Nihin thawngṭhabia kan relmi chungin tlangtar kan duhmi cu “Biatak ah nung usih” timi in thazaang lak usih. 

Johan cu biatak ruangah thah a si, Herod cu biatak a mertakmi, biatak a dotu a si. Pathian nakin minung a upat deuhmi le mi hmai a zohmi a si. Johan cu biatak phuangtu, biatak a dirkamhtu le Pathian bia ningin a nungmi a si caah Herod nih a naupa Filip nupi kha aa lak. (Lev. 18:16) ah, “Na nau nupi pumlawnnak kha na hlim lai lo” tiah Pathian bia bangin Johan nih Herod Siangpahrang cu “na nau nupi na ṭhit awk a si lo” tiah a ti. Cu ruangah Herod nih Johan cu thong a thlak. 

Herod nih Jesuh kong a theih tikah a thin a phangtuk hringhran. Miṭhalo cu ahohmanh dawi loin an zam. “Naa lawmhtuk lioah biakamnak va tuah hlah, na thin a hun tuk lioah biakhiahnak va tuah hlah”. Birthday tuahnak a ṭhatnak le a ṭhatlonak (Job. 1:4-5) chungah Birthday tuahnak nih a chuahtermi a theitlai, Job nih a fale hna caah Birthday a tuah piak hna. “Maw Bawipa ka fale hna nih nangmah sinah sualnak an tuah ko hnga, an lung chungin nangmah an volhpamh ko hnga. Maw Bawipa rak ngaithiam ko hna” tiah raithawinak a tuahpiak hna. Job a fale hna cu mithiang ah an cang dih. 

Nihin thawngṭhabia chungah kan relmi, Herod Siangpahrang birthday puai tuahnak nih a chuahpi mi a theihpar cu Johan thahnak le Johan thihnak a si. (Lam. 12:23) ah, Herod innchungkhar cu tholung rawl ah an cang. Johan cu zeiruang ah dah Herod nih a thah tiah cun ‘biatak ruangah a si’ timi nihin thawngṭhabia chungah kan hmuh. 

Nihin kan vawleipi kan zoh tikah biatak dotu, biatak a thlengtu kan tamtuk cang. Biatak dotu tampi lakah Johan bantukin biatak dirkamhtu le biatak phuangtu le biatak ah a nungmi kan si ding a si timi hi nihin kan thawngṭhabia nih a kan cawnpiak mi cu a si. Nan dihlak cungah ka lawm. 

Thazang petu /- Saya Francis Khua Pheng

The post Biatak ah Nung usih first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Biatak ah Nung usih appeared first on RVA Hakha Chin.

1. Pawngkam lei, sipuazi lei, zatlang nunphung lei he pehtlaiihmi kokek pawngkam cacawnnak

Kokek fimthiam cacawnnak (Ecology) cu nunnak ngei saram hna le an rak ṭhanlianhnak pawngkam hna i pehtlaihnak kha hlathlai cawnnak a si. Hi konglawm cu minung le minung phu hna an nun an umnak caah a herhmi umtu ningcang he pehtlaihmi ruatṭhan khuaruahnak le biaruah ṭinak hna a her hi, ṭhanchonak, thilri thar chuahternak, hmannak pungsan cheukhat hna he pehtlaih in hlanfang tein biahalnak tuah awk a si. Thil hna pakhat le pakhat pehtlai tein an i pehtlaihnak kong cu kan chim ah a dong kho lai lo.

A caan le hmunhma, a bitkauh hna cu pakhat le pakhat a dang tein an dir kho lo. Neuclaer (Atom) zong hi a dangte ṭhenchuah in cawm khawh a si lo. Vawlei (plants in solar system) pakhat cio i takpum sining he pehtlaimi, dat (chemistry) he pehtlaimi, Saram lei (zoology) he pehtlaimi hmuhnak vialte cu pakhat le pakhat pehtlai tein an i pehtlaih bantukin nunnak ngeih saram hna i kokek phu hna i cheuchum an sinak kha zeitik hmanh ah tling cikcek in kawl le theih fiang dih khawh an si lai lo.

Kannih i chuahkehnak lei he pehtlaimi an umtuning i cheuchum hna cu nunnak ngei saram dihlak nih an ngeih. Thil siseh, umtu ningcang siseh, pakhat kha a cheuchum pakhat lawng theihnak cu a kau ngaimi thil umtu ningcang dihlak he pehtlaihnak a um lo ahcun theihlonak taktak phunkhat a si tiah kan ti ko lai.

Kokek pawngkam tiah kan ti tikah vawlei pumpi kokek le cu cung i hngatchan in a ummi minung phu hna karlak i a ummi pehtlaihnak kha a chim duh. Vawlei pumpi kokek kha kannih he thleidan in a dirnak kong (asiloah) minung umnak hmun menmen a si tiah chim khawh a si lo. Kannih cu vawlei pumpi kokek cheuchum kan si i, cu chungah kan i tel i cucu he cat loin aa hmuhtonmi kan si.

