Nihin ni caah Bupi nih thlarau thazang lak ṭi dingin a kan timh piakmi cathiang hna cu (2Siangpahrang  2:1,6-14; Matt 6:1-6,16-18) hna hi an si. 

Nihin cathiang hna nih a kan cawnpiak mi cu ‘Pathian kan biak, Pathian hnu kan zulh nak ah, Pathian rian kan ṭuannak ah zumh tlak tein nun ding, zulh ding, cun a rianṭuan ding a herhnak kong kha’ an si. 

Voi(nak) Bible ah ‘Profet Elijah cu van ah cawisan a si hlan ah amah hnu zul, amah nih a thimmi, amah aiawh in Israel miphun hna hruaitu dingah, Pathian phunglam cawnpiak tu dingah, Pathian hnu an zulh nak hnga ding caah a thimmi Elisha kong kha kan hmuh. Elijah van ah cawisan a si hnu zongah Pathian ṭhawnnak cu Elisha sin zongah ṭhawng ngain rian a ṭuan timi zong kan hmuh. Bochan mi pakhat a um ti lo tikah, tantak mi hna thinlung chungah zeitlukin dah lileng in a um hnga i siang lo ngai in an si hnga timi cu aho paoh nih thieh khawh a simi a si. Elijah an sin in lak a si tikah Elisha le a hawi le hna zong zeitlukin an ngeih a chiat lai timi zong theih khawh a si. Sihmahsehlaw, an ngeihchiatnak chungah um peng loin an tuah hnga ding a simi rian kha ṭha tein an ṭuan i tei an mak nak cungah Pathian nih thluachuah tampi a pek hna. 

Psalm chung zongah “Bawipa Pathian cungah zumhnak a ngeimi hna cu Bawipa nih a hupphenh hna i ṭhawnnak a pek hna” tiah a ti. Elisha le a hnu zultu hna zong nih Pathian cungah an chiah mi an zumhnak kha ṭhum loin zumh fek tein rian an ṭuan tikah an thil ti nak hna ah Pathian nih thluachauh a pek hna, khua aung an tong. 

Kannih Khrihfa hna zong nihin ni ah Jesuh Khrih cu kan sinah a minung pum in um hmanh hlah sehlaw Elisah bantukin Pathian rian thiang a ṭuan tu hna, cun hnu zul a simi hna bantuk zumtu hna zong Pathian cungah kan zumhnak kan chiah khawh ve a si ahcun Pathian nih a kan hupphenh ve lai i teinak ṭhawnnak a kan pek ve ko lai. 

Thawngṭhabia kan relmi zongah Jesuh Khrih nih ‘lenglei in a lang mi lawng kha tuah lo dingin’ ralrin a kan pek nak kong kha kan hmuh. Lenglei in thil tuah si loin kan thinlung tak tein thil tuah dingin a kan cawnpiak mi cu a si. (Matt 6:2) chungah “Cucaah mi kha thil an herhmi nan pek hna tikah mi depde pawl nih pumhnak in le zatlang lam ah an tuah bantukin nan tuahmi cu va langhter hlah u, va aungthlar hlah u” tiah a ti. Thil kan tuahnak ah mi thangṭhat nak ca lawngah va tuah hlah u tiah a kan cawnpiak mi a si. 

Jesuh Khrih nih khamhnak thawngṭha a rak phuan lio ah mi dang hna nih ka thangṭhat han seh tiim a tuah, a chim rel mi a si lo. Ahopaoh kha an palhnak cungah a chimh hrin hna i a rak cawnpiak hna. Mi ni zei ah an rel lomi hna zong kha an sinah a umpi hna i a cawnpiak hna, a bawmh hna i rawl zong a dangh ko hna. Cuasicaah thil kan tuahnak paoh ah hin midang nih ka thangṭhat han seh timi lungput ngeih loin “Bawipa cungah nan zumhnak chia u” tiah Psalm caṭial tu nih a chim bangin kannih hna zong ‘Bawipa lawnglawng hi a rian kan ṭuan piak mi a si’ timi theih hngalhnak, zumhnak he Jesuh Khrih hnu kan zulh, a rian kan ṭuan a si ahcun thluachuah tampi a um ko lai timi kha Jesuh hnu zul a simi kannih vialte nih thei hna u sih. 

Lung nge tein rianṭuan ṭinak in teinak hmuh khawh a si timi zong hi bawlung celhnak kan zoh tikah hmuh khawh a si. Pakhat thiamnak lawngin teinak hmuh khawh a si lo. Dihnak in zuam le i theih-hngalhnak te he chuih ṭi lawng ah teinak hmuh a si tawn. Van lam panh in khual kan tlawnnak zongah pakhat te lawng in kal loin a bupi in a kal ṭimi kan si i a bupi in van ram kan co khawhnak hnga, Khamh an si nak hnga i bawm cio hna u sih. Nan dihlak cungah Pathian nih thluachuah in pe ko hna seh. Amen

Thazang petu /- Fr. Fidelis Maung Sein

The post Teimak in Khamhnak rian kan ṭuan a herh first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Teimak in Khamhnak rian kan ṭuan a herh appeared first on RVA Hakha Chin.

RVA in thawngṭha a rak ngaitu dawtmi u le nau vialte hna, nan rak dam cio ko hna lo maw? Nihin June thla 16, cawn nihnih ni ahhin hi thawngṭha chungah hin kan i tongṭhan. Nihin ah kan Cathiang relmi hi kan zoh a si ahcun 1Siangpahrang 21:17-29 tiang kan rel. Cun Mt 5:43-48 tiang kha kan rel. Mah chung ahhin; hi Mathai thawngṭha chung i kan relmi hi kan vun chim hmasa a si ahcun; a donghnak bik 48 chung ahhin zeidah kan hmuh a si ahcun ‘Vancung i a ummi nan Pa a tlin bantukin a tlingmi si i zuam u’ tiah a kan timi kha pakhatnak tu ahkhan ruahṭi ka duh. 

Minung nihhin zeitin dah Pathian bantukin cun a tlingmi kan si khawh lai! timi hi mi tampi nihcun kan hal men hnga.  Sihmanhsehlaw hi bantuk hi Nu Mary zong nih Vancungmi biatiamnak kha ‘Pathian caah cun a si kho lomi zeihmanh a um lo’ tiah a ti bantukin khan Bawipa Jesuh a bia kha kan zumh a si ahcun Pathian caah cun a si kho lomi zeihmanh timi kha kannih nih kan ruah ve a si ahcun kanmah Pathian a fale kan si tiah kan i ti ngam a si ahcun Pa Pathian a tlin bantukin khan kanmah zong a tlingmi si khawh ding kha kan si ko timi kha ruah a hau. Mah hihi zeitindah a tlingmi kan si khawh lai kan ti a si ahcun; zeitindah vawlei mi nihhin Pathian bantuk kan si khawh lai timi hi ruah awk a herh. Hmasabik ah kan Bawipa Jesuh Khrih nih zei a kan ti. Nan ral va daw hna ulaw, an hremtu hna kha thla va campiak hna u; Cuticun Vancung khua i a ummi nan Pa fale nan si ko lai tiah a kan ti bantukin khan Vancung a ummi kan Pa i a fale ah aa tlakmi kan si khawhnak hnga ding caah zeidah kan herh ti a si ahcun; kan ral kha a dawtu kan si kha a hau, cun a kan hremtu hna caah thlacampiak ding kha kan herh timi hi Bawipa Jesuh Khrih nih fiang tein a kan cawnpiak caah hihi kanmah caah a si kho maw kan ti tikah khan hiti ruahnak cun a si kho lo. Sihmanhsehlaw Bawipa Jesuh Khrih nih hihi a si kho timi hi amah hrimhrim nih mithmuh kuttawngh inkhan tehte a hmuhsak. Amah a raltu hna caah, a raltu hna kha a dawt hna, cun a hremtu hna le a veltu hna caah khan Maw ka Pa, an sualnak rak ngaihthiam ko hna tiah khan Vailamtah cung in khan thla a campiak hna bantukin khan amah a zultu, amah a zumtu vialte hna zong kha ti khan amah bantukin khan kan ral dawtu le kan ral caah thla a campiak tu kan si khawh ve a si ahcun Vancung ummi kan Pa i a fale kha kan si hnga. Vancung ummi kan Pa i a fale taktak kan si tiah kan i tin gam a si ahcun Pa Pathian i a tlinnak kha kan i hrawm tinak kha a si. 

