Ka dawtmi u le nau hna nihin zarhpini cu thawhṭhan zarh (5) nak kan phan cang i May thla (3) ni zong a si. Nihin kan relmi Bible vialte hi a dihlak kan zoh ahcun a tlangpi in “Khrih lungtumpi chungah sak tuah uh” cucu kan zumhnak le kan nunnak vialte kha Khrih ah hram bunh uh, ti a si. Cucaah nihin kan relmi Bible nih a kan cawnpiakmi hi ṭha tein kan ruah tikah kanmah vialte cu Pathian innpi chungah a cheubaang kan si. Khrih Jesuh hrampi cungah sakmi inn kan si. A hramthawk in Khrihfa hmasa pawl cu hmunkhat te ah an nung, an um ṭi ih an buin in khan zeizong vialte kha an i hrawm dih i hmunkhat te ah innchungkhar te kha lungrual tein an um ti kha kan theih. Voihnih Bible kan relnak Peter cakuat chung zongah hin “Jesuh Khrih chungah a nungmi kan si bantukin kanmah zong cu inn ahcun a cheubaang kan si, a pum ah a cheubaang kan si, innkil ah sakmi lungte kan si ve. Cucu Pathian bia vialte kan zoh tikah hin kan nunnak chungah khan Pathian a um, Pathian chungah kan um” ti kha a langhter. 

Thawngṭhabia kan relnak zongah khan “Jesuh nih nanmah caah ka Pa inn ah ka va kal lai i remh cia te le timhcia tein nanmah caah ka va tuah lai” ti kha a cawnpiak. Cucu innsatu nih a kil lungah chiahmi cu a ṭhawngbik a si. Cucu Khrih a si” a ti. Khrih cu a ṭhawngbik a hrampi a si. Cucaah kannih Khrih a ṭhawngbik mi le a hrampi a si. Inn pakhat i innkil lung a si bantukin a fale kanmah zong cu Khrih bantuk a ṭhawngmi ka si ti kha Khrih nih a kan cawnpiak. 

Cucaah Bawi Jesuh cung sakmi kan nunnak cu lung cung sakmi bantukin thlichia le tilet le zeibantuk harnak um hman sehlaw a rawk kho lomi nunnak ah kan nun a si. Cucaah a hram fek lomi lung cung si lomi thetse ram le thetse umnak ah an sakmi inn cu thlichia le tilet a rat tikah a pur in a rawk bantuk si loin kanmah cu Jesuh Khrih i hrambunh mi le Jesuah ah a nungmi kan sinak hnga nifate kan zuam lai. zeibantuk tukforhnak le harnak in zongah Jesuh Khrih in a nungmi kan si caah Jesuh Khrih he nihin ah a hrampi ah a nungmi kan si caah a rawk kho lomi nunnak Khrih nih a kan pek i zungzal nunnak kan co timi zong kha kan zumh lai. Kan nunnak cu Jesuh cawnpiaknak chungah hrambunh a si ti cu nihin ah Khrih nih a kan cawnpiak bantukin sualnak palhnak vialte kha i ngaihchih buin Khrih ah hrambunh zungzal usih. Khrih he zungzal nungmi le sunparnak ah a nungmi si i zuam usih. 

Thla kan cam tikah nihin Catholic Bupi chungah thlacamnak sunglawi bik zeidah a um? Sunparnak cu Pa le Fapa le Thiang Thlarau cungah um ko seh. Hramthawk lio caan bantukin atu le a zungzal dong hin loin. Amen” kan timi mah sunparnak pi cu Pathian sin lawngah a um. Cu Sunparnak Pathian sinah a ummi Khrih ṭhawnnak Khrih ah hrambunhmi cu lungtumpi Khrih nunnak cu kan chungah a um. Cucaah Jesuh Khrih nih ka pa cu ka chungah a um i kei zongah amah chungah ka um. Cucaah nihin ah keimah nan ka hmuh ahcun ka Pa zong nan hmuh ve” a ti. Cun nihin zultu pawl Filip te pawl nih khan “khoika dah na Pa cu a um, kan hmuhsak tuah” an ti tikah “Keimah hi nan ka hmuh ahcun ka Pa zong nan hmuh” a si. Ṭhen khawh lomi thumkomh Pathian kan timi Pa le Fapa le Thiang Thlarau timi Pathian pakhat ah Bawi pathum a simi minung ruahnak le minung thluak nih an theih khawh lomi zumhnak pi cu sunpar lianngannak cu Pathian sinah a um. Cucaah mah a zummi vialte cu Khrih thawngin sunpar lianngannak chungah a ummi kan si” timi kha nihin ah a thar in zum usih law tukforhnak phungtling kan teinak hnga Khrih ah a nungmi kan sinak hnga nifate in i zuam cio usih. 

The post THAWHṬHAN ZARH (5) NAK ZARHPINI RUAH AWK first appeared on RVA Hakha Chin.

The post THAWHṬHAN ZARH (5) NAK ZARHPINI RUAH AWK appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin ni caah Bupi nih thazang lak ṭi dingin a kan thimpiak mi cathiang hna cu (Lamkaltu 13:44-52, Jn 14:7-17) hna hi an si.

Isiah 43:7 “Bawipa sunparnak petu dingah sermi kan si”. Cucaah, keimah timi lungput na ngeih chung vialte nangmah chungin Pathian sunparnak a lang kho bal lai lo.” (Lamkaltu 13:44-52) chungah “nan sin i Pathian bia chim hmasa hi a herh taktak mi a si. Sihmanhsehlaw, nannih nih nan duh lo ca le zungzal nunnak hmuh nak ding caah aa tlak in nan i hmuh lo caah nannih cu kan in kal tak hna lai i Gentel mi sin tu ah kan kal cang lai a ti hna. Gentel mi nih cu bia cu an theih tikah an i lawm i Bawipa cu an thangṭhat.”

Bawipa bia zei rello mi siloin Bawipa bia a cohlang tu si ding kha nihin ni kan relmi voi(1)nak Bible nih a kan duh piak mi cu a si. kum 1600 hrawngah England ram ah Khrihfa an rak um. 1620 ah hin Khrihfa hna ruangah hnahnawhnak a chuah tiin Khrihfa hna kha an tlaih hna i tilawng nganpi chungah an chiah hna i nan duhnak paoh ah kal cang u tiah an ti hna i ram chungin an ṭhawl hna. Khuazei kan phanh lai, kan thi lai maw kan nung lai timi zong hngalh loin an um ko. Cu lio ah hruaitu hna nih ‘nan lung dong hlah u. Bawipa nih a kan umpi ko. Kan phanhnak paohpaoh ah Jesuh dawtnak kong kan chim lai” tiah an ti. Psalm 31:6 ah “Kannih cu nangmah lawng kan in bochan” timi kha an rel piak hna. Khrihfa pawl nih an nunnak pakhat nak ah an chiah mi cu an biakmi an Pathian kha a si. Harnak nganpi chung an um ko. Sihmanhsehlaw, harnak chungah kan um timi an ruat lo. Bawipa nih a kan umpi ko an ti i Bawipa sinah thla an cam. Bawipa thangṭhatnak hla sak buin India ram an phan. ‘Bawipa cu kan himnak a si. Kan caah a ṭhatuk an ti.’ Cu lio ah minung sa ei hmang mi hna nih cu anmah hna cu tilawng chungin an chuak lai i kan ei hna lai tiin an bawmh mi hna kha an hmuh tikah an ngaih a chia, an thin a phang. Cu lio ah hruaitu hna nih ‘nan thin phang hlah u. Nihin ni tiang Bawipa nih himnak, damnak a kan pek bantukin minung sa ei hmang mi hna kut chungin luatnak a kan pek ko lai. Kumkhat chung harnak kan tonmi le Jesuh dawtnak kong kan chim hna lai. Anmah zong hi Pathian mui keng in sermi an si ve ko. Pathian fanu fapa nan si timi kan chimh hna lai. An duh ah kan that ko hna seh, an duh ah himnak, luat nak kan pe ko hna seh’ an ti i pakhat le pakhat kut tlaih buin minung sa ei hmang mi hna sinah cun an kal. Cu mi hna nih cun an hmuh hna tikah an lung an i thleng i dawtnak mithmai he an kut an tlaih hna i hmun khat ah rawl an ei ṭi i hmunkhat ah khua an sa ṭi hna” timi kha American tuanbia chungah an rak langhter mi a um.