Hmun pakhat kokek thurhnawmhnak a sinak kong kan cohlan tikah cu hmun i a phu hna an rianṭuan ning, cu hna i sipuazi ningcang, cu hmun um minung hna i umtu ning pungsan hna, kokek pawngkam umtu ningcang hna kha hmun um hna i an theih ning timi hna kha cawn le kawl in hngalh a hau. Ni le caan thlennak a um caah, piahtana pakhat i a cheuchum paoh caah a dangte ṭhen in a konglam hrampi kawl piak ding cu a fawimi thil a si lo.

Piahtana caah kakip in a fianh piakmi fianternak kha kawl in hmuh khawh a herh. Cu fianternak ah vawlei pumpi a phu hna chungin minung pakhat le pakhat he minung le pawngkam pehtlaihnak dihlak kha telh chih in ruah dingmi fianternak a si a hau. Kannih cu kokek pawngkam he pehtlaimi le zatlang nunphung timi piahtana pahnih he kan ton cio laimi si loin, hmuhnak tampi aa telmi pakhatte lawng a simi piahtana a si i, cucu kokek pawngkam he pehtlaimi piahtana a si bantukin zatlang nunphung piahtan zong a si lai.

Hi piahtana tlangtlak fianternak caah a herhmi hlawhtlinnak lam a phunphun cu misifak hna piahtana fianternak, hnonmi hna i minung huham kha hmuh ṭhan piaknak, pehzulh tein kokek pawngkam zohkehnh kilvennak tiah kakip in a bawmchan dingmi fianternak a si awk a si.

The post KAKIP IN KHAMH A HERHMI KOKEK PAWNGKAM first appeared on RVA Hakha Chin.

The post KAKIP IN KHAMH A HERHMI KOKEK PAWNGKAM appeared first on RVA Hakha Chin.

Tiva a zul i a hram tiang a zawtmi nih tiva  ai semnak tihna (source) an phak bantukin, ringawn aw dawh nih Pathian sin ah a kan hruai i, vawlei nih a pek khawh lomi lawmhnak diriamnak a kan pek tiah a ti. July 29  zanlei sang ah, Castel Gandolfo Pontifical chung i Borgo Laudato si’ ah “Methuselah”  tiah min an pekmi holm oak kung thladem tangah, Daihnak caah thlacamnak le Hla saknak an tuah i cu hmun ahcun Pope nih biachimnak a ngeih hna.

The post Tiva nih a hram (ai semnak tihna/ source) ah a kan hruai bantuk in ringawn (music) nih Pathian sin ah a kan hruai first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Tiva nih a hram (ai semnak tihna/ source) ah a kan hruai bantuk in ringawn (music) nih Pathian sin ah a kan hruai appeared first on RVA Hakha Chin.

August 3-8, 2027 ah tuah dingmi puai caah timhtuahnak committee nih a tu ah khual tlung hna i dornak le umnak, khual um kalnak, khual tlung hna an himnak, sii lei zohkhenhnak le rianṭuan-pehtlaihnak lei ah timh nak tuah hram an thawk cang, tiah Seoul Archdiocese nih July 30 ah thawngthanhnak an tuah.

“A luancia kum thum chung ah, puai caah a herh bikmi hmunhma remh le tuahnak ah rak i zuam a si,” tiah committee president, Seoul khuami Archbishop Peter Soon-taick Chung nih a chim.

“A ra laimi kum cu kan i timhtuah dih caan a si lai i vawleicung hmunkip in mino hna kan don cang hna lai,” tiah a chim chap.

Mino Puai tuah hlan ah, Korea diocese 15 ah puai lian hna ah tel khawh dingin ramkip khualtlawngmi thong tampi nih July 29-Aug. 2, 2027 ah min peknak zong an um cang.

“WYD Seoul 2027 cu ruahchannak, lawmhnak, Korea le Seoul mi hna nih khual an dawt hna nak le lungrualnak tehte a si khawhnak ding caah a si khawh chungin kan zuam lai,” tiah Archbishop Chung nih a chim.

2027 kum, Seoul ah tuah dingmi mino puai cu kum 1995 ah Manila ah rak tuahmi mino puai hnu ah Asia ram ah tuahmi vawlei cung ramkip um mi hna puai a voihnihnak a si lai.

Vatican nawlngeitu hna nih July thla ah South Korea ah timhtuahnak zohfelnak an ngei i Archbishop Chung le a cohlangtu Diocese chungin Bishop pawl he zong tonnak an ngei hna tiah committee nih an chim.

Kum khat relnak cu Aug. 3 ah aa thawk lai. Confidite, Ego Vici Mundum (“Ralthatnak ngei! Vawlei cu ka tei cang”) timi hla in mino puai cu thawk a si lai.  Hi hla cu WYD Seoul 2027 Youtube Channel ah thlah a si te lai tiah committee lei nih an chim.

Mah hla cu Korean hlaphuah thiam Francis Jiyoon Kim nih a tialmi a si i, hla 434 chungin thim a si. Cu chungah South Korea ramleng in 294 an i tel tiah a chim.