Cucaah kannih vialte nih Pathin fa kan si tiah kan i ti ngam a si ahcun kan ral kha a dawmi, kan ral caah thla a campiaktu sinak in khan kan Pa Pathian i a tlinnak aa hrawmtu kan si ve lai timi kha cheuhbauh kan duh hna. 1Siangpahrang 21:17-19 tiang kan relnak ahhin abiapi bik in kan ruah awk hnga dingmi cu Ahab Siangpahrang kha a sualtuk i, misifak pa Nabob kha a thah lengah a lo hmun, a inn, a dum zong kha a chuh. Profet Eliah nih na sualnak hi doble bakin a ngantuk. Cucaah nangmah he na miphun dihlak bakin dan kan tat lai, kan hloh dih lai tiah a ti tikah Siangpahrang Ahab kha a hnu ahcun a sualnak aa ngaichih i zeidah a tuah; tangdornak kha aa lak i, thlacamnak kha a tuah, rawl-ulhnak a tuah ti a si. Khatikhan rawl-ulh le tangdor tein a rak um tikah Bawipa Pathian nihkhan Profet Eliah kha a auh i, hi Siangpahrang Ahab hi zoh hmanh, a sualnak aa ngaichih cang; Ka hmai ah tangdornak a ngeih cang caah a sualnak kha ka ngaihthiam tiah a ti. 

Cucaah dawtmi u le nau hna, nang le kei zong, kan Pa kan Pathian hi zeitluk dah a zaangfahnak a ngan i mi sualnak hi a ngaihthiam hna ti a si ahcun zeitlukin an sualnak a nganmi hmanh kha a ngaihthiam hna. Cucaah cun kannih vialte zong nih Pa Pathian i a fale kan si khawhnak dingah kan cung i a ṭha lomi an sualnak kha kan ngaihthiam hna lai i, cuticun kan Pa Pathian i a tlinnak ah kan i hrawm ve lai timi kha cheuhbauh kan duh hna. Cucaah hmasabik ah Nabob a thattu le a ram a chuttu Ahab hmanh kha a lung aa thlen tikah Pa Pathian nih a ngaihthiam bantukin khan kannih zong kan sualnak hi zeitluk hmanh ngan sehlaw kan sualnak kan i ngaihchih a si ahcun Siangpahrang Ahab bantukin kha ngaihthiamnak kha kan tong ve lai timi zong kha thazaang pek kan duh hna. Kaa lawm. 

Thazang petu /- Fr. Abraham Hrang Hit

The post Pakhat le pakhat nan sualnak i ngaithiam u! first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pakhat le pakhat nan sualnak i ngaithiam u! appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin ni caan zongah a biathiang in thazang i lak ṭi dingin caanṭha caan sunglawi a kan zangfah tu kan biak kan Pathian a min thiang ka thangṭhat. RVA a ngaitu zumtu nan dihlak cungah Bawipa nih a thar in thluachuahnak in pe ko hna seh. (Matt 5: 38-39) “Mit caah mi ve, ha caah ha ve tiin an rak ti tawn kha nan theih. Sihmahsehlaw, kei cu nan cung i ṭhat lonak a tuah tu hna kha lehrul hna hlah u kan ti hna. Nan orhlei biang ah an in bengh hna ah cun khat te lei zong kha chit piak hna u.”

Nihin kan relmi thawngṭha chungin thazang i lak ṭi dingah ka duh bikmi cu Khrihfa pakhat kan si i, phuhlam nak kong he pehtlai in zeitindah Bible thiang nih a kan cawnpiak timi kha zoh ṭi hna u sih. 

Biakam hlun kan zoh tikah phuhlamnak kong, teirul chamnak kong hi tampi kan hmuh khawh hna. Sihmahsehlaw, Biakam thar ahcun Jesuh Khrih nih teirul cham hlah u. Teirul cham cu keimah rian a si tiah a kan cawnpiak. Cun Paul zong nih Rom khuami ca a kuat tik hna zongah khan cuticun a cawnpiak ve hna. Hlan kan pupa hna chan zongah Laimi hna hi teirul chamnak, phuhlamnak hi an rak tuah ngai timi zong kha kan rak theih bal. 

Bible cathiang zoh ṭi dingah ka duhmi cu (Rom 12:18) chungah “Mi vialte he i khawh ding kha a si khawh chungin i zuam u. Phuhlam hmang hlah u. Ka nau le hna Pathian thin hunnak tu nih khan cucu tuah deuh ko seh. Zeicah tiah Cathiang nih pei phulam cu keimah rian a si. Keimah nih ka lehrul hna lai tiah Bawipa nih a ti a ti kha. Cucaah cathiang nih ‘na ral cu a rawl a ṭam ahcun rawl va pe. A ti a hal ahcun ti va pe. Cutin nan tuah ahcun a lu cungah meiṭil na chuah a si lai i ṭhat lonak meiṭil na chuah a si lai’ a ti bang khan va tuah u. Ṭhat lo nak khan i teiter hlah u. Ṭhatnak tu in ṭhat lonak kha tei khawh i zuam u” tiah Paul zong nih Khrihfa bu kha ca a kuat hna. 

Chim ka duh mi cu kan Bawipa Jesuh Khrih vawlei cung a rak rat tikah hin ‘Moses nawlbia hrawh duh ah ka ra lo’ a ti. ‘Tlinter tu dingah ka ra’ a ti. Moses nawlbia kha 600 leng a um i cu vialte cu Jesuh nih a tlang 2 tein a komh. ‘Pathian cu na nunnak dihlak in na dawt lai’ a ti. ‘Na innpa cu nangmah le nangmah naa dawt bantukin na dawt lai’ a ti. A tawinak in kan chim a si ahcun dawtnak in a komh kan ti khawh. 

Cucaah Khrihfa aa timi paoh nih ‘teirul cham cu kan mah rian a si lo. Pathian rian a si. Kanmah nih kan tuah dingmi rian a si lo’ timi kha fiang tein nihin Bible kan rel mi nih hin a kan cawnpiak. ‘Na ral cu a rawl a ṭam ahcun rawl va pe’ a ti. Cun ‘an hua tu hna caah khan thla va campiak hna u’ tiah a kan cawnpiak fawn. 

Mithiang Francis thlacamnak te kha thazang lak ṭi dingah vun chim ṭhan ka duh. Zeitindah thla a cam tiah cun ‘ṭhat lonak kha ṭhatnak in ka lehrul khawh nak caah siseh’ a ti. ‘Huatnak kha dawtnak in ka lehrul khawhnak caah le muihnak kha ceunak in ka lehrul khawhnak caah le zaangennak(Buaibainak) kha daihnak in ka lehrul khawhnak caah le din lonak kha dinnak in ka lehrul khawhnak caah thazang ka pe law’ a ti. 