Zumtu hna caah a si kho lomi thil zeihmanh a um lo. Psalm 91:7 ah “na pawngah mi thongkhat a thi ko lai. Thonghra zong a thi ko lai. Sihmahsehlaw nangmah cu zeihmanh nih an tawng lai lo” tiah a ti. Zeicah tiah harnak vialte a teitu cu nihin kan biakmi kan Pathian a si. 

Nihin thawngṭhabia chungah “Biatak kan chimh hna, Keimah a ka zummi paoh nih ka tuah mi thil hi an tuah khawh ko lai. Hi nak in a ngan deuhmi thil hmanh an tuah khawh hna lai” a ti. “Ka min in nan hal mi paoh cu kan tuah piak hna lai a ti.” 

Dawtmi u le nau hna, nan nun lam ah Jesuh cu Bawi si cang seh. American president George Washington nih “Bawipa nih a kan um pi lo ah cun teinak cu hmuh khawh a si lai lo” a ti. 1776 July 4 nih ah American ram cu Independent a rak hmu. Luatnak an hmuh hnu ah ram chungum mifim mithiam pawl kha a auh hna i “American ram nih kan hman hnga ding mi phaisa ah aho min dah kan ṭial lai” tiah a ti hna. Hlanlio Khrihfa hna nih moto ah an rak i chiahmi Bible cathiang khi hman sisehlaw a ṭha lai lo maw? tiah an ti. Mizapi cu an hna a tla i Khrihfa pawl nih an rak relmi (Psalm 31:6) “Bawipa nangmah lawng kan bochan” timi kha an lak. “In God we trust” tiin an dollar ah an ṭial. American ram nih Pathian aa bochannak le Pathian cu pakhatnak a si timi an langhter nak cu an phaisa hrimhrim ah hmuh khawh a si. American nih Pathian cu a pakhat nak ah a chiah. Cucaah Pathian nih American cu vawlei cung ram vialte lak ah pakhat nak nupa dirhmun ah a pek. Jesuh cu pakhat nak bik Bawi si cang seh. Jesuh cu pakhat nak ah chiah na duh maw?

The post Jesuh cu Bawi si cang seh first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Jesuh cu Bawi si cang seh appeared first on RVA Hakha Chin.

May 1, 2026, nihin ni i kan Nu Bupi nih Bible rel ding a kan timhpiak mi Kolose 3:14-15,17,23-24, Salm 39, Mt 13:54-58 tiang hna hi an si. Nihin cu May 1 ni a si i, kan Nu Bupi nih chungkhar hna rethei thaba in a cawmtu Mithiang Joseph i puai ni kha tuah dingin a kan timhpiak. Mt 13:55 ah kan hmuh khawh mi cu ‘Hi pa hi leṭama fapa kha a si lo maw’ tiah an ti. Mithiang Joseph nih leṭama rian in mi vialte a kan khamhtu ding kan Bawipa Jesuh Khrih le hringtu a Nu Mary cu a cawm i a zohkhenhnak kong kha nihin kan relmi thawngṭha ah kan hmuh khawh. Nihin hi Mithiang Joseph puai lawng siloin thazaang rethei ngaiin pawcawmnak rian a ṭuan i chungkhar a cawmtu hna (အလုပ်သမားနေ့) ti kha tuah a si i, kan zapi te i kan puaini a si ti kha kan Nu Bupi nih a kan cawnpiak. 1955, May 1 ah Catholic Khrihfabu nih thazaang rethei in pawcawmnak rian a ṭuantu hna phu cu Italy ram ah a rak dirh. Pope Pius (12) nih a chimmi cu; ‘vawlei cung i thazaang rethei in pawcawmnak rian a ṭuantu hna, hlawhfa hna caah a kan kilvengtu le kan i bochan awk pa kan ngei i amah cu Mithiang Joseph, Nu Mary le Jesuh Khrih a cawmkengtu a si’ tiah thazaang pek in thawngthanhnak a tuah. 

May 1 ni cu Mithiang Joseph nih thazaang rethei in, leṭama rian in kan Bawipa Jesuh Khrih le Nu Mary a cawm, a kilven hna nak kha cherhchan laakin vawlei cung vialte thazaang rethei in pawcawmnak rian a ṭuantu hna, hlawhfa hna tiah 1955, May 1 ah thawngthanhnak a tuah. Pope Leo (13) nih thazaang retheih in pawcawmnak rian a ṭuantu hna, hlawhfa hna nih an nuhrin covo le an ṭuanman tinvo siseh, mirum le rian ngeitu hna nih an ṭuanvo tiah ‘Rerum novarum’ tiah 1891, May thla ah vawlei cungpi cathanh a chuah. Cu chung i a ummi tampi lakah pakhatnak ah ‘hlawhfa le sifak hna nih nan bawi te thil kha hrawk loin felfai te le ṭha tein an rian nan ṭuanpiak hna lai. Na caah hlawknak lawng ruat in rian ngeitu a simi na bawi rian kha na hrawk lai lo’ tiah rerum ‘Novarum – No.30’ ah a kan cawnpiak. Kolose 3:22 ah ‘Sal le hna, nan bawi le kha zeizong ah an nawl ngai hna u, an mithmuh lawngah an lungton i zuam loin, Bawipa nan hmaizah caah lungthin tak tein an nawl ngai hna u’ tiah a kan ti. 

Kolose 3:23-24 ah kan hmuh khawh mi cu ‘zei thil nan tuah poah ah minung caah siloin Bawipa caah kan ṭuan ti lungput ngei in nan lungthin dihlak in ṭuah u, Bawipa nih nan ṭuanman an pek hna lai kha philh hlah u’ tiah a kan ti. Hihi thazaang rethei in rian a ṭuantu hna, hlawhfa hna i kan ṭuanvo le kan lungput a si awk a si. 

A pahnihnak ah rianngeitu le mirum hna i an ṭuanvo; ‘Na hlawhfa hna cu sal bantukin na zoh hna lai lo, an nuhrin covo kha na upat hna lai, an biaknak, an phunglam kha zalong tein tuahnak caan, biaknak caan kha na pek hna lai. Hlawhfa hna i an i tlak ning tein, an ṭuan khawh tawk cioin rian na pek hna lai. Na hlawhfa hna nih na rianṭuan ding tlam a tlinh a dih ahcun an covo thlahlawh kha tlamtling tein na pek hna lai. Cun, mi harsa misifak hna zong na bawmh hna lai’ tiah Rerum Novarum No. 31-32 ah Khrihfa Bupi nih a kan cawnpiak.