Committee nih cun “Nunnak thaw” tiin Vawleicung Thingkung Cinnak Campaign zong an ngei lai i, mino pawl zong thingkung cin ding le an i telnak hna zong online in midang sin hrawmh ding forhfial an si lai tiah an chim. Pope Francis’ encyclical Laudato Si’ nih a forhmi campaign cu, khualtlawngmi hna nih pawngkam zohkhenhnak cawlcanghnak ah i tel ve ding le puai nih a chuahtermi carbon ‘thlichia’ tlawmternak dingah bawmhchanh tu si ding in timhtuahnak a ngei.

Ramkip khualtlawngmi min cazin cu October 2026 ah on ding in timhtuahnak an ngei. Khualtlawngmi hna nih umnak, rawl, khualtlawnnak, insurance le khualtlawngmi thilri hna telh in asisin phun 11 chungin thim khawh a si lai tiah tawlreltu hna nih an chim. Mah asisin chungah telkhawh dingin cun US$80 in US$310 karlak a si lai.

Um kal timhtuahnak cu parish cio in tlangtlak piak a si lai i, Seoul Archdiocese chung i parish 230 hrawng ah phawtzamh a si.

Committee nih ‘khualtlang hna himnak le sii lei in an herh mi caah timhcia sinak cu biapi bik ah chiah a si’ tiah an ti. Crisis Response Center le holh phunphun a hmangmi call center nih puai chung ah biahalnak hna le emergency thil hna cungah an tawlrel lai tiah a ti.

Source: ucanews

The post Korea Khrihfabu nih Vawleicung Mino Puai Ni 2027 caah “A Donghnak” timhtuahnak a thawk cang first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Korea Khrihfabu nih Vawleicung Mino Puai Ni 2027 caah “A Donghnak” timhtuahnak a thawk cang appeared first on RVA Hakha Chin.

Hi a tanglei i ṭialmi hna hi fiantertu an si.

Sangpichung ahhin fapa panga an um.

Cu hna cu Sui Ling, Khuk Hnin, Dawte, Sia Mang le Lian Chum an si. Sui Ling nih a pa a nun lioah nupitak a ṭhit, Khuk Hnin le Dawte zong nih an ṭhit ve. Sui Ling nih hmunpi le ro thil zong a co hna. Khuk Hnin le Dawte zong an nupi le he kaa dang ah an um cang. Sia Mang le Lian Chum hi nupi ngei rih lomi an si i Sui Ling sinah an um.

Sui Ling cu ro cotu ngei loin a thi. Sui Ling nih ro a vuih taak bantukin Lian Chum nih ro vialte a co ve. Lian Chum zong cu nupi ngei loin a thi ve hoi. Cu tikah Khuk Hnin le Sia Mang cu ro an cuh ai.

Cu hna ro an i cuhnak kongah Hakha le Khuathar chungkhar lutlai hna 16 nih zoh le ceihkhanpiak an si. Cu hna lak i minung 12 nih hmun he ro he Sia Mang cu an pek dih i a dang 4 hna nihcun Khuk Hnin co dingah an chiah.

Cu minung 12 hna an min cu;

Sangpi         Than Hniar, Ral Khuai, Sang Kung, Lal Er, Mang Chum

Sangte         Ral Er, Pa Awi

Nguntual     Do Kulh

Khenglawt   Hrang Er, Hrang Nawn

Thlaceu       Van Hei, Khen Ṭhio (Kan Tyo) hna an si.

A dang pali hna cu;

Sangte         Van Mang

Nguntual     Lal Cin

Darkhuah    Ṭial Ling, Tei Um hna an si.

Co ro cuhnak kongah an ruahnak aa dan caah, Falam vuanthok le Hakha vuanthok hna sinah a hung chuak. Cucaah Lai phunglam (customs for division of property) zulh awk, ro conak phunglam cu a tanglei i min kan ṭialmi hna he 1915 June 29 ah an rak dirh (established) i an fehter.

Cu hna lak i aa telmi hna cu;

Sangpi         Sia Mang, Than Hniar, Ral Khuai, Sang Kung, Khuk Hnin, Lal Er, Mang Chum

Sangte         Ral Er, Pa Awi, Van Mang

Nguntual     Lal Cin, Do Kulh

Darkhuah    Van Hei, Khen Ṭhio

Khenglawt   Hrang Er, Hrang Nawn hna an si.

Cucaah Head nih a tanglei bantukin a pehṭhan.

An zapi hnatla in a tanglei bantukin an rak chah, an rak khiah.

Fapa pahnih a ngeih tikah ro cu ṭhen 5 ah ṭhen siseh. Ngachuah thum cu upa nih a co lai i, ngahcuah hnih cu a hniang nih a co lai.

Unau pathum a ngeimi an si ahcun ro cu ṭhen li ah ṭhen a si lai. Upabik nih ṭhen hnih, milai nih ṭhen khat le a cheu, a cheu a tangmi pathumnak pa nih a co lai.