Hi bantuk lungput hi Khrihfa vialte nih kan ngeih i cu thlacamnak cu kan cam ve a si ahcun vawlei cungah hin rem lonak a lo lai i kan nunnak ah daihnak a um lai i, vawlei hi a nuam tuk lai i kan innchungkhar hi a nuam tuk lai i, kan Khrihfa bu hi aa nuam tuk lai. 

Cucaah ṭhat lonak kha ṭhatnak in a lehrul kho tu le buaibainak kha daihnak in a lehrul kho tu fanu fapa ṭha kan si khawhnak ding caah thlacam nak in pekchan hna u sih. Kan dihlak in Bawipa nih thluacauhnak kan pe hram ko seh. Amen

Thazang petu /- Saya Simon Hram Ling

The post Khrihfa hna phuhlam ning first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Khrihfa hna phuhlam ning appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin cu Zarhkel (11) nak zarhpi ni a si. (Matt 9:36-, 10:8) chungah “Mi zapi kha a hmuh hna tikah khaaltu ngeilo tuu bantuk, bochan awk ngeilo lungrethei awlok chong in an um caah a zangfah hringhran hna. Cutikah a zultu kha, ‘rawl ṭuan awk a tam i a ṭuan tu an tlawm. Cucaah rianṭuan tu tampi a thlah nak hnga lo ngeitu sinah khan thlacam tuah u’ a ti. 

Dawtmi u le nau hna, nihin kan relmi cathiang kan zoh tikah ‘Pathian bia thiang chim in a rian ṭuan ding kong kha kan vawlei pi nih a herh tuk hringhran mi a si’ timi kha a kan cawnpiak mi a si. Jesuh nih mi tampi a hmuh hna tikah a zangfak hna. A ruang cu khaaltu ngei lo tuu bantuk an si a ti. Nihin kan vawlei pi kan zoh tik zongah Khrih  thawngṭhabia tampi chim ding a herh timi kan hmuh mi a si. Nunnak kan timi zong kan zoh tikah vawlei nunnak lawng kan zoh tawn i thlarau nunnak hi kan philh tawn i, cu thlarau nunnak thawngṭhabia a chimmi hna zong kha kan philh tawn hna.     

Kan vawlei pi ah minung milu kan rel, kan zoh ṭhan tik zongah Khrihfa hna hi kan tlawm tuk rih fawn kha kan hmuh khawh fawn. Khrih nih lamkaltu hna a thlah hna i thawngṭhabia an phuan bantukin kan nih hna zong nihin vawlei pi ah kal in thawngṭhabia chim ding kha kan si ve. Jesuh Khrih chan zongah khaaltu ngeilo tuu bantukin minung tampi an um tikah a zangfah tuk hna bantukin, nihin kan mah hna zong Khrihfa a si rih lomi hna sinah kal in Khrih thawngṭhabia chim ding kha ṭuanve kan ngei ve hna. 

Kan nu bupi zong nih Pathian aunak caah thlacam dingin a kan fial ve. A ruang cu Pathian bia thiang mi kip sin a chim phuangtu an um khawh nak hnga ding caah a si. Khrih khamhnak mi kip nih an co nak hnga ding caah a si. lo ngeitu Pathian nih Pathian rianṭuan tu tampi a thlah nak hnga ding caah thla kan cam zong hi a si. “Vailam cungah thihnak in tiangin a kan daw bik tu, maw Jesuh lungthin thiang, kan nih bu kha kan zangfah ko tuah. Minung vialte zong nikhatkhat ah vancung ram pel loin kan phak khawh nak hnga na phung ding cawnpiak tu, Biaknak phung hruaitu a thiangmi Siangbawi, brother, sister le saya hna kha kan nih chungin run thim ko hna’ tiah thla kan cam. 

Khrih nih lo ngeitu sinah thlacam u law tiah a timi kannih hna nih a tak tein kan cam bantukin nihin zong thlacam ding kha tampi kan herh rih. 

Khrihnih zultu 12 a thim hna i a thlah hna tikah mi zaw damternak, mithi thawhternak, cun thinghmui mi hna thianter khawhnak, khuachia hna ṭhawl khawh nak timi hriamnam, Amah Pathian ṭhawnnak kha a pek hna. Cuasicaah, lamkaltu a simi, Khrih rianṭuan tu pawl, Jesuh Khrih sin in thlah a simi paoh nih cun mah bantuk ṭhawnnak hna kha pek an si dih. Mah ṭhawnnak hna he vawlei pi ah kal in Khrih thawngṭhabia chim dingah, nihin ah auh cang mi kan si. Khrihfa a simi paoh, Khrih sinin thlah a simi paoh nih Khrih thawngṭhabia chim ding kha rian kan ngei cio hna. Mah rian cu ṭuan ding in rian khinh mi zong kan si. 

Nihin zarhkel (11) nak ah thla kan cam dingmi cu ‘Pathian rianṭuan tu pawl kha Pathian nih a thlah hna nak hnga, cun Pathian rianṭuan dingin timhtuahnak a ngeimi hna zong thim mi an si nak hnga’ thlacam i zuam hna u sih. Pathian rianṭuan tu tampi a thlah nak hnga zumhnak taktak he thlacam hna u sih. 

Thazang petu /- Fr. Dominic Kung Tial

The post Pathian ruanṭuan tu tampi thim an si nak hnga zumhnak he thlacam u sih first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian ruanṭuan tu tampi thim an si nak hnga zumhnak he thlacam u sih appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin RVA in thlarau thazang a la tu nan dih lak in Bawipa nih a thar in thluachuahnak in pe ko hna seh. Bupi nih relding ah a kan timhpiak mi (1Siangpahrang 19:19-21; Lk 2:41-51) hna chungin, nihin cu Mary Lungthin thiang puai ni a si bantukin “Nu Mary cu kan biak mi a si lo, kan upat mi a si” timi in thazang i lak hna u sih. 

Midang dawtnak na cham khawh lo zongah um ko seh, a lung fahnak va pe hlah! Jesuh lungthin thiang puai a dih a thaizing (nihin) cu Bupi nih sual hram ngei loin aa semmi Mary lungthin thiang puai a kan tuah piak. Pentecost puai a dih a thaizing ah Mary cu Bupi a nu a sinak puai a kan tuah piak. Sep 14, vailam tung puai a dih a thaizing ah Nu Mary a lung kuainak puai a kan tuah piak. Hitin hmunkhat te ah a kan tuahpiak nak sullam cu kan mah vialte nih Pathian dawtnak, kan Bawipa Jesuh Khrih zangfahnak chungah kan um camcin khawhnak hnga ding caah a si. 

1944 kum Voi-2 nak vawlei ralpi a dih hna ah Pope Pius nih ‘Vawlei mi kan dih lak Nu Mary zohkhenhnak, thlacam piaknak kan hmuh khawh cio nak hnga’ tiin nu Mary lungthin thiang puai hi a kan tuah piak. A timhnak cu ram le miphun karlak remnak, daihnak le misual mi nih sual ngaichihnak an ngeih nak hnga caah tiin hi puai cu tuah mi a si. Hi puai kan tuahnak thawngin Pathian dawtnak, kan Bawipa Jesuh Khrih a zangfahnak a thei chinchin mi le Bawinu a upat mi, aa bochanmi kan si khawh nak hnga, nu Mary lungthin thiang sinah kan nunnak kan zeizong vialte pekchanh hna u sih. 