Kolose 4:1 ah; ‘bawi le hna nan sal le cungah ding te le dawh tein khuasa u, vancung ah nanih zong Bawi nan ngeih ve kha philh hlah u’ tiah a kan ti. Duhdawt mi u le nau nu le pa hna, Salm 90:12 chungah ‘kan nunnak hi zeitlukindah a tawi ti kha kan hngalhter law kan fim deuh lai’ tiah a ti. Khamhtu pa Jesuh Khrih zohkhenh in a cawmkengtu Mithiang Joseph i a nunnak hi a tawi ngaite a si. Sihmanhsehlaw a nunchung caan tawite ah thinlung thiangte le lungnem tein Pa Pathian nih pekmi rian tiah a cohlan i Fapa Jesuh Khrih le hringtu a Nu Mary cu a rak cawm hna. 

Duhdawt mi u le nau, nu le pa hna, zei dirhmun in dah kan dir, nu le pa dirhmun in kan dir maw, fanu fapa zohkhenh cawmken ding kha Jesuh nih a kan timhpiak mi a si bantukin hlawhfa tah kan si maw, kan bawi hna i rian kha kan ṭuan tikah Pathian rian kan ṭuan tiah i hmuh in, lungsi diriam tein Bawipa pekmi rian a si tiah thinlung thiang te le lungput ṭha tein Mithiang Joseph bangin Bawipa pekmi rian a si tiah felfai tein ṭuan khawh i zuam hna usih. Kan Biak kan Pathian nih thluachuah in pe ko hna seh.

The post Pathian pekmi rian cio kha dawtnak lungthin he lunglawm tein ṭuan ding a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian pekmi rian cio kha dawtnak lungthin he lunglawm tein ṭuan ding a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Hakha RVA sevice a ngaitu nan dihlak cungah Bawipa nih thluachuah za in pe hna seh tiah thla kan campiak hna. Tu tan ah kan Nu Bupi nih a kan thimpiak mi thawngṭha bia cu (Johan 13:16-20) a si. 

“Biatak kan chimh hna, sal cu a bawipa nakin a ngan deuh bal lo, fialmi zong a fialtu nakin a ngan deuh bal lo. Atu cu hi biatak hi nan hngalh cang, nan hgnalh taktak ahcun zeitlukin dek nan i lawmh lai. Hi ka chimmi hi nan dihlak in kan ti duh hna nak a si lo, ka thimmi cu ka hngalh ko hna. Sihmanhsehlaw ka rawl a ei mi kha ka ral ah a cang tiah cathiang nih a timi kha a tlin awk a herh. Thil cu a hung si taktak tikah keimah hi amah cu ka si ko ti kha nan zumh khawhnak hnga hi thil hi a si hlan ah ka rak in chimh chung hna. Biatak kan chimh hna; rian ka fialmi tlun inn a rak onhtu poah nih keimah an ka onh a si, keimah tlun inn a ka onhtu poah nih a ka thlahtu tlun inn a onh a si tiah a ti. Bawipa thawngṭhabia a si.” 

Tutan ah tlangtar in ruahṭi kan duhmi hna cu Biatak kan chimh hna; Pathian rian fialmi hna tlun inn a rak onhtu poah nih keimah an ka onh a si, keimah tlun inn a ka onhtu poah nih a ka thlahtu tlun inn a onh a si timi tlangtar in tlawmpalte ruahṭi kan duh hna. Hi Bible cacang hi kan zoh tikah kan Bawipa Jesuh Khrih nih zultu hna ke a ṭawlnak in biachahnak a tuahmi, a cawnpiakmi hna kha kan hmuh khawh mi a si. Sal cu a bawipa nakin a ngan deuh lo, Lamkaltu zultu hna zong an thlahtu nakin an ngan deuh lo tiah a timi khi a si. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih zultu hna ke a ṭawl hna tikah hin kan Bawipa Jesuh Khrih nakin rian a ṭuanmi nakin a zultu hna zong nih zeitlukindah rian kan ṭuan awk a si, an ṭuan awk a si tihi kan Bawipa Jesuh Khrih nih a cawnpiak duhnak a si. Nannih zong hi bantukin pakhat le pakhat nan ke na i ṭawl lai, hi bantukin rian nan ṭuan lai timi; sal cu bawi nakin a hme deuh i sal nakin bawipa cu a hme deuh timi a um bal lo. 

Cucaah kan Bawipa Jesuh Khrih nih tunai i kan relmi ‘sal cu a bawipa nakin a ngan deuh bal lo, fialmi zong a fialtu nakin a ngan deuh bal lo a ti, Hi kan chimhmi vialte hna hi nan hngalh ko, cucaah nan tuah taktak ahcun zeitlukin dik nan i lawmh lai’ a ti. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan hmuhsak mi a tuahsernak vialte hi nang le kei nih kan hngalh i cu a bia bangin nang le kei nih kan nun i kan tuah taktak ahcun lawmh awk kan si i lawmhnak taktak a ngeim zonng kan si lai tihi kan hmuh khawh mi a si. Cucaah tuahsernak tel lomi hngalhnak nih thlarau porhlawtnak a chuahter. Nawlngaihnak um lomi theihthiamnak nih biaknak leiah hlennak a chuahter. Thluachuahnak cu sal hruainak hngalhthiamnak in siloin tuahsernak in a rami a si i kan Bawipa Jesuh Khrih zohchunh awk orhnak in siloin zulhnak in a rami a si timi hi kan hmuh khawh mi a si. Nihin ah biatak kan chimh hna; rian ka fialmi tlun inn a rak onhtu poah nih keimah an ka onh a si, keimah tlun inn a ka onhtu poah nih a ka thlahtu tlun inn a onh a si a ti. Cathiang cahlun kan zoh tikah Lot kong hi tlawmpal zohṭi usih. Lot hi khual a daw ngaingai mi a si i, Pathian nih Sodom le Camorah hrawh aa timh tikah vancungmi kha Lot sinah an rak rat tikah Lot nih a hmuh hna i kan inn ah rak tlung uh tiah a va don hna. Annih nih an duh lo nain a nawl lengmang hna tikah Lot inn ahcun an tlung timi kha kan hmuh khawh mi a si. Lot inn ah an tlun tikah Sodom le Camorah khuami hna nihcun cu khual pawl cu sualpi hna dingin Lot inn ahcun an va fuh hna tikah Lot nihcun cu khual hna cu heh tiah a kham hna, a kilven hna, a dirkamh hna. Khual a daw ngaimi a si tikah hin Lot hi Sodom le Camorah hrawhnak in a luatmi a si. 

Kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan cahtak mi cu zeidah a si ti ahcun ka unau pakhatpakhat cungah zeitlukin sifak le nauta sihmanhsehlaw nan tuahmi thil poah hi ka cung i nan tuahmi thil a si a ti. Mi sifak nan duh hna lo poah ah nan ka hramh duh lo a si tiah Mt 25:45 chungah kan hmuh khawh mi a si. Ka chim duhmi zeidah a si; Nihin Bible ah kan theih bantukin rian ka fialmi tlun inn a rak onhtu poah nih keimah an ka onh a si, keimah tlun inn a ka onhtu poah nih a ka thlahtu tlun inn a onh a si a ti bantukin Lot nihhin Pathian nih a fialmi vancungmi hna khi a zohkhenh a kilven hna a dawt hna tlun inn a onh hna tikah a sinah a umter hna tikah a zohkhenh hna tikah Lot zong a fanu hna he Sodom le Camorah rawhnak chungin a khamh hna i harnak chungin a chuah hna i himnak hmun leiah a chuahpi hna timi hi kan hmuh khawh mi a si. Cu bantukin Sunam minu zong hi kan zoh tikah Profet Elisa kha tlun inn an onh i riaknak ṭha tein innkhaan te hna an tuahpiak hna tikah fa a ngei kho lomi an si ko nain fa ngeih khawhnak thluachuah an hmu i, cun an fapa zong a thihnak in Pathian mi, Bawipa nih a fialmi, Bawipa rian a ṭuanmi an zohkhenhnak thawngin, an kilvennak thawngin an cohlannak thawngin a thih zongah an fapa cu Profet Elisa hmangin Bawipa nih a nunter ṭhan ti hi kan hmuh khawh mi a si. 