Unau pali a ngeimi an si ahcun ro kha ṭhen li ah ṭhen a si ve lai. Upa bik nih ṭhen hnih, a hniang bik nih ṭhen khat le a cheu, pahnih le pathumnak nih a tangmi ṭhen cheu cu aa ngaw veve in an i ṭhen lai.

Unau panga ngei caah cun ṭhen nga ah ṭhen a si lai. Upabik nih ṭhen nga ṭhen hnih, a hniang nih ṭhen khat le a cheu, a tangmi ṭhen khat le a cheu cu milai pathum nih an i phaw lai.

Unau pasarih chuak an si ahcun ṭhen hra ah ṭhen a si lai. Upabik nih hrachuah thum, a hniangbik nih hra ṭhen hnih; a tangmi hra ṭhen hnih kha a tangmi panga nih aa tluk cio in an co lai.

Thil biapi special co caah cun a cotu nih a hlohthlau le a zuarnak hnga lo, hmunpi he aa ṭhennak hnga lo, khua upa kha an chimh hmasa hna lai.

The post Lai Nunphung Cheukhat first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Lai Nunphung Cheukhat appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin kan Nu Bupi nih thawngṭha rel dingin a kan timhpiakmi (Jer. 26:1-9; Ps. 69; Mt. 13:54-58) hna hi an si. 

A voikhatnak Jeremiah bible chungah kan hmuh khawhmi cu Profet Jeremiah cu Pathian nih Judah mi hna sinah a thlah i pumhnak inn vung kal lai ci kaw, “An hmai i ka chiahmi ka nawlbia vialte hi an zulh lo an hnon i, ka profet pawl hi zeiah an rel lo a si ahcun an chungah ka tlunter hnga dingmi chiatnak hi ka tlun lai. Sihmanhsehlaw an sualnak an i ngaihchih a si ahcun an chung i ṭhatlonak ka tlunter hngami hi ka khirh ṭhan lai i thilṭha tu in ka thuamh ṭhan hna lai” timi kong, an sualnak kha va hngalhter i an sualnak kha i ngaichih in Pathian sin i rak kir ṭhan ding kha cucu bible pakhatnak ah kan rel. “An hmaika i ka chiahmi ka nawlbia vialte kha an hnon” tiah a ti. Pathian duhmi le Pathian nawlbia zulh cu zeidah a si kan ti ahcun ‘A thlahmi Fapa Jesuh Khrih zumh’ kha Pa Pathian nih a duh bikmi cu a si. 

Nihin Gospel Matthai kan relmi chungah Fapa Jesuh Khrih cu amah khuacia lila Nazareth khua ah a mi hawi, a laihawi hna nih kan Bawipa Jesuh Khrih an hlawt i pumhnak inn ah a cawnpiak hna i khuaruahhar a tuahmi vialte kha an hmuh tikah cun a hmutu le a zohtu hna cu an khuaruah a har ngai natein a hrihram an zon ṭhan tikah vawlei taksa mit rumro in an zoh i, ‘ziah hi pa nih hin khawika dah a va lak? Hi khuaruahhar tuah khawhnak vialte hi khoika dah a lak? Laktama fapa / Joseph fapa kha a si ko lo maw? Mary fapa kha a si ko lo maw? A naule, a farle hna zong kahin an um ko lo maw?’ tiah vawlei taksa mit zoh in an zoh a si. 

(1Sim. 16:7) ahcun, “Bawipa nih cun mi nih an zoh ningin a zoh lo. Mi nih cun lenglei langh ning kha an zoh, sihmanhsehlaw Bawipa nih cun lungthin kha a zoh” tiah a ti. Pathian hmaika ah Jesuh Khrih a hringtu Nu Mary a rak rum zia le mitṭha pa a simi Jesuh Khrih zohkhenhtu lattama Joseph Pathian hmaiah mithmai ṭha a rak hmuh ning kha phungbia cawnpiaktu, tlangbawi hna, Judah mi hna nih khan an rak hmu kho lo i, vawlei tahnak fung lawngin an tah tikah misifak, mitangvung te dirhmun an si tikah lenglei lawngin an zoh tikah Jesuh Khrih kha zeiah an rel lo i an zawmhtaih, an sarhsat hna nak a si. Duhdawtmi nu le pa, u le nau hna nangtah vawlei tahnak fung in na kal peng rih ko maw? Cawnpiaktu Saya, thlarau leiah kan pa, kan Tlangbawi le an si ah mirum chungkhar in a rak chuahmi an si maw, an hrihram a fek maw? ti kha na zoh lengmang rih maw? Nihin ni ah kan Siangbawi, cawnpiaktu saya te, kan Bishop hna, kan Khrihfabu chung i rian a ṭuanmi hna, hi vialte hna hi Pathian nih a thlahmi hna profet hna an si i, an sifah, an rum aa sai lo, an muisam an pumrua aa sai lo. Pathian nih a thlahmi hna an si, an bia ngaih i cohlan kha Pathian duhmi a si. 