Mary upat nak le thangṭhatnak a tawinak in raut ṭi hna u sih. (Lk 1:41-43) ‘Thiang Thlarau in a khat mi Pathian nu a si caah Thiang Thlarau in a khat mi Elizabeth nih upat nak a pek.’(Lk 1:48) ‘A tu thawk in mi vialte nih Thluachuak nu an ka ti lai.’ (Biathlam 12:1-17) ‘Jesuh a zummi vialte kan nu a si caah’; (Gen 3:15) ‘Rulpi a lu a lam tu a si caah, Pathian nu a si caah’; (Jn 1:1-2) ‘Bia cu Pathian a si. Pathian cu bia a si, (14) Bia cu minung ah a cang.’ Pathian minung cannak aa lak nak cu Nu Mary sin in a si. Fapa Pathian i a nu a si. (Matt 1:17-18) ‘Thiang Thlarau innchung nu a si.’ Thumkomh Pathian an i komhnak cu nu Mary a si. 

Cucaah zumtu hna nih nu Mary cu Pathian hmun ah chiah in kan biak mi siloin upatnak kan pek mi tu kha a si. Nu Mary cu a zungzal in a thiang mi nu a si. (Isiah 7:14) “Ngaknu thiang nih fa a pawi lai i fa a hrin lai. A min ah Emanuel tiah sak a si lai.” (Lk 1:27) “Ngaknu thiang a min cu Mary a si.” Mary cu ngaknu thiang a si. Sual hram ngei lo mi nu a si. 

1858 kum Mary nih Benedict sin a rak langh lio ah “Sual hram ngei loin aa semmi Bawinu ka si” tiah a ti. Sual hram ngei mi nih mi sual a khamh kho lo. Misual nih miding a hring kho lo. Misual nang lei kei caah miding a kan hrin piaktu nu cu misual a si kho lo. Zeicah tiah misual nih misual a khamh kho lo. Misual khamhtu ding caah miding a herh. Miding a hring tu ding cu a thian hmasa a herh. Cucaah Profet Isaiah nih “Ngaknu thiang nih fa a pawi lai i fa a hrin lai a ti.” (Lk 1:27) ah ‘Ngaknu thiang a min cu Mary a si. Mary a min cu ngaknu thiang a si.’ 

Mary lungthin thiang nih a kan cawnpiak mi cu ‘na nunnak a dihlak, na ruahnak a dihlak in Bawipa aa ruahchanmi, Bawipa aa thaih chanmi si ding’ kha a kan duh piakmi a si. Kan Bawipa Jesuh cu vailam cungin an ṭhumh i nu Mary ṭang cungah an pomter bantukin kan nunnak kan zeizong vialte he nu Mary lungthin thiang sinah pekchanh hna u sih. Nan dihlak cungah Pathian nih thluachuah in pe ko hna seh. Amen

Thazang petu /- Saya Francis Khua Pheng

The post Nu Mary kan upat nak sullam first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Nu Mary kan upat nak sullam appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin i Bupi nih a kan timhpiakmi puai cu “Jesuh lungthin thiang” puai a si i hini caan cathiang rel ding a kan timhpiakmi (Mt. 11:25-30) khar kha a si i a tawinak in kan vun char a si ahcun, “Maw ka Pa, van le vawlei a uktu. A fimmi le cathiammi hna sinin na thuhmi kha cathiam lomi hna sinah a langhter caah na cungah kaa lawm” timi le “Rethei le thilrit mi hna ka sinah ra u, dinhnak kan pek hna lai. Ka seihnam kha i bei u, kei cu nunnem le mitoidor ka si caah ka nawl hi i cawn ve uh. Cun dinhnak nan hmuh lai. Ka saihnam cu a bei a nuam i ka thil cu a zaang” timi kong kha a tawinak in kan hmuh khawh. Cun Bible pakhatnak ah, Israel miphun cu Pathian nih miphun vialte lakah amah a roc aah a thimmi hna miphun thiang an sinak kha kan hmuh khawh i, “Nanmah cu nan tamtuk ruangah si lo, miphun vialte lakah a tlawmte nan si ko nain kan dawt hna caah kan thim hna” tiah a tinak kong le Bible pahnihnak ah cun (1Johan. 4) chungah kan hmuh khawhmi cu, “Dawtnak cu, Pathian kan rak dawt hi a si lo. Amah nih a kan dawt i kan sualnak vialte a kan ngaithiam dih i a Fapa Jesuh Khrih kha kan sinah a rak thlah. Kannih cu a dawtmi a fale kan si” tinak kong kha nihin Bupi nih a kan thimpiakmi cathiang chungah a tawinak in kan hmuh khawhmi a si. 

Duhdawtmi nu le pa, u le nau hna vawlei mi fimthiam tampi Scientist pawl hi Pathian a um lo tiah a cohlanmi an tam deuh i cunih cun van le vawlei zeizong vialte hi sertu Pathian a um lo i amah tein a rak cangmi a si tiah an rak ti i, minung zong hi zawng in minung ah duhsah tein kan i thleng i minung ah kan cang ti kha an zumh i an cohlan. Sihmanhsehlaw, sehmawngh lomi nikapi a ceumi le vawleipi aa hermi vialte hna hi amah le sining a caan keel tein a kal ning le ai mer ning kha an zoh ṭhan tikah hihi control tu pakhat khat cu a um hrimhirm ti cu an zumh nain cucu aho a si kha an hngal lo. Sihmanhsehlaw, duhdawtmi nu le pa, u le nau hna kannih cu cathiam lomi le mihrut kan si ko nain sertu Pathian kan hngalh i, zeizong vialte a hram thawhnak hi sertu Pathian a um ko ti cu kan hngalh i kan zumh. Cucu Pathian nih a kan dawtnak a sunglawi tukmi a si. 

(1Korin. 1:21) ah, “Minung nih anmah fimnak in Pathian hngalh khawh lonak ding kha Pathian nih a fimnak in a rak tuahmi a si” tiah a ti. A vun pehrihmi cu, “Kalvary vailam cung i kan Bawipa Jesuh Khrih a thihnak cu khuaruahhar tuahnak, khuaruahhar a umnak in Pathian kawl aa zuammi hna Judah mi hna caah cun tluknak lung a si i, fimnak in Pathian a kawlmi, fimnak lawngte a kawlmi Grik miphun caah cun valamtah cung i Khrih a thihnak cu hruhnak a si” tiah a ti. Sihmanhsehlaw, Pathian nih a kawhmi hna caah cun Judah mi an si zongah, Jentail mi an si zongah Khrih kha a si i Khrih cu Pathian hmual le Pathian fimnak a si” tiah a ti. Vawlei fimnak hi duhdawtmi nu le pa, u le nau hna amah sertu Pathian hngalh lo hi Pathian caah Thlarau bia ahcun fimnak a si lo ti kha kan zapi te nih kan hngalh awk a herh. 

(Golose. 3:12) ah, “Nannih cu Pathian mi nan si i amah nih an dawt hna i an thim hna” a ti. Pathian kan dawt i Pathian kan thim si loin amah tu nih a kan dawt i amah tu nih a kan thim i kan sualnak a kan ngaithiam i Fapa Jesuh Khrih kan caah a rak thlahmi kha a kan dawtnak a sunglawi tukmi dawtnak a si. Duhdawtmi u le nau, nu le pa hna (1905) kum ah a rak chuahmi kum (33) lawng a nungmi St. Fustina sinah Bawipa Jesuh Khrih aa rak langh tikah a chimmi cu, “Keimah a ka zum lomi hna nih cun vailamtah cung i ka inmi ka hliamhma pawl, ka hrimma pawl kha an fahter chin;” tiah a rak chim. Cun a ti rihmi cu, “ka zaangfahnak lungthin thiang zumh in, i bochan in ka sinah a rami vialte cu ka zaangfahnak thluachuah an co lai” tiah a chim fawn. 