Bawi Khrih ah dawtmi u le nau hna, nihin Pathian rian a ṭuanmi hna kan zohkhenh kan kilven kan dawt hna tikah khual kan dawt hna tikah kan zohkhenh hna tikah tlun inn kan onh hna tikah Bawipa nih kan chungkhar ah pumpak cioah rian a ṭuan lai tihi zeitik hmanh ah philh hlah usih tiah forh le thazaang pek kan duh hna. RVA a ngaitu nan dihlak cungah Bawipa nih a thar in thluachuah za in pe ko hna seh! Amen.

The post Pathian thlahmi hna a cohlang tu paoh cu Jesuh a cohlang mi hna an si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian thlahmi hna a cohlang tu paoh cu Jesuh a cohlang mi hna an si appeared first on RVA Hakha Chin.

Pa le Fapa le Thiangthlarau min in Amen. Bawi Khrih ah zumtu dawtmi nu le pa u le nau vialte hna, Pathian nih a kan dawt, kan nunnak a ṭhabik in lam a hruai i, atu bantukin RVA hmangin Pathian bia chimphuan khawhnak caanṭha ka hmuh caah kan biak Pathian cungah lunglawmhnak tampi ka ngei i, hi bantukin caan pek in a kan zoh a kan ngaitu zumtu nan dihlak cungah Bawipa nih a thar in thluachuahnak in pe cio ko hna seh. Pslam caṭialtu nih, ‘Pathian nih a kan pekmi ni hi zeitlukindah a ṭhat, hi ni ahhin i lawm usihlaw i nuam usih’ tiah a ti bantukin Pathian nih a kan pekmi ni le caan chungah dam te le lawm te le tluang tein nan hman cio khawhnak hnga ding caah Bawipa nih a ṭhabik in lam in hruai cio ko hna seh. 

2026 April 29, kan Nu Bupi nih thlarau bia thazaang kan laak cio khawhnak hnga caah tiin Pathian bia tlang a kan tarpiak mi Johan thawngṭha 12:44-50, ‘Jesuh nih aw thangpi in, keimah a ka zummi poah nihcun keimah lawng kha a ka zumh siloin keimah a ka thlahtu kha a zumh ve a si. Keimah a ka hmu mi nih keimah a ka thlahtu zong kha a hmuh a si. Hi vawleicung ah ceunak bantukin ka ratnak cu a ka zummi poah kha khuamui chungah an um pengnak hnga lo caah a si. Ka bia a thei nain a ngai duh lomi cu keimah nihcun bia ka ceih lai lo, vawlei hi a bia ceih awkah ka ra lo, vawlei hi khamh awk tu ah ka ra. Keimah kha a ka hlaw i ka bia a cohlang duh lomi cu a bia ceihtu ding a um ko. Ka chimmi ka bia hi ni hmanungbik ni ahcun bia a ceihtu cu a si te lai. Zeicahtiah keimah nawl in ka chim lo, Ka chimmi cu a ka thlahtu ka Pa nih na chim lai tiah a ka fialmi kha an si. Na chim lai tiah a ka fialmi bia cu zungzal nunnak petu a si ti kha ka hngalh. Cucaah ka chimmi bia cu Ka Pa nih na chim lai tiah a ka timi bia kha a si’ tiah a ti. Pathian thawngṭhabia a si. Maw Bawipa, nangmah cungah ṭhangthatnak um ko seh.

Pathian nih minung a sermi khamhnak ding caah hin a Fapa ngeihchun kha vawlei ah a rak thlah i a Fapa ngeihchun nihcun a zultu kha a thlah hna i khamhnak thawngṭhabia le zungzal nunnak bia kha chim awkah a fial hna. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih cathiang ah a kan chimhmi cu ‘Vawlei ah Ka rat i Ka chimmi le Ka tuahmi vialte hi Keimah duhnak le Keimah duhning in a si lo. A ka thlahtu ka Pa nih chim seh, tuah seh ti a duh ningin ka chim ka tuah i Ka Pa le keimah cu pakhat kan si i, ka Pa le keimah cu hmunkhat ah a ummi kan si. Aa khat mi kan si, Keimah a ka hmumi poah nih ka Pa kha an hmuh i ka bia a ngaimi poah nih ka Pa bia kha nan ngaih a si’ tiah a ti bantukin zultu hna a thlah tik hna ahhin ‘nan bia an ngaitu cu keimah ka bia a ka ngaitu an si i keimah ka bia a ngaimi cu a ka thlahtu ka pa bia a ngaimi an si’ tiah a ti ve i zultu kha a thlah hna i khamhnak thawngṭhabia kha an chim. Cu khamhnak thawngṭhabia cu tiva bangin a hung luang i zultu hna hmangin kannih kan laitlang kannih sin zongah a rak phan ve. 

Cucu Pathian nih a kan dawtnak Fapa Jesuh Khrih thawngin zultu hna hmangin kan hmuhmi a sunglawi tukmi khamhnak thawngṭhabia kha a si. Khamhnak thawngṭhabia kan timi a theimi vialte le Pathian ka zum ko a timi vialte hna nih ni hmanungbik ah biaceihtu ding cu Pathian a bia hi a si. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih ka bia hin biaceih an si lai tiah a timi kha cathiang ah kan hmuhmi kha a si. Zumtu kannih vialte hna hi ni hmanungbik biaceihtu hi a kan tahtu ding hi zeidah a si lai tiah kan ti ahcun Pathian bia hi a si ding a si. Vawlei cungah hin tahnak timi hi a phunphun hi a um cio i lam tah tik zongah a hlat a naih, meng le phalong, pe tibantukin tah hi a si. A rih a zan timi zong hi kg, a cuai, tan tibantukin tah hi a si bantukin ni dongh tikah ni hmanungbik ni ahhin kan tuahmi le kan zumhnak vialte hi kan Bawipa Jesuh Khrih a bia in tah a si te lai timi kha kan Bawipa Jesuh Khrih nih fiang tein a kan cahtaak mi a si. Tuchan ah kan Lai, Khrihfa unau kan pawngkam kan zoh tikah hin ahodah piangthar, zeibantuk hi dah pianthar a si hnga kan ti a si ahcun pianthar kan timi cu holh theih loin a holh lai, a laam lai, Halleluiah a au lai tiah a timi tampi khi kan um. Sihmanhsehlaw cucu Pathian bia ah kan hmu maw hmu lo kan ti a si ahcun a piangthar mi, khamh aa fiangmi, tlanh a simi, born again a ngahmi an si lai ticun kan cathiang ah kan hmuhmi a um lo. 