Jesuh Khrih nih, “Ka bia a ngaitu cu a ka thlahtu a bia a ngaih a si i, keimah a ka cohlangtu cu ka Pa an cohlan a si i keimah nih ka thalhmi hna a rak cohlangtu cu keimah an ka cohlang a si” tiah kan Bawipa Jesuh Khrih nih fiang tein a chim. Vawlei mit zoh in, paṭha aw zawn in, a ṭhawngnu, pa mithmai lawng na zoh maw? Cucu Pathian zoh ningin na zoh a si lo i, minung zoh ningin na zoh. Minung zoh ning lawngin kar na hlan a si ahcun, lenglei zoh ning lawngin na zoh a si ahcun Pathian zoh ning he aa ralkah timi kha kannih nih kan theih a herh. 

Nihin hi kan Nu Bupi nih Mithiang Ignatius Loyola puaini sunpar a pek ni, upat a pek ni a si bantukin amah cu Pathian aa bochan taktak mi Mithiang pakhat, minthang ngaingai mi Mithiang pakhat a si i amah i a thlacamnak te hi tlawmpal te hrawmh hna kan duh hna. A thlacamnak te cu hitin a cam, “kaa cinken khawhnak ka thluak le ka thazaang, ka hngalh khawhnak ka thinlung ka thlarau le ka ngaihmi vialte hna hi Bawipa nangmah nih na ka pek dih i na ta si dingin ka cohlang sawh ko” tiah Bawipa laksawng vialte cu a pek ṭhan. A peh ṭhan rihmi cu, “Maw Bawipa, ka ngeihmi vialte hi nangmah sinin ka hmuhmi, na zaangfahnak le na dawtnak thawngin ka comi na laksawng an si caah hi thil vialte chungah hin nawl rak ngeih law nangmah duhning tein na hman nakhnga na kut chungah kan pek” tiah a ti. A peh ṭhanmi cu, “Mawi Bawipa, kei cu na dawtanak le na vel in na ka thuamh ahcun ka caah a tlam a tlin ko caah herhmi dang zeihmanh ka ngei ti lo” tiah Mithiang Ignatius nih thla a camnak te a si. 

Duhdawtmi u le nau, nu le pa hna zeiruang ah dah kan Bawipa Jesuh Khrih nih hin Siangpahrang hna chungkhar le mirum rum hna chungkhat ah hin hmunhma lakin vawlei chungah hin thawngṭha a rak chim in vawlei mi vialte hi a kan khamh lo ka ti a si ahcun kan Bawipa Jesuh Khrih nih Siangpahrang chungkhar hmangin, mirum hna, mi ṭha ṭha hna chungkhar hmangin vawlei sinak hi lak sehlaw, misifak pawl nih an biangam lai lo cu ta! Cucaah cun duhdawtmi nu le pa, u le nau hna vawlei cung i rum hi a herh maw? A herh ko. vawlei cung fim hi a herh maw? a herh ko. Sihmanhsehlaw a herh bik an si bal lo. 

Vawlei cung kan nun lioah hin Mithiang Ignatius nih thla a cam bangin “Bawipa na dawtnak le na vel in na ka thuam ahcun ka caah a tlam a tling ko, ka caah a za ko. Herhmi thil zeihmanh ka ngei ti lo” a ti bangin lung diriam tein a dawtnak chungah lungsi hnangam tein kan caah a thlahmi kan Bawipa Jesuh Khrih cu ka caah a si, kan caah a si” tiah zumh in amah cu i bochan usihlaw, cu a si ahcun kan nunnak ah, kan chungkhar ah Jesuh Khrih nih khuaruahhar thil tampi a tuah lai ti kha hmuh in, zumh in “Van Kanan Rampi” cu zumhnak in karhlang hna usih. Nan dihlak cungah Pathian nih a thluachuah in ṭhumh thlak ko hna seh. Amen

Thazang petu /- Saya Canute Bawi Kam

The post Pathian Duhnak Tuah hi Kan Herh Taktak mi cu a si Ko first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian Duhnak Tuah hi Kan Herh Taktak mi cu a si Ko appeared first on RVA Hakha Chin.

(Mt. 13:47-53) “Vancung Pennak cu rili chung i chehmi sur, nga phun zakip a tlaitu bantuk a si. A khah tikah ngatlaitu hna nih cun tikam ah an hnuh i an ṭhu i nga kha an ṭhen hna; a ṭhami cu an bawm chungah an sanh hna i a ṭha lomi cu an hlonh hna. Chan donghnak ah cun cu bantuk cun a si lai: vancungmi kha an kal lai i miṭha mi hna lak khan miṭhalo mi kha an khawmh hna lai i meiphu chungah an paih hna lai. Cuka ah cun an ṭap lai i an hacang an rial lai,” tiah a ti. Jesuh nih cun, “Hi vialte hi nan hngal kho maw?” tiah a hal hna i, “kan hngalh hna,” tiah an leh. Cucaah a thawh hna i, “Phungbia cawnpiaktu saya, Vancung Pennak kong cawnpiaknak a cohlangmi cu, inn ngeitu, a thil khonnak chungin thil thar he thil hlun he a chuah lengmangtu bantuk a si,” tiah a ti. Jesuh nih tahchunhnak bia hna cu a chim dih in cuka hmun cun a chuak.” 