Duhdawtmi nu le pa, u le nau hna misual kan si. Jesuh lungthin thiang zumh in, amah lungthin thiang i bochan in a sinah kal hna usih. A zaangfahnak thluachuah kan caah a kan chiahpiak a si. A chimṭhan rihmi cu, “Fustina, tlangbawi a simi Pathian rianṭuantu vialte hna hi kan zaangfah dawtnak vialte hi mi vialte sinah a phawtzamhtu an si caah ka zaangfahnak rili chungah rak hnim tuah hna” tiah a ti fawn. Cucaah cun duhdawtmi nu le pa, u le nau hna tlangbawi rian Jesuh Khrih aiawh in a ṭuanmi kan Pope, Cardinal, Bishop, Siangbawi caah a hleice thlacam piak ni tiah Bupi nih a kan fial bantukin Jesuh Khrih a zaangfah dawtnak mikip sinah a phawtzamhtu kan Siangbawi te caah ahleice in thlacampiak hna usih. Jesuh Khrih lungthin thiang zaangfahnak chungah i hnimphum khawh i zuam cio hna usih. 

Rethei le thilrit mi hna ka sinah ra tuah i a ti. Pathian a theilomi mifim cathiammi hna nih vawlei cung Pathian kutchuak thilri hna cu dawt loin fimnak le ṭhawnnak i zuam in vawlei cungpi an hrawh cuahmah lioah nang le kei vawleipi caah mihrut a simi hna kan lungrethei kan vansang, sihmanhsehlaw harnak phunkip kan tong si ko hmanhsehlaw kanmah a kan dawbik tu Jesuh Khrih a um ko caah kan lungre theihnak vialte, kan zaang batnak vialte, kan ngaihchiatnak vialte, kan harnak vialte zeizong vialte sertu Pathian pe ko hna usih. Amah Pathian i a seihnam cu i bei ko usih law, nun hnangam tein nun karhlan i zuam ko hna usih. Jesuh lungthin thiang nih kan zapi kan zaangfah in thlachuah sunglawi kan pe hram ko seh. 

Thazang petu /-Saya Canute Bawi Kam

The post KA SEIHNAM I BEI U, DINHNAK NAN HMUH LAI first appeared on RVA Hakha Chin.

The post KA SEIHNAM I BEI U, DINHNAK NAN HMUH LAI appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin ni ah Bupi nih a kan timhpiakmi, thlarau thazaang lak ṭi dingin a kan timhpiakmi bible thiang hna cu (Lam. 11:21-26, 13:1-3, Ps. 97:1-6, Mt. 5:20-28) tiang hna an si. 

Nihin cu St. Banabas puai a si bantukin nihin kan relmi kan cathiang hna le Banabas nunzia he pehtlaih in tawite in thazaang i lak ṭi hna usih. Banabas timi cu zeibantukdah a si? Kan Bible cathiang chungah “thazaang petu” tiah a ti. Thazaang petu hna hi zeibantuk minung hna dah an si? Thazaang petu hna hi zeitik hmanhah ṭhatnak leiah lam a sialtu, daihnak lam a kawltu, cun Pathian he an i naih chinchin nakhnga ding caah lam a sialpiaktu an si tiah kan theih ding a si. 

Banabas cu Pathian thangṭhabia phuangtu a si bantukin, Lamkaltu pakhat a si bantukin Paul he thawngṭhabia a rak phuangmi a si i Khrihfa hna kha a ngeihchiah chawva in siseh, cun a zumhnak kha Khrihfa hna dang sinah thazaang chuah in Bawipa Jesuh Khrih thawngṭhabia a rak phuangtu a si. Nihin kan relmi kan Bible cathiang ah (Lam. 11) chungah zeitindah a ti tiah cun, Banabas kha Antioch khua ah zultu hna nih an thlah. Cu an thlah tikah Antioch khua i a ummi zumtu hna i a cung i a cangmi thil kha a hmuh tikah a lung aa lawm i Bawipa cu an lungthin a dih umnak in i tlaih awk le a sinah zumhtlak tein um awk kha a forh hna. St. Banabas nih midang cungah thilṭha a hmuh tikah, cun Pathian nih thlua a chuah hna timi thil a hmuh tikah nekneihnak, ruahnak ṭha lo a ngei lo. An cungah aa lawm i Pathian a thangṭhat. Cun Pathian cung an zumhnak fek chinchin awkah tiin a forhtu a si. 

Nang le kei zong nih nihin kan vawleipi ah midang nu/pa cungah thilṭha, Pathiant thluahchuah an hmuhmi cungah aa lawm khomi kan si ve maw? Kan i lawmh khawh lo a si ahcun hi St. Banabas nunzia te hi ṭha tein ruah ṭhan hna usih. Jesuh hnuzul a simi, Pathian phungchim a simi Banabas nunzia te hi kannih nih kan i cawn a herh ngaimi a si. Midang cungah Pathian thluachuah an hmuh tikah i lawm ve hna usih, Pathian thangṭhat thiam ve hna usih. Cun kan cungah Bawipa Pathian aa lawm ve lai i kan cung zongah Bawipa Pathian thluachuah a hmumi kan si ve lai timi kha pakhatnak vun chim ka duh. 

Cun a pahnihnak ah (Lam. 11: 21) ah, “Bawipa ṭhawnnak kha an sinah a um i mitampi nih an zumh i Bawipa leiah khan an i mer” tiah a ti. Antioch khua i a ummi zumtu hna cungah Pathian ṭhawnnak a langh tikah taksa sining nih zeilei hmanh in a tlai kho ti hna lo. Teinak an hmu i Bawipa leiah an i mer timi kha kan hmuh khawh. Nihin kan pawngkam kan zoh tikah zeinihdah a kan tei? Social Media nih maw a kan tei asiloah taksa duhnak, mah duh i sum khawh lonak nih maw a kan tei. Pathian ṭhawnnak a ngeimi, Pathian ṭhawnnak an cungah a tlung i Antioch khuami hna nih anmah duhnak kha si ti loin Pathian sinah an i mer i Bawipa duhning, Bawipa cawnpiak ningin an nun tikah an cungah Pathian thluahchuah tampi a um timi kha nihin kan relmi cu a si. Cu thluachuah cungah cun Banabas nih a hmuh tik zongah a lung aa lawm i Pathian a thangṭhat, cun Pathian sinah an zumhnak fek chinchin hna seh tiin forhfialnak zong a ngeih hna, thazaang a pek chinchin hna. 

Kannih kan nunnak te ahhin kan innpa chakthlang hna cungah Banabas bantukin thazaang pe thiamtu, cun Pathian thluachuah an hmuhmi cungah a lawmhpi thiamtu kan si ve a herh. Cucu Khrihfa hna kan rian a si. Pathumnak ah Antioch khua ah hin pei Jesuh zultu hna kha “Khrihfa” tiah an rak ti hmasa bik hna cu” tiah a ti. (Lam. 11:26) ah “Jesuh zultu hna kha Khrihfa tiah an rak ti hmasa hna cu” tiah a ti. Nihin ni ah zumhnak dang a ngeimi pa zong, Khrihfa a si lomi pa zong nunzia dawh tein a um ko lai. Khrihfa mi hna zong nunzia dawh tein a ummi hna zong an tampi ko lai. Zeicahtiah nihin kan Vawleipi ah kan zoh tikah kannih cu Pathian fanu/pa kan si. Pathian nih a kan ser timi Pathian fanu/pa sinak a hngalmi nih khan cun a zeilei hmanh in hrawktu an si lo. Remhtu le daihnak a sertu an si. 