Cathiang chungah a um lomi cu minung duhnak, minung ruahnak a si i cathiang chung a ummi lawnglanwg hi kannih nih kan zulh i cuticun Pathian bia lawnglawng nih bia kha a kan ceih te ding a si ti kha fiang tein kan hmuhmi kha a si. Pa Pathian nih Fapa Jesuh Khrih thawngin vawlei misual a kan tlanh i Fapa Jesuh Khrih nih a thlah mi zultu hna thawngin kannih cio zong Khrihfa ah kan canmi a si bantukin a hmaanmi kan timi hi Pathian he aa pehtlai i zultu hleihnih he tiva bangin catlo tein a luangṭi dingmi kan si ding kha a si. Zultu he aa peh lomi poahpoah cu zumtu hmaan an si lo. Zeicahtiah khamhnak kan timi cu a cat, aa pehṭhan, a catṭhan ti siloin Pathian nih Fapa Jesuh Khrih a thlah, Jesuh Khrih in zultu hleihnih a thlah hna i cuti tecun zultu hna he catlo tein aa peh dingmi kan si ti kha tuzing cathiang ah kan hmuhmi kha a si. Cathiang ah kan hmuh bantukin ‘zultu hna lam loin lamdang cu thlarau tlau hmangmi lam a si, lamdang zeihmanh a um ti lo, vancung lei kalnak lam cu’ tiah hlathiang ah kan sak bantuk tein vancung lei kalnak lam hi zultu hna he aa pehmi, zultu in kan Bawipa Jesuh Khrih, kan Bawipa Jesuh Khrih in a thlahtu Pa Pathian, cuticun aa pehmi a si ti kha fiang tein kan hmuhmi kha a si. 

Cucaah dawtmi zumtu u le nau vialte hna, kannih Pathian kan zumh, Kan Bawipa Jesuh Khrih kan zumh, zungzal nunnak a coding kan si tiah kan i ti tikah hin kanmah duhning, kanmah ruahning, kanmah lungsinak, kanmah emotion, kanmah lawnhnak men in maw Pathian hi kan zumh le Khrihfa hi kan si? Asiloah Pathian nih kan Bawipa Jesuh Khrih nih an kan cawnpiakmi a bia in dah Pathian hi kan kawl i zungzal nunnak co hi aa timmi dah kan si tihi i ruah awk ah ka duh ngaingai ko. Tuchan ah minung tampi nih anmah diriamnak le anmah nuamhnak le anmah hnangamnak, anmah emotion in Pathian a kawlmi tampi an um. Pathian thiangthlarau nih a kan hruai a timi tampi an um. Asinain cathiang ah kan hmuh lomi poahpoah cu Pathian bia an si lo ti kha fiang tein kan hmuh i Pathian bia lo cu a leng a si ti kha lenglei bia minung ruahnak bia a si ti kha kan hmuhmi kha a si. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih ‘tuu luhnak kutka cu keimah hi ka si, keimah in a lut lomi poahpoah cu mifir le damiah nan si’ tiah a ti bantukin tuu luhnak kutka kan timi cu kan Bawipa Jesuh Khrih in zultu he aa pehmi kha a si awk kha a si. 

Ni hmanungbik ni ahcun ‘ka Pa ka Pa, tiah a ka timi paoh in vancung pennak ah nan lut lai lo, vancung ummi ka Pa nih tuah hna seh ti a duhmi a tuahmi lawnglawng an lut lai, khi tikah Bawipa na min in khuachia ka ṭhawl e, Bawipa na min in mizaw ka damh hna, mithi ka thawhter hna, khuaruahhar thil ka tuah, tampi ka tuah an ti lai asinain mi hrokhrol hna kal u, ka sinin chuak uh kan ti hna lai tiah’ a ti. Zeiruangah tuu luhnak kutka a simi kan Bawipa Jesuh Khrih in zultu hna he aa pehmi siloin a lengin Pathian bia lengin a lutmi hna cu mifir le damiah kan ti hna lai tiah a timi kha kan hmuh mi kha a si.

 Cucaah kannih hna nih kan zumhnak zong hi tuaktan awk a hau ngaingai. Cathiang he aa pehtlaimi si maw? Pathian nih a kan fialmi si maw? Cathiang ah a ummi a si maw? ti kha kannih nih ruah awk kha a biapi ngaingai mi kha a si. Cucaah zungzal nunnak kan conak hnga ding caah hin a lenglei in siloin Pathian bia in a kawlmi le Pathian bia in Pathian duhnak tuah a duhmi kan si khawhnak hnga Pathian nih thluachuah kan pe ko seh. 

The post Pathian nih a kan cawnpiak mi vialte kha pehzulh in cohlan ding a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Pathian nih a kan cawnpiak mi vialte kha pehzulh in cohlan ding a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin ni caah Bupi nih thazang lak dingin a kan thimpiak mi cathiang hna cu (Lamkaltu 11:19-26; Jn 10:22-30) hi an si. 

Nihin ni ah ruah ṭi dingin ka duhmi cu ‘Pathian nih a kawh mi hna cu a theih hna i cu a kawh mi hna cu a rainṭuan awkah a thlah ṭhan hna’ timi kha a si. Stephen cu thahnak a in tikah ṭihnak he a khat mi Jesuh hnu zultu hna cu hmunkip ah an i ṭhenthek i Pheonesia, Cyprus le Antioch tiang in an zam hna. Sihmahsehlaw, mah an zam nak ah khan ṭih sawhsawh in an zam siloin Pathian biathiang a tlau lonak hnga ding caah, Pathian bia thiang phuan ding caah hmunkip ka kip ah ṭhenṭhek in thawngṭhabia an phuan a si. An phanhnak hmun kip zongah, Judah mi hna sin lawngah thawngṭhabia an phuan siloin Greek mi hna gentel mi hna sin zongah khan Bawipa khamhnak thawngṭhabia kha an phuan. 

Jesuh Khrih thawngṭhabia a phungmi hna sining kan zoh tikah Judah mi hna ruah ning le an rak i tlaih pengmi an phunglam pinlei tiang phak in Jesuh hnu zultu hna nih khan an rak phan an rak langhter mi kha a si. Cuasicaah, Jesuh Khrih hnu zultu tiah rak timi hna cu an nunnak ah Jesuh Khrih nunzia kha a lang. Jesuh hnu zultu lamkaltu hna zong Antioch khua ah anmah hna nih tehte an khan mi, an nunzia an chimphuan mi hna le pakhat le pakhat cungah dawtnak lungthin an ngeih zia kha midang hna nih an hmuh hna tikah Antioch khua ah cun Jesuh hnu zultu hna cu “Khrihfa” tiah an rak ti hna. Anmah le anmah Khrihfa tiah rak i ti lo, lebel rak i benh siloin midang hna nih, an nunzia dawh a hmu tu hna nih khan Jesuh Khrih hnu zultu hna nih khan “Khrihfa” hna tiah an rak ti hna. Zeiruangah tiah cun an nunzia ah Jesuh Khrih nunzia a lang, Jesuh dawtnak a lang i Jesuh nih minung kha a kan dawt i pakhat le pakhat cungah zawnruah piak thiamnak lungthin a ngeih mi kha zumtu hna an nunzia ah a langh caah hi mi hna cu “Khrihfa” hna tiah khan Antioch khua ah khan an rak kawh hna nak cu a si. 

Cuasicaah dawtmi u le nau hna, nang le kei zong Khrihfa kan si ahcun kan nunnak ah Jesuh Khrih nunzia, muisam, lungthin, a thlarau a lang ve maw timi kha i check hlat hna u sih. 