Tutan kan Nu Bupi nih a kan timhpiakmi Matthai thawngṭhabia chungah zeidah kan hmuh tiah cun, “Vancung Pennak cu rili chung i chehmi sur, nga phun zakip a tlaitu bantuk a si” tiin tahchunhnak lak in thazaang lak ṭi le ruah ṭi kan duh hna. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih Vancung Pennak kong thawngṭhabia a chimh hna tikah hin tahchunnak bianabia tampi (42) tiang a hman. Cu lakah hi sur bianabia hi aa tel vemi pakhat a si i (Mt. 13) chungah hin kan zoh tikah Vancung Pennak kong he pehtlaih in bianabia a hmanmi thlaici vurhtu bianabia siseh, belh bianabia, antamci bianabia, thilnu bianabia, thuhmi rothil bianabia, lungvar bianabia le nihin ah kan relmi sur bianabia hi a si. 

Zeiruang ah kan Bawipa Jesuh nih Vancung Pennak kong he pehtlaih in bia a chim tikah bianabia a hman kan ti a si ahcun, Galilee peng ummi hna nih hin nifatin an nunnak le an pawcawmnak caah an hmanmi a si caah, hi bianabia ka hman a si ahcun Vancung Pennak thawngṭha an theih khawh deuh lai, ti kha a ruah tikah hi tahchunhnak bianabia hi kan Bawipa Jesuh Khrih nih a hman tawnmi a si. Cucaah nihin sur bianabia a hman tikah Galilee peng i a ummi hna nih an pawcawmnak caah an hman deuhmi hi zeidah a si tiah cun ngatlaih in, a zuar in, nga in a paw aa cawm deuhmi an si tikah sur bianabia zong hi a hman chihnak a si. 

Nihin ah sur kan timi cu nga pakhat lawng a tlaimi ngasio bantuk a si lo. Rili chung kan cheh tikah a ṭhami siseh, a ṭha lomi siseh tisik le hnawm vialte a tlai dihtu sur pakhat a si. Cun sur a chep tawnmi, a hman tawnmi hna nih kan theihmi a si. Rili tang tiangin tiva chungpi ah kan chah tikah a ṭhami le a ṭha lomi he kan hnuh tikah a rak khawmh dihtu sur pakhat a si. Hi nih hin zeidah a langhter kan ti a si ahcun Pathian veelngeihnak le caanṭha timi “Pathian sawmnak (asiloah) Pathian thawngṭha” cu miphun kip siseh, biaknak kip siseh kan dirhmun zoh loin mi vialte sinah phanhpi ding a si. Cucaah kan Pathian nih mi vialte kha i ngaihchih hna sehlaw rawk hlawh ti hi a kan duhpiakmi pakhat a si. 

Nihin ah sur kan cheh tikah hin a ṭhami siseh, a ṭha lomi siseh kan hnuh tikah, leng ah a vun chuah tikah, tikam ah a chuah tikah ngatlaitu hna nih cun an ṭhu lai i nga kha an ṭhen hna lai, a ti. ‘A ṭhami cu an bawm chungah an sanh hna lai i, a ṭha lomi cu an hlonh hna lai” tiah a ti. Cuve bantukin chan donghnak a si tikah, a phak tikah vancungmi kha an kal lai i miṭha mi hna lakah khan miṭhalo mi hna kha an khawmh hna lai i meiphu chungah an paih hna lai. Cuka ah cun an ṭap lai i an hacang an rial te lai, a ti. 

Nihin Khrihfabu kan dirhmun, Khrihfa kan vawlei ah hin miphun kip in kan um. Khrihfabu chungah miphun kip in, holh phunkip in, a ṭhami le a chiami kan um dih ko lai. Lenglei zohnak in kan i zoh tikah a tak Khrihfa le a deu Khrihfa, a hmaanmi Khrihfa le a hmaan lomi Khrihfa thleidan a har lio caan a si. Mi vialte hi sur chungah kan um chung paoh cu kan dihlak in kan i cawh dih ko lai. Sur kha a khah dih tikah sur kha rili kam ah an hnuh tikah a ṭhami nga le a ṭhalomi nga an ṭhen hna lai. A ṭhami nga cu, bawm chungah an sanh hna lai i a ṭhalomi cu an hlonh hna lai, a ti. 

Hi vawlei cungah kan Bawipa Jesuh Khrih a rat tikah bia a kan ceih tikah chan dongh tikah vancungmi hna nih an tuah dingmi kha nihin ah ralrinnak a kan pekmi a si. Miṭha hna, miṭhalo hna a kan ṭhen tikah kan ton cio dingmi kha hi bianabia nih hin a kan hmuhsak chungmi a si. 