Hi zawnte ah kannih Khrihfa hna nih a hleice in thilṭha tuah ding rian kan ngei timi kha vun langhter zong ka duh. Muslism pa siseh, cun biaknak dang a zummi pa siseh thilṭha a tuah ve ko lai, sihmanhsehlaw kannih Khrihfa hna nih a hleice in amah hna nakin thilṭha tuah dingah rian a ngeimi kan si. Kha siningte kha hlan Khrihfa hna an sining cungah an rak hmuh hna tikah annih cu Jesuh hnuzul hna kha Khrihfa hna tiah an rak ti. Anmah identity kha anmah tein i pek si loin midang hna nih anmah an ṭhatnak kha an hmuh tikah annih cu Khrihfa an si timi kha bawih an rak pekmi hna si. Nihin ni ah an zumhnak ah, na biaknak ah na tuahser ning, biaknak tuahser ningte hna ah ningzahpi nak a um maw? Midang nu/pa hmaiah chim ngam lonak, rel ngamlonak, tuah ngamlonak a ngei sual maw. Kha tin a um a si ahcun, kan um a si ahcun hlan Khrihfa hna bantukin an nunzia he a pialkalhmi kan si lai. 

Cuasicaah, Catholic kan si caah “Pa, Fapa, Thiang Thlarau” timi thluachuah te he Pathian sin thla kan cammi hi i uanpi hna usih.  “Vancung a um kan Pa” timi he kan cammi hi i uanpi hna usih, i lawmhpi hna usih, Pathian hrimhrim nih a kan canwpiakmi a si. Bawinu Mary thlacamnak kan cammi, Bible thianghlim i bia a si. I uanpi hna usih, lungtho ngaiin thlacam hna usih. Zeicahtiah a thianghlimmi a si. Kanmah i kan identity kha a si. Midang he kan i lawh lonak te kha kan langhmi kha a si. Ṭhatnak kan tuahnak ah zultu hna bantukin annih cu Khrihfa an si tiah theihhngalhnak kannih zong langhter ve dingah rian kan ngei timi kha vun chimchap ka duh. Thiannak kan ti tikah mithiangmi hna kan ti i annih cu thla an cam khawhtuk ruangah Pathian an biak khawhtuk ruangah an thianghlim tiah kan timi hna si loin Pathian nih kan sual a kan ngaihthiamnak kha theihthiam in Pathian cungah lawmhnak he, cun nunzia thleng in midang cungah zongah sual ngaihthiam piak khawh ve nak lungthin a ngeimi an si caah a si. 

Cucaah hi ṭhatnak lungthin a ngeimi hna nih midang hna caah zeitik hmanh ah thil an hrawk lo. Zernak an ngei lo, ngaihthiam khawh duhnak lungthin an ngei zungzal. Cu nih cun a zeilei hmanh in pakhat le pakhat, bukhat le bukhat remnak tu kha a chuahter zungzalmi a si. Zumtu hna hlan Khrihfa hna i nunzia a si. Kan dihlak in kha nunzia te kha nunpi khawh i zuam hna usih. Cun a donghnak ah vun chimchap ka duhmi cu Banabas le Paul an nunzia te ahhin Paul cungah Pathian nih a thiltikhawhnak kha Banabas nih a hmuh tikah aa ṭhithruai i amah he phung a chim. Paul thawngin mitampi Pathian leiah an kir. Zei ruangah Banabas nih intro a tuahpiakmi a si. Kannih hna zong thil ti khotu, Pathian thluachuah a ngeitu kan hmuh hna tikah khan Pathian mi hna sinah Pathian he i pehtlaih tertu si nakhnga ding caah khan lam a remhpiaktu, a sialpiaktu kan si thiam ve a herh. 

Paul le Banabas cu an i manhtuk ruangah Pathian phung an chim si loin mah le mah siannak, peksian khawhnak an ngeih caah a si. “Kaa manh lo” tiah an chim lo. Bupi nih kal a tinak kha khan lungtho tein an kal i cu hmunah cun Pathian thawngṭhabia phungtu an si. Kannih kan innchungkhar cio zongah siseh, kanmah kan umnak community cio cungah siseh siannak lungthin he Pathian caah rian a ṭuan khotu si i zuam zungzal hna usih. Pathian biaknak lei zongah siannak lungthin he a bia khotu si khawh i zuam zungzal hna usih. 

Thazang petu /- Fr. Fidelis Maung Sein

The post Mithiang Barnabas Lungput ngeih ve kan herh ve first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Mithiang Barnabas Lungput ngeih ve kan herh ve appeared first on RVA Hakha Chin.

Tuzing kan cathiang chungin kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan cawnpiak mi hi zumtu hna kan caah a biapi tukmi le a herhtuk mi a si i tuchan Khrihfa bu tampi nih nawlbia cu a herh ti lo. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan tlenh cang, a kan khamh cang caah kan Bawipa Jesuh Khrih lawmh le thangṭhat lawnglawng hi abipi ko cang. Nawlbia cu kan zulh khawh ti lo caah pei kan Bawipa Jesuh Khrih nih Calvary vailam cungah cun a kan thih piak cang cu tiah minung tampi nih an ti i nawlbia zul loin, anmah duh ning in nuahnak, a lawmhnak menmen in Pathian a bia mi hi tampi an um. 

Nawlbia hi Pathian nih Sinai tlang cungah Moses a pek mi nawlbia 10 le cu nawlbia pin ahcun Judah mi hna nih an i serchommi, an chapchihmi, phungbia nawlbia timi hi theihthiam awk, thleidan thiam awk kha a herh ngaingai. 

Judah mi hna nih hin nawlbia 10 pin ah hin anmah nih an serchommi, a tuah chommi tampi a um i cuticun an tuah chommi zulh le anmah tuahsernak in tuah le zulh kha an rak i tim hna. Tahchunhnak ah Pathian nih nawlbia chungah ‘Pathian ni cu na thianter lai’ tiah nawlbia a kan pek i Judah mi hna nih an chapchih mi cu ‘Sabath ni ahcun ahohmanh khual nan tlawng lai lo. Nan kar kha kar thongkhat pinin nan kar lai lo. Nan kar a si ahcun cucu khualtlawn a si cang caah Sabath ni nan buar a si’ tiah timi bantuk te hna kha an i cawnpiak hna. Sabath ni ah na caw maw na saṭil maw pakhatkhat khur ah a tlak ahcun a chuah cu na chuah piak ko lai nain a hma na men piak lai lo. Sii na thuhpiak lai lo tibantuk te hna le um kheng tongh lai ah tuah ṭuan ning, rawl ei lai ah kut ṭawl ning tibantuk phungphun kha an ser chih, an chapchih i cuticun anmah dinfel tuahser ṭhatnak in Pathian lungton kha an rak i zuam hna. Sihmahsehlaw Pathian nih a cohlang hna lo. A pom piak hna lo. Aho tuahsernak hmanh kha Pathian nih a cohlaan piak hna lo ti kha kan hmuh mi cu a si. 