Cun Jesuh Khrih hnu zultu hna cu an nunnak ah himnak a um. Jn 10:27-28 “Ka tuu nih cun ka aw kha an ngeih. Annih kha ka hngalh hna i ka an ka zulh. Annih cu zungzal nunnak kha ka pek hna i an thi bal lai lo. Cun ahohmanh nih annih cu an ka chut kho fawn lai lo” tiah a ti. 

Dawtmi u le nau hna, Khrihfa hna nih Jesuh hnu zultu hna nih nunnak pek ngam tiangin Jesuh Khrih kha zeiruangah dah tehte an rak khaan? Jesuh Khrih bia, a thawngṭha an zumh caah a si. Ahohmanh nih anmah kha ka kut chungin an ka chut kho lai lo timi cungah zumhnak an ngeih caah a si. Cuasicaah ram uk bawi hna, Judah upa pawl hna hmanh kha ṭihnak ngei loin Jesuh Khrih i a phuan mi thawngṭha, thihnak in a thawhṭhannak, cun Jesuh Khrih nunzia, pakhat le pakhat cungah dawtnak ngeih ding “vancung ram ah cun hi bantuk nunzia te in hin nun a si” timi kha hi vawlei an rak nunnak hrimhrim ah zultu hna nih an rak langhter caah, Jesuh Khrih thlarau an i hruk khawh caah, Jesuh nunzia an nunnak ah an langhter caaah ahohmanh cungah ṭihnak ngei loin, Pathian kut chungah kan um timi theih hngalhnak an ngeih caah Bawipa thawngṭhabia kha an nunnak pek tiangin an rak phuan ngam mi a si. 

Nang le kei Khrihfa kan sinak ah ‘himnak taktak Jesuh Khrih chungin kan hmu kho ve cang maw?’ Hnangamnak taktak Jesuh Khrih sinin kan co kho ve cang maw? Zumtu hna cu Jesuh Khrih nih “Keimah ta a simi hna ahohmanh nih an ka chut kho lai lo” timi zumh nak a ngei mi an rak si i cu zumhnak thawngin teinak an rak hmuh bantukin kannih hna zong Bawipa Pathian nih “nang cu ka fanu ka fapa” tiah a kan thim cang, a kan auh cang i nihin ni zongah kannih hna zong amah tehte khaan dingah thlahmi kan si. Amah thawngṭhabia phuan dingah thlahmi kan si. 

Midang hna nih a kan hmuh tikah “annih cu Khrihfa an si” timi nunzia kha a langhter kho tu si ding caah, Pathian fanu fapa an si timi nunzia langhter khawhnak hnga ding caah thlahmi kan si timi kha nihin kan relmi cathiang hna chungin thazang lak ṭi ka duh mi a si. 

The post Jesuh hnu zulh hna cu “Khrihfa” nunzia a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Jesuh hnu zulh hna cu “Khrihfa” nunzia a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin kan relmi cathiang hna cu (Lamkaltu 11:1-18; Jn:11-18) hna hi an si. 

Kannih Laimi phun cu saṭil a zua mi miphun kan si caah Jesuh Khrih nih tahchunhnak a kan chimhmi kong hi kan i fiang ngai ko hna lai tiah ka zumh. Jesuh Khrih nih amah le amah hi a caan ahcun “Keimah cung vancung in a rung ṭummi changreu ka si”. tiah a ti i changreu he ai tahchunh. Nihin kan theih kan relmi cathiang chung ahcun “Keimah hi tuukal ṭha ka si” tiah a ti. 

Psalm 23 chungah “Bawipa cu ka tuukhal a si. Ramhring lak ah a ka bawhter, dinhmun ti pawngah a ka hruai” a ti. Tuukhal hna ah hin tuukhal ṭha an um bantukin tuukhal ṭhalo zong an um, zumh tlak zong an um i zumh tlak a si lomi zong an um timi kha kan theih mi zong a si. Jesuh Khrih nih cun “Tuukhal ṭha ka si” tiah nihin kan relmi chungah voi(2) bak a chim i, cun amah cu kan hruitu ṭha, kan tuukhal ṭha a si zong kha kan hmuh cu a si fawn. Tuukhal nih cun tuu hna kha zeitin dah an khalh hna timi kha tawi tein zoh hna u si. 

Tuukhal hna nih cun an tuu hna kha an paw a khim nak hnga, ramhring ramṭha ah a kalpi hna i rawl a umnak ah khan a hruai tawn hna. Amah hrimhrim kha an hmai ah a kal i a tuu nih khan a hnu in an zulh. Cun a tuu hna kha sahrang hna nih an seh hna nak hnga lo, sahrang kaa chungin tuukhal nih cun a khamh hna, a chuah hna. Sehhmang sahrang hna nih an ngiat tik ah a tuu pawl kha an himnak hnga a zoh khenh hna i him tein in tuu kawm chungah ah a luh pi ṭhan hna. 

Kan Bawipa Jesuh Khrih cu zumtu nang le kei caah kan tuukhal ṭha a si bantukin, valei kan nunnak caah siseh, thlarau kan nunnak hnga ca zongah siseh, zeizong vialte a kan khaan piaktu, kan zeizong te a si. Tuukhal ṭha Jesuh Khrih kha nang le kei nih panh u sihlaw, nifatin kan nunnak, kan umkal nak vialte hi Jesuh Khrih nih a kan ṭhithruai nak hmunhma ah a kal mi kan si ahcun daihnak, lawmhnak, hngangamnak kan hmu lai i himnak hmun ah kan um zungzal ko lai. 

Jesuh nih, “Kei cu nunnak kha an ngeih nak hnga caah ka ra” tiah a ti. Cuasicaah, kan tuukhal ṭha a simi Jesuh sinah khan panh u sihlaw himnak kawl hna u sih. Cun a peh rihmi cu “Ka tuu nih cun ka aw kha an theih” tiah a ti. Jesuh tuu, hnu zul, amah ta kan si ahcun amah aw kha kan theih ding a si. 

Zeiruangah dah thlarau lei in kan ṭhan cho khawh lo tiah cun, a kan hruaitu Jesuh aw kha kan theih lo, kan zulh lo caah a si. Kan pawngkam ah aw phuntling thang ngai in an um cio i cu chung in Jesuh aw a theih i a let kho, a zul kho mi hna cu lawmhnak, teinak nun a ngei mi hna cu an si. Nang le kei teh aho aw dah kan ngeih i kan theih mi a si timi zong kha i check hlat hna u sih. 

Hmanungbik ah cun ‘tuu ruun pakhat tuu khal pakhat’ tangah a si lai tiah a ti. Nihin kan Khrihfa sining hna zong hi i zoh ṭhan hna u sih. Bu kan karh chin, tuukhal kan tam chin. Tuu kan tam chin. Jesuh nih amah cu tuukhal ka si a ti i amah a zummi hna kha tuu ah a kan tahchunh. Tuukhal pakhat, tuu kawm pakhat kan si khawhnak hnga ding caah Jesuh Khrih hi zoh bu tein kan kal ko a si ahcun kan Khrihfa sinak ah ṭhenṭhek nak hi a um awk a si lo timi zong kha ka hmuh ning a si. Kan Khrihfa sinak ah aho hi dah kan tuukhal a si i aho aw hi dah kan zulh mi cu a si? Jesuh aw kan theih taktak a si ah cun Jesuh hnu kan zulh lai i zeitik hmanh ah tuu run chungin ai ṭhek mi cu kan si bal lai lo timi zong kha chimh chih ka duh. Dawt mi u le nau, kanmah vialte hna zong kan Bawipa Jesuh Khrih i a kan hruainak hmun ah nikhat hnu nikhat kar kan hlaan chinchin khawh nak hnga ding caah, a fekmi zumhnak kan ngeih khawhnak ding caah thlacam nak he kan relmi Bible cathiang chungin thazang i lak ṭi hna u sih. 