Nihin ah dawtmi u le nau hna zeibantuk minung dah kan si lai? Nga hi anmah pakhat le pakhat an i ṭhen lo, ṭhentu an um. Cucu nawlngeitu Pathian lawnglawng a si ti zong nihin ah dawtmi u le nau hna philh hlah usih. Nihin kan dihlak in Khrihfabu chungah siseh, Pathian rianṭuannak ah siseh kan um dih ko lai. Asinain biahalnak biapibik cu zeidah a si ti a si ahcun, rili kam kan phak tikah bawm chungah chiah dingmi nga ṭhami, nunnak a thlengtu maw kan si (asiloah) nga ṭha lomi midepde dah kan si, timi hi nihin ah dawtmi u le nau hna kan nunnak ah i chek ṭhan cio usih. Net chungah, sur chungah um lawng a za maw? A za lo. Biakinn Khrihfa sinak lawngin a za maw? A za lo. Nifatin kan nunnak ah dinnak nun, sual ngaihchih taktak nak nun ngeih a haumi a si, a herhmi a si. Cucu kan biakmi Pathian nih a duhmi a si ti zong hi nihin ah philh hlah usih. 

Dawtmi u le nau hna, nang le kei sur nih a tlaihmi Pathian veelngeihnak tangah kan um lio caan ahhin kan sual kan palhnak vialte i ngaihchih in amah Pathian sinah kir usih. Cucu Pathian duhmi a si.  

A voikhatnak bible kan relmi (Jer. 18:1-6) chungah zeidah kan hmuh tiah cun, “Pathian nih Profet Jeremiah cu umsertu sinah a va thlah i cuka ahcun a va kal i, umsertu pa nih a duh lo ningin le a ser ning loin um a si tikah a ṭheh ṭhan, a ser ṭhan tawn ti kha a va hmuh. Kha ve bantukin ka thimmi, ka semri Israel miphun hna zong hi ka kut chungah a ummi an si. Umsertu pa kut chungah um a um bantukin a duhning tein a ser ṭhan tawn bantukin, hi Israel miphun hna zong hi ka tuah kho hnga lo maw; ka tuah khawh tuk e. Hi bantukin Israel miphun hna zong hi an si e. An sualnak an palh vialte an i ngaihchih lo ahcun ka ṭheh lai, kan ser ṭhan hna lai” timi ralrinnak a hmuhsaknak kha nihin ah kan hmuh khawhmi a si. 

Bawi Khrih ah dawtmi u le nau hna ngan le kei zong Bawipa kut chungah a ummi kan si, Pathian kutchuak kan si. Pathian kutchuk kan si cu zeiruang ah a si? Nunnak thar ah nun dingah, Amah Pathian duh ning in Pathian nih a kan sermi minung kan si i, nangmah le keimah titsa duhning in nung loin Amah Pathian duhning tu in nun in; nga hna sur in an cheh tikah  nga kha a ṭhami le a ṭhalomi kha a tlaih dih i a ṭhami nga kha bawm chungah an sanh bantukin a ṭhalomi nga vialte kha an hlonh i an chiahtak, timi kha kan hmuh bantukin nihin ah a ṭhami nga si hna usih law, Pathian duhning in a nungmi fanu fapa si hna usih tiin nihin ah thazaang lak ṭi le thazang pek kan duh hna. Bawipa nih a thar in thluachuah in pe ko hna seh. Amen.  

Thazang petu /- Saya William

The post Pathian Veelngeihnak le Caanṭha first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian Veelngeihnak le Caanṭha appeared first on RVA Hakha Chin.

 Avoi sarihnak International Seminar on Church Communication cu July 27-28 tiang Pontifical Catholic University of Chile ah tuah asi i Cardinal Pietro Parolin zong nih min a thut ve i an kuat hna. Latin America le Caribbean ram hna in technology lei thiamsang hna le, biaknak lei rianṭuantu, fimcawnnak le in thiamsang hna, Catholic Bupi aiawhtu cu AI kong i ceihmai awk le khuakhaanṭi awk ah seminar an tuah. Cu an seminar ahcun Pope nih ca a chuahmi “minung sinak limhang kilven zohkhenh awk”(Encyclical Magnifica humanitas) cungah chirhchan in ceihmai asi i AI nih kong ah ziaza, nunphung le biaknak kong ruah awkah meeting an tuah.

The post Technology nih mipi caah a ṭhami rian kha ningcang tein a ṭuan awk a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Technology nih mipi caah a ṭhami rian kha ningcang tein a ṭuan awk a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Photo Credit to its original owner

France thlanglei Gironde le Landes pengkulh ah ramlak meikanghnak nganpi a chuak hnu ah, rawhralnak tampi a chuak. Interno tiin an auh mi mei nih hectare 42,000 leng a kangh caah pawngkam vialte cu vutcam ah an cang dih. Europe ram i thingram hmun nganbik pakhat a simi minthang Landes Ramlak hmun kau pipi zong an i tel tiah theih a si. Le Porge, Lège-Cap-Ferret, le Biscarrosse tibantuk khuate hna ah inn za tampi zong hrawh an si hna i, khuami thong tampi zong an nunnak khamh awkah a himnak hmun ah an zam hna tiah theih a si.