Cutikah Pathian nih a Fapa ngeihchun te kha vawlei ah a rak thlah i, kan Bawipa Jesuh Khrih nih kan caah temhtuarnak, thihnak, a thawhṭhannak in a kan khamh, a kan tlenhnak kha zumh loin, anmah tuahsernak le anmah dinfelnak le anmah phuahcop mi cawnpiak nak phungbia in Pathian lung ton aa tim mi hna caah khan mithiang Paul hna nih a timi cu “Nanmah tuahser nak le dinfelnak in phungbia nan zulhmi le Pathian lungton nan i timh mi hi cu pakpalawng a si. Nawlbia cu thihnak a si. Khrih zumhnak lawnglawng in khamhnak kan hmu, luatnak kan hmu” tiah Rome cakuat chungah a timi hna kha kan hmuh mi cu a si. 

Cucu Jesuh Khrih kan ca i a thihnak, a thawhṭhannak, a kan khamh, a kan tlenhnak kha zum loin anmah tuahsernak le dinfelnak phungbia cawnpiak nak in Pathian lungton aa timi hna a rak timi hna kha a si i kannih zumtu hna kan caah cun Pathian nawlbia hi abiapi tuk hringhranmi a si ti kha cathiang ah kan hmuh mi kha a si. 

Kan Bawipa Jesuh Khrih nih “Moses nawlbia hna le Profet hna cawnpiaknak nawlbia kha hrawh awk ah a ra tiah ka ruat hlah u. Hrawh awk ah siloin tlinter awk tu ah ka ra” tiah a ti. Moses nawlbia hna le Phungbia cawnpiakmi hna hi ataktak ti ahcun ‘Bia’ kha a si i, asinain kan Bawipa Jesuh Khrih nih cun bia lawng khan siloin amah a nunnak le a pum thiang hrimhrim in, mithmuh kut tongh in Calvary vailam cungah a tlinter mi kha kan hmuh. 

Nawlbia 10 hna kan zoh tikah, pakhat nak in pathumnak tiang hi Pathian le minung i pehtlaihnak a si i pali in pahra tiang hi minung le minung i pehtlaihnak kha a si. Vailam kan timi zong cu vawlei in vanlei Pathian le minung i pehtlaihnak a si i a phei in aa khangmi hi minung le minung i pehtlaihnak kha a si i kan Bawipa Jesuh Khrih hrimhrim nih Calvary vailam cungah khan mithmuh kut tongh in a tlinternak minung le minung i dawtnak, Pathian le minung i dawtnak pehtlaihnak a tlinternak kha kan hmuh mi kha a si. 

Cucaah dawt mi u le nau hna, Pathian bia, nawlbia kan timi hi minung ṭemṭawntu le minung a tlaihip tu sawhsawh menmen ah siloin kan i tinhmi zungzal nunnak ah kan phak khawhnak hnga ding caah lam hmuhsaktu, kilkamhtu, vengtu a si ti kha fiang tein cathiang ah kan hmuh mi kha a si. 

Ti cu kan duhnak hmunhma ah tlawt-tlau lo tein a phak khawhnak hnga ding caah ti lam kan tuahpiak bantuk tein kannih, zumtu vialte hna sualnak chungah tlawt-tlau lo tein, Satan pennak chungah kan kal lo nak hnga ding caah, kan i tinhmi zungzal nunnak kan phak khawhnak hnga ding caah Pathian nawlbia hi abiapi tuk hringhran mi a si. Pathian nawlbia lo cun kan i tinhmi hmunhma phak khawh a si lo ti kha cathiang ah fiang tein kan hmuh mi kha a si. 

Cucaah cun ahohmanh nih nawlbia lak i a hmebik te hmanh kha zul loin a um i midang zong kha cubantukin a cawnpiak hna ahcun cu pa cu Vancung Pennak chungah a hmebik a si lai. Cun nawlbia kha a zul i midang zong kha cubantuk zulh awk tiin a cawnpiak tu hna cu Vancung Pennak chungah mi ngan an si lai tiah kan Bawipa Jesuh Khrih nih tuzing caan ah a kan cawnpiak mi kha a si. Khrih kan zumh, Pathian kan zumh kan ti a si ahcun a bia, a nawl ngaih le zulh kha zumh cu a si ko. Thazang Pe tu /- Saya John Chan Uk

The post Pathian zumh timi cu a bia ngaih le a nawl zulh kha a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian zumh timi cu a bia ngaih le a nawl zulh kha a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin kan rel hngami thawngṭha bia hi kan vun ruah hmasa a si ahcun (Mt. 5:13-16) chungah hin Bawi Jesuh nih, “Nannih cu vawlei cite nan si” tiah a ti. Cite cu cite a si ṭuang i a alnak a um lo a si ahcun zeitindah “cite” tiah a si khawh lai. Cu bantukin khan, “Nannih cu vawlei ceunak nan si” tiah a ti. Mei inn cu cabuai tangah chiah a si bal lo. 

Mi zapi a khaan chung ummi vialte ceunak a pek khawh nakhnga ding caah cabuai cungah chiah a si. Cucaah nan ceunak kha mi vialte nih an hmuh khawhnak hnga le cun Bawipa Pathian nih a tuahmi kong hi mi vialte nih nanmah thawngin an hmuh khawh nakhnga caah khan vawlei ceunak va si tiah khan a kan timi kha kannih nih nihin ah ruahter ka duhmi si. 

Nihin ah hi vawlei ceunak nan si, vawlei cite nan si tiah a timi ahhin a biapi bikin khan zeitindah vawlei ceunak cu kan langhter lai? zeitindah cite almi ah kan i can khawh lai? timi kha ruahter kha ka duhmi a si. Cu kan ruah khawh nakhnga ding caah khan hmasa kan relmi (1Siang. 17: 7-16) tiang kan relmi ah hin, Sidon nuhmeinu sinah Profet Elijah kha a kal i Bawipa Pathian nih, “Khika ah va kal law Sidon nuhmeinu sinah na va kal lai i amah nih rawl an pek lai” tiah khan a ti. Cucaah Sidon nuhmeinu sinah Profet Elijah cu a rak ra i ei awk kha a hal. Cu tikah minu nih, “Kanmah zong kan har ngaingai, keimah le ka fapate hi tuzaan ah changreu kan reu lai i kan ei lai i, cu dih cun ei awk kan ngei ti lai lo i kan thi ko lai” tiah khan a rak ti. Kha tikah khan profet Elijah nih zeitin a ti, “nan thi lai lo, Bawipa Pathian nih hi khuakhennak kha a vung dih hlan lo, ruah a sur ṭhan hlan lo tiang nan citi thawl zong nan bukbau zong kha a dih lo nakhnga ding, a khah zungzal nakhnga ding caah Bawipa Pathian nih thluahcuah a pek lai” tiah khan a ti. Kha tikah khan profet chim bantukin khan Sidon nuhmeinu nih khan zeihmanh a ngeih lo buin khan changvut tlawmpalte, peikhatte a ngeihmi kha changreu ah a tuah i a hmasa bikah a tuahmi changreu parkhat te kha ti he profet Elijah sinah a hei pek. Kha hnu in khan a tangmi kha amah le a fate nih cun an ei ti si. 

Profet Elijah nih hi nuhmeinu pekmi changreu kha a vun ei dih bakin khan nuhmeinu a chiti thawl, cucun a bukbau kha a dih bal lo. A hmai kum i ruah a vung sur i kum a vawi hlan tiang a bukbau kha a zor bal lo i a chiti thawl zong kha a zor bal ti lo. Khakha kan ruah tikah cun hihi peknak ah thluachuah a um timi kha Pathian nih a kan canwpiakmi le a kan chimhmi ah hin a langhtertu kha a si. Cucaah hi Sidon nuhmeinu hi zeihmanh a ngei lo nain a ngeimi te kha Pathian Profet kha a pek tikah khan thluahchuah kha dong loin khan a hmuh timi kha kan ruah tikah cun hi Sidon nuhmeinu hi a zumh lawnglawng kha siloin khan Profet chimmi kha a zumh bantukin khan a tuah tikah khan mah a hmuhmi thluahchuahnak kha a dong bal lo, liam thluahmah in khan thluachuah kha a hmuh. 