The post Tuukhal ṭha Jesuh first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Tuukhal ṭha Jesuh appeared first on RVA Hakha Chin.

Thawhṭhan Zarh(4)nak Zarhpi ni ah kan rel hnga dingmi cathiang hna cu (Lamkaltu 2:14,36-41; 1Peter 2:20-25; Jn 10:1-10) hna hi an si. Nihin cu Bupi nih ‘Tuukhal ṭha Jesuh’ puai ni tiah a kan tuah piak. 

Nihin kan relmi cathiang hna chung zong in ‘Bawipa cu Vancung kan luhnak kutka’ a si nak kha an langhter cio. Peter nih ‘Jesuh cu khamhtu a si’ nak kong a chimmi cu mi vialte nih an cohlaan i an sualnak an i ngaihchih hna i tipil nak an ing hna tiah a ti. Cun avoi(2) nak ka relmi cathiang chung zongah ‘Khrih cu kanmah caah sifah harnak a in. Amah nawl kan i cawn, a hnu kan zulh ah cun Jesuh Khrih bantukin kannih hna zong ṭhawnnak kan hmu lai.’ Kannih hna zong Jesuh Khrih thawngin ṭhawnnak kan ngeih khawh nak hnga ding caah thluachuah veel laksang kan hal a herh. 

Thangṭhabia John 10 chungah Jesuh nih ‘Innchung luhnak kutka ka si’ a ti. Cucaah kutka a simi Jesuh Khrih in Pathian sin ah kan panh, kan luh ding a si. Pathian cu kan thinlung chungah a um cang tiah kan theih a si ahcun midang hna zong kan thinlung chungah umter khawhnak ṭhawnnak kha Pathian nih a kan pek khawh. Pathian ṭhawnnak ṭhangṭha kha fakpi in kan chim khawh ve lai i, kan chimphuan mi a ngaitu vialte hna chung zongah Pathian Thlarau nih rian a ṭuan ve lai i Pathian sinah an sualnak ngaihchih in an hung kir ve ko hna lai. Cutin kan tuah khawh nak hnga ding caah Jesuh Krhih ṭhawnnak kan ngeih a herh.        

Jesuh Khrih bangin dawtnak lungthin kan ngeih ve a herh. Cu dawtnak thawngin zeithil paoh tlung hmanhseh, harnak,sifahnak, hremnak kan in zongah teinak kan hmuhhrimhrim ko lai. 

Mithiang Stephen tuanbia te kan zoh a si ahcun, Stephen cu an tlaih i an thah mi a si. A thih hlan ah zeidah a chim, ‘Jesuh Khrih cu Pa orhlei ah a ṭhut i van a hun kha ka hmuh’ tiah a ti tikah Judah mi hna cu an thin a hung tuk i lungin thi lak in an ceh. Cu lio te ah cun ‘Maw Bawipa, ka thlarau cu na kut cungah kan pek’ tiah a ti. Cun a thaṭu hna ca zongah ‘zei an tuah an thei lo, an sualnak rak ngaithiam ko hna’ tiah thla a campiak rih hna. A cungah ṭhat lonak a tuah tu hna hmanh kha ngaihthiam khawhnak “Ṭhawnnak” kha Stephen nih a ngeih mi cu a si. Cucu Jesuh Khrih sin in hrambunh in a hmuhmi, a ngeih mi a si. 

Pathian dawtnak ‘Innka’ cu zungzal in aa hung ko. Kan lut lai maw lut lo timi kha kan i thim ding mi cu a si. Nunnak innka, “Kutka” in luh dingin Jesuh Khrih nih nihin ni ah a kan sawm ko. Nunnak innka in kan luh a si ahcun Vancung pennak cu kan hmuh ko lai. 

Innka dangin a lut mi cu ‘mifir le damiah an si’ tiah Jesuh nih ralrinnak zong a kan chimh. Mifir le damiah cu fir ding le hrawh ding lawng aa timmi an si caah, an caah a donghnak lam cu thongtlaknak, hremnak, “Hell” kha a si ko. 

Jesuh Khrih dawtnak le a kan hun piakmi “Innka, kutka” in a lutmi kan si nak hnga, vancung Pennak ram, zungzal nunnak ram ah a lut kho mi kan si nak hnga Jesuh Khrih nih nihin ni caan ah a kan cawnpiak. Nunnak kutka a hmu tu le Jesuh cawnpiak ningin a nung kho tu kan si khawhnak hnga i zuam hna u sih. Jesuh Khrih cu vancung kutka hunnak nawl a ngeitu a si. Amah nih luh dingin lam a kan hmuhsak mi, cun cu lam cun ṭha tein a kal kho mi a zul kho mi kan si khawh nak hnga ding ca zongah a biathiang in nifatin a kan cawnpiak, a kan sawm ko. Zungzal nunnak ah nuam tein a lut kho tu kan si khawhnak hnga i zuam hna u sih. Cun kanmah lawng siloin kan hawikom hna he Jesuh Khrih nih a kan hun piakmi “Kutka” in a lut kho mi kan si khawhnak hnga ding ca zongah i zuam hna u sih. 

The post Nunnak innka cu Jesuh a si first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Nunnak innka cu Jesuh a si appeared first on RVA Hakha Chin.

Nihin kan relmi (1Peter 5:5-14; Mk 16:15-20) hna hi an si. “Vawlei cung khuazakip ah va kal u law miphun kip kha thawngṭhabia va chim hna u. A zum i tipil a ing mi paoh nih Khamhnak an hmuh lai. A zum lomi paoh nih sual phawtnak an hmuh lai. A zummi paoh cu hi ṭhawnnak hmelchunhnak hi pek an si lai. Ka min in khuachia an ṭhawl khawh hna lai. Holh theih loin an holh lai. Rul kha an tleih hna lai i siivai an din zongah zei ti hmanh in an um lai lo. Mizaw cungah an kut an chuan lai i an dam lai” tiah a ti. 

Jesuh a min hi khuachia nih a ṭih mi a si lo. Khuachia nih a ṭih mi cu Khrih nun ngeih hi a si. 

Nihin cu Gospel ṭialtu Mark puai ni zong a si. Mark cu Peter thawngin Khrihfa ṭha ah a cang mi a si. Herod nih Khrihfa a hrem lio, Peter thong a tlak lio ah pumhnak inn le thlacamnak inn ah an hmanmi cu Mark te inn a si. Lamkaltu 12:12, 15:38 chungah ‘Mark cu ahmasabik Paul le Barnabas hna he Bawipa ram kauhnak caah rian a rak ṭuan ṭi.’ A hnu ah an i ṭhen i Paul le Silas cu Syria, Silicia ram lei an kal. Cun Peter he zong rian a rak ṭuan ṭi timi kha nihin avoi(1)nak kan relmi 1Peter 5:13 ah Peter nih “Ka fapa Mark” tiah a rak ti. Mark nih Peter cu Rome khua lei ah a zulh. Paul cu Jesuh ruangah Rome bawi hna nih thong an thlak. Mark he an i tong. Rome a um lio ah Mark Thawngṭhabia hi a rak ṭial mi a si. Pupa hna cawnpiak ning in cun, Thawngṭhabia a ṭial dih hnu ah Izip ram Alexandria khua lei ah a kal i thawngṭhabia a rak chim i Khrihfa bu a rak dirh. Jesuh a zumh ruangah an tleih i thong an thlak i a thi. Mithiang Mark bantukin Bawipa ram kauh nak ding caah biatak tein thawngṭhabia a phuang kho tu kan si khawhnak hnga ding caah amah sinah bawmhnak hal hna u sih.