Photo Credit to its original owner

Asinain meikang nih a hrawh mi lakah rawk loin a tangmi Vailamtah pakhat cu him tein a hmun te ah hmuh khawh a si.

Mei phu Vailamtah pawngkam ah an alh cuahmah lio zongah Vailam le a pawngkam cu him tein a um. Inn hna le, ramlak thingkung, cun lam cung hna ah mei alh ngan pipi nih a khuh ko lio hna  zongah cu Vailamtah cu fek tein dir in rawhralnak doh dingin a dir mi bantuk tein a um. Cu thil cannak nih zumtu tampi hna caah ruahchannak ngan pi a pek hna.  

Vailamtah nih a langhter mi cu Khrihfa hna caah cun, minung hna nih kan tonmi harsatnak le muihnak caan hna hmanh ah Khrih cu kan pawng te ah a um peng ko timi theihtertu a si.  Vailamtah cu raithawinak, minung hna tlanhnak le ṭemtu sualnak teinak hmelchunhnak a si i, Vailamtah nih a langter rih mi cu Pathian cung i kan ruahchannak cu mei-kangh bantuk, hrawktu nih a hrawk kho bal lai lo timi zong a langhter fawn. 

Photo Credit to the original owner

France ram zong nih i sersiam ṭhannak a thawk tik zongah, thildang vialte rawk dih, tlau dih ko hmanhsehlaw, hi Vailamtah bantukin Pathian ṭhawnnak le um pi nak cu a mi hna sinah a um zungzal ko timi tehte khaannak zong a si.  

Source: shalomworldnews 

The post Meikang Lakah Rawk Loin A Dirmi Vailamtah first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Meikang Lakah Rawk Loin A Dirmi Vailamtah appeared first on RVA Hakha Chin.

Fahnak in ding a ṭih lo, Pumpek ding zong a ṭih lo, Pekchanh awk zong a ṭih fawn lo, Harnak in ding a ṭih lo. Caan a dih laimi zong a ṭih lo. Zeizongte ngol kha a ngamh. Fahnak in a ngamh. Zeizongte ah pumpak a ngamh.

Dawtnak taktak in a dawt lo mi hna cu fahnak an ing ngam lo. Mah ṭhathnemnak ngol ding zong an ngamh lo. Harnak an ingtuar ngam lo. Cu mi hna cu dawtnak taktak an ngeih lo caah kan dawt ko a timi caah pum aa pe ngam lomi asi.

Cu mi hna cu a dikmi duhdawtnak kha an ṭih. Dawtnak he a hlatnak ah an hrial. Sining hmuhsaknak hnu an zulh. Dawtnak kha hnulei ah an chiat.

Dawtmi caah fahnak in lai kha, mah ṭhathnemnak ngol lai kha a ṭihmi hna cu a nuammi chungkhar an ser kho lai lo.

Zeicahtiah dawtnak taktak an ngeih lo caah a si. Cu mi hna cu mah ca lawng an ruat tawn. An ral a chia tawn.

Dawtnak taktak a ngeimi hna nih cun an dawtmi caah a ngan ngaimi pumpeknak an tuah kho.

A nganmi duhdawtnak a ngeimi hna nih cun, dawtmi caah pekchanhnak tampi a pe khomi hna lakah pariatnak Edward Siangpahrang (1894 – 1972) cu a cungbik pakhat a si. Amah cu mi sawhsawh nuhmei nute Miss Simpson kha dawtnak taktak in a rak duh.

Culio England ram upadi ningin Siangpahrang chungkhar a simi Edward Siangpahrang cu mi sawhsawh nu he ṭhit – umhnak nawl a rak um lo. Lehthah a duh a si ahcun Siangpahrang sinnak kha a hlawt a hau.

Edward -VIII, Siangpahrang cu Siangpahrang sinak le a dawtmi kha an thimter tikah a dawtmi tu kha a rak i thim. Cucaah 1936 Kum December (10) ni ah Siangpahrang cannak in a rak i din. Huham nawl ngeihnak, chawva rumnak le a tling cikcek mi Siangpahrang inn kaltak khawhnak cu dawtnak taktak a rak ngeih lo ahcun a si kho lo. Amah i a nganmi kaltaknak, dawtnak cu tuanbia (History) ah biapi ngaimi a rak si. Chungkhar ngei cangmi hna zong Siangpahrang Edward -VIII bantukin dawtmi caah pumpek nganmi dawtnak phun kha ngeih ve a hau. Thangṭhat awktlak dawtnak phun a si.

The post A dikmi dawtnak cu ṭihnak vialte kha aṭhawl piak. (1Jn 4:18) first appeared on RVA Hakha Chin.

The post A dikmi dawtnak cu ṭihnak vialte kha aṭhawl piak. (1Jn 4:18) appeared first on RVA Hakha Chin.