nih an thawh khawh dih cio ahcun a vapa zong nih sa cu a thah ve lai. Zei ti a si hmanh ah phunthawh cotu nih a tlunnak a chiahinn cu pakhatkhat a thah lai i chiahinn zong nih vok an thah ve hrimhrim lai. Cucu (imperative) a si lo, kho lomi a si.
2.Ar-at (ar-aat) cotu
Ar-at cotu timi cu va ngeinu nih a á¹ale lakah a duh mi kha aa ham khawh. A bik ngaingai ahcun chuahoi á¹a a ngei lomi hna ngaknu kha va a ngeih tikah a zohkhenh le a kengkawitu ah nu le pa nih á¹a hampiak kha a si ko. Ṭa an tlaihpiak mi cu anmah chungphun chungah an duh mi kha hampiak a si tawn, bat khawh a si lo.
Hi ar-at timi hi va ngeinu á¹ale lakah upa bik nih co a si tawn. Asiloah á¹ale dang zong nih cotin khawh a si. Man dang bantuk a si lo i arsa an thahmi kha a meirial (a á¹awk) nganpi in an co, a tlawmbik cuai linga cu a ti. Cu ar-at a cotu nih cun buh a hmun, Lai chiti le cite he á¹amh cia in sei tan le ar an thah i kheng chungah sercia tein a vale inn ah khan an put hna. A vale nih zu thawl khat an dah hna lai.
Hi ar-at co timi man dang bantukin manmi a si lo i ham le dawtnak caah manhmi as i ko. Ṭaman cu i mamnh a um tiah kan á¹ial cang i a phung ning ahcun á¹a upa bik nih co awk asinain a duhmi paoh a hoih khawh ko hna. Cu bantukin hi ar-at zong hi á¹aman a co lomi, a á¹a dang kha coh khawh á¹hiam a si. A bikin á¹aman i hauh lo le manh ahcun i pek deuh ah a cang.