Sacrament 7 an i funtomnak cu Bawipa thisa hi a si. A sangbik sacrament zong Bawipa thisa hi a si. Abiapi cemmi sacrament cu tipil innak a si. 

Nihin kan relmi thawngṭhabia chungah ‘vawlei cung khuazakip ah va kal u law miphun vialte kha thawngṭhabia va chim hna u. A zum i tipilnak a ingmi paoh nih khamhnak an hmuh lai’ a ti. Tipil innak cu khamhnak hmuh nak a si. Tipil nak kan hmuhnak thawngin kan thlarau thiannak veel, Pathian nunnak kan hmuh. (CCC- 1163 ) Pathian fanu fapa a kan siter. CCC-1213,1274 ‘Sualhram pasarih chungin kan luat. Dinnak veel kan hmu. Bupi member kan si’ (CCC 1265-1266).

Thawngṭhabia chungah “Ka min in khuachia an ṭhawl lai. Mizaw an damter lai” a ti. Lamkaltu 19:11-16 chungah ‘Mithiang Paul nih mizaw a damter. Khuachia tampi a ṭhawl hna. Paul nih a tuahmi kha Judah Tlangbawi Ngan Skeva fapa 7 hna nih an hmuh. Paul lawng nih a tuah kho lo. Kanmah zong nih kan tuah khawh ve ko. Jesuh min kan hman ve lai i Khuachia kan ṭhawl ve lai an ti hna. Khuachia ngeimi hna sinah an va kal i Jesuh min in thla an campiak hna. Paul nih a chim bantukin Jesuh min in chuak u kan ti hna’ an ti. Khuachia nih cun a thawh hna i ‘Jesuh cu kan hngalh, Paul zong kan hngalh. Sihmanhsehlaw nannih cu aho nan si kan hngal hna lo’ a ti hna i khuachia ngei mipa nih chun a ṭhuat ciammam hna i a tei hna i thi he hnai he an zam dih.’ Jesuh a min in khuachia nih a ṭhih ti lo. Mithiang Paul nih Glati 2:20 ah “A nung mi cu keimah ka si ti lo. Ka chung i a ummi Jesuh tu hi a si” a ti. Khuachia nih a ṭihmi cu Jesuh min si loin a chung i a ummi Jesuh tu kha a si deuh. 

Jesuh nun kan ngeih ni cu tipil kan in ni a si. Jesuh nun ngei tu kan si.

The post Khrih nun a ngeitu first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Khrih nun a ngeitu appeared first on RVA Hakha Chin.

Thawhṭhan caan zarh(3)nak nihin ni caah Bupi nih relding in a kan timhpiak mi Bible cathiang hna cu (Lamkaltu 9:1-20; Jn 6:52-59) an si.

Catholic Khrihfa bupi cawnpiaknak cauk (ccc-319) chungah kan hmuh khawh mi cu “Pathian nih a kan dawt tuk caah zeizong thil vialte hi kan caah a kan serpiak” tiah a kan cawnpiak. Eve le Adam a ser hna hlaan ah an herh hnga dingmi kha Pathian nih a rak ser chung cia hna. Gen 2:7 “Bawipa Pathian nih vawlei khan tlak tlawmpal a lak i mipa a ser. Nunnak petu thaw kha a hnar chungah a chuah hnawh i mipa cu a hung nung” tiah kan hmuh khawh. 

Bupi cawnpiak nak (ccc-375) “Eve le Adam nih Pathian laksawng nganbik an co mi cu Pathian i nunnak thaw kha a si” tiah a ti. Cu nunnak thaw cu a thi kho lomi nunnak thaw a si i sertu Pathian lawnglawng nih a ngeih mi a si. Cu nunnak thaw cu hell chung zongah a thi kho lo i van ram zongah a thi kho ti lomi Pathian pekmi nunnak thaw a si. Pathian nih Eve le Adam cu a dawt tuk hna caah Eden dum chungah an ca i an herhmi thlai kho le thingthei phun kip kha a khoh ter i an caah a timhpiak hna. Sihmanhsehlaw, Adam le Eve nih hin ‘an ka daw maw daw lo. ka bia hi an ngai maw ngai lo timi hngalhnak’ caah Eden dum chungah cun chia ṭha theidan khawhnak thingkung, asiloah, nunnak le thihnak thingkung tiin dum lai fang ah cun thingkung phun hnih cu Bawipa nih a khoh ter i a chiah piak hna. 

Satan tukforhnak ruangah thihnak thing kung thei cu an ei caah Pathian bia cu an buar i Pathian sin in an i ṭhen. Pathian sin in an tlau cang. Cucu Pathian bia nih ‘thihnak’ tiah a kan cawnpiak mi cu a si. Gen 3:9 ah “Pathian nih mipa khuazei ah dah na um” tiah a si. A ruang cu thihnak thingthei an ei khawh hnu in Pathian he an i ṭhen timi a langhter. 

Bupi cawnpiak nak (ccc-1031-1035) chungah “Hell ram timi cu Pathian he zungzal i ṭhennak dan in kha a si” tiah a ti. Gen 3:22-23 chungah “Bawipa Pathian nih khan aa thawh i, a tu cu mipa hi a ṭha le ṭha lo a hngalh ve cang caah nunnak thingkung a banh sual lai i a thei hi a ei lai i zungzal in a nung sual ko lai” a ti caah Eden dum khan a ṭhawl hna ti kha kan hmuh khawh. 

Rul hamhnak, cuk nak le rul siivai in a thi mi minung nih nunnak petu sii le ai kha a si. Nunnak thingkung banh i a thei ei lai a phannak cu Pathian nih a tinhmi a caan rikhiah a phanh rih lo ca tu ah khan a si i, sertu Pathian nih ai tinh mi ni le caan a phak tikah cun cu nunnak thingthei cu Thiang Thlarau thawngin nu Mary paw chungah hmunhma lak in thei a tlai. Cucu kan Bawipa Jesuh Khrih cu a si. 

Jn 6:53b-54 “Mi Fapa i ka sa hi nan ei i ka thi hi nan ei lo ah cun nan chungah nunnak nan ngei kho lai lo. Ka sa a ei i ka thi a ding mi paoh nih zungzal nunnak an ngei i hmahnungbik ni ah nunnak ah ka thawhter hna lai” tiah kan Bawipa Jesuh Khrih nih fiang tein a kan cawnpiak. 

Nunnak ngeih timi cu vancung ram co kha a si i Bupi nih a kan cawnpiak ning ah (ccc-1023-1024) ah “Vancung ram timi cu thil ṭha a tlinnak hmun a si i a zungzal in Pathian mithmai ceu dawh hmuh khawhnak hmun a si” tiah a kan cawnpiak. 

Dawtmi u le nau hna, rul cuknak siivai in kan dam khawhnak hnga ding caah nunnak thingkung cu zumhnak in kan banh i a thei cu kan ei ko ah cun Pathian biakamh mi ram cu ka co ko lai caah Pathian cu lunglawmhnak in thangṭhat zungzal ko hna u sih. 

The post Nunnak thingkung cu ban u sihlaw a thei cu ei hna u sih first appeared on RVA Hakha Chin.

The post Nunnak thingkung cu ban u sihlaw a thei cu ei hna u sih appeared first on RVA Hakha Chin.