Cucaah zumtu Khrihfa vialte hna caah Pathian bia hi kan ngai i kan zumh bantukin khan kan tuah a si ahcun hi Sidon nuhmeinu bantukin khan thluahchuah bongmal kha tampi kha kan hmuh lai timi hi lam a kan hmuhsaktu le ceunak a kan petu kha a si. Cucaah kannih Khrihfa mi vialte hna nih hin hi vawlei ceunak kan si khawh nakhnga ding caah vawlei cite bantuk kan si khawh nakhnga ding caah zeidah kan ṭuan lai kan ti tikah hin hi Profet hmurka in a chuakmi kha nuhmeinu nih a zumh i a tuah bantukin kha a tuahnak thawngin khan thluahchuah kha rel cawklo, ei cawk loin a rak hmuh bantukin khan Pathian a zummi zumtu vialte hna zong nih Pathian kha kan zumh i kan zumh bantuk tein khan ṭuan le kan pek a si ahcun hi nuhmeinu bantukin khan thluachuah kha rel cawk lo le liam thluahmah in khan kan dong lai timi kha hi nuhmeinu nih hin ceunak a kan pek. 

Hi nuhmeinu nih hin hi pamkum bak i ei awk ngei lo bak in a um lioah khan Profet kha zeitindah a rak tuah cite a sinak kha a rak langhter. Hi profet a rawl a ṭamtuk lioah khan profet kha changreu kha a rak peknak thawngin khan nuhmeinu nih vawlei cite a langhter i kha cite a sinak kha langhternak thawngin khan thluachuah tampi a co. 

Cu bantukin nang le kei zong nih hi cathiang bia hi kan zumh i kan zumh bantuk tein khan kuttawngh in kan tuah a si ahcun Sidon nuhmeinu bantukin khan vawlei cite le vawlei ceunak kha kan si va lai timi kha cawnak lakter kha ka duhmi a si.     

Thazang Pe tu /- Fr. Abraham Hrang Hit

The post NANNIH CU VAWLEI CITE LE CEUNAK NAN SI first appeared on RVA Hakha Chin.

The post NANNIH CU VAWLEI CITE LE CEUNAK NAN SI appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin Pathian biathiang in thazang lak ṭi dingah (1Siangpahrang 17:1-7) chungin a si lai. “Bawipa, Israel Pathian, a hmaika i ka dir tawnmi a nun bangin, dap siseh, ruah siseh, ka bia in dah ti lo ahcun, hi kum hna chungah hin a um lai lo” tiah a ti. Cun tlawmpal hnuah khin, ram chungah ruah a um lo caah, tivate ti cu a reu dih.

Nihin ni caah thazang hrawmh kan duhmi hna cu “mangṭam” timi a si lai. Bible cathiang kan relmi chungah zeidah kan hmuh khawh tiah cun Ahab siangpahrang nih Pathian kha hnu a chit i Baal kha a rian a ṭuanpiak i a biak. Samaria khua chungah Baal caah inn pakhat a sak i cu inn chungah cun biakṭheng pakhat a ser. Cucaah Pathian cu Ahab cungah khan a lung aa lawm lo i Profet Elijah kha a sin ah a va kal i “Ka bia in dah ti lo ahcun hi hna kum chungah hin dap siseh, ruah siseh a um lai lo” a ti. A tanglei ah kan rel ṭhan mi cu “Mah ni thawk cun ruah a sur lo i kumthum chung ruah a sur lo caah an ram chungah pam a tlung” timi kha kan hmuh. 

Nihin ni ah thazang hrawmh kan duh mi hna cu, mangṭam vialte lakah, pam vialte lakah ṭih a nungbik mi cu Khrihfa hna kan caah cun Pathian bia mangṭam hi a si. Khrihfa bu tampi le Khrihfa cheukhat cu Pathian bia hi kan sinah a um ti lo i, Pathian bia hi kan thei kho ti lo i Pathia bia hi kan Khrihfa bu chungah siseh, kan chungkhar chungah siseh, kan peng kan ram ah siseh, mangṭam a tlun cuahmah lio asi ti zong kha kan hmuh khawh. 

Cucaah cun Khrihfa pakhat, member pakhat thlarau hnuk ti a khim lo tikah zeitindah an um ti ahcun thlarau hnuk kawl ah an vak. An vak i a hnu ahcun an mah le an um nak ah khan an sia a rem ti lo caah thlarau hnuk ti um nak lei ah an kal i an bu a chuahtak mi hna zong tampi kan hmuh hna. Hihi kan ruah tikah a ruang zeidah asi kan ti ahcun thlarau hnuk ti kha tlamtling tein le khim tein an ei an din khawh lo caah le kan pek khawh lo hna caah a si timi kha nihin ni caan kan tonmi chungah kan hmuh khawh mi cu asi. 

Cun Khrihfa pakhat thlarau lei in kan ṭhan khawhnak ding caah abiapi bik mi hi Pathian bia a si bantukin tahchunhnak in kan chim a si ahcun; motor pakhat hi a duhnak ah a kal khawh nak ding caah cun datsi a herh. Datsi a um lo ahcun motor pakhat cu zei ti hmanh in a kal kho lo. Cu ve bantukin Khrihfa pakhat hi thlarau lei ah kar kan hlan khawh nak ding caah cun a pakhat nak ah kan herh mi cu Pathian bia hi asi.  

Pathian Thlarau hnuk kha kan duh lo i thlarau hnuk ti in kan ṭhan lo ahcun zeitik hmanh ah teinak nun timi kan ngei kho bal lai lo. 1Pet 2:2 chungah “Thlarau hnuk kha duh u law, thlarau hnuk nan dinnak thawngin nan ṭhang lai” tiah a si. Khrihfa pakhat thlarau lei in kan ṭhan nak hnga caah cun thlarau hnuk hi abiapi ngai mi asi. Cun thlarau hnuk hi tampi kan din khawhnak hnga ding caah cun kan mah lei zongin lam tampi kan sial piak a hau ve i Pathian bia hi tampi kan rel ding zong kha abiapi ngai mi a si timi kha nihin ni ah thazang pek kan duh hna. 

Cu lawng siloin thlarau hnuk kan duh lo i vawlei hnuk, vawlei pumsa duhnak kan zulh hnawh tikah nikhat hnu nikhat kan thlarau hi a car chin lengmang i cuticun kan ral satan nih a kan tei i Pathian fa kan sinak kha a caan ahcun kan thlau ṭheo tawn. 

Cuasicaah Pathian bia hi tampi theih khawh i zuam hna u sihlaw, Pathian bia hi tampi chim khawh i zuam hna u sihlaw, thlarau ah a ṭhangmi zumtu kan si i thlarau ah nu tling pa tling sinak lei ah kar a hlang mi zumtu ṭha kan si khawh nak ding caah i zuam hna u sih timi kha nihin ni caan ah thazang pek kan duh hna. Nan dihlak in Bawipa nih thluachuahnak in pe ko hna seh. 

Thazang pe tu /- Saya Simon Hram Ling

The post Mangṭam first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Mangṭam appeared first on RVA Hakha Chin.