
BIBLE CHUNG I LANGHTERMI THLUAKFIMNAK

Biaknak lei nih cawnpiakmi sernak kong vialte kha chim ṭhan loin, Vawlei pumpi le minung hna i pehtlaihnak kong Bible chung i cawnpiakmi ah zeitindah a langhter tiah biahalnak nan ngei kho. Genesis i hmasabik ah a langhter mi sernak kong ahcun minung ser dingin Pathian nih a tinhmi a hleikhun simanking (timhtuahnak) kha a langhter. Mipa le Minu kha a ser hnu ah, Pathian cu a sermi thil vialte kha a zoh tikah a ṭha tukmi kha a rak hmuh. (Gen. 1:33). Bible thiang nih a cawnpiaknak ah Pathian cu minung hna cungah dawtnak le zaangfahnak khat tein a ngei i duh dawtnak tling tein amah muisam keng in minung kha a sernak kong a langhter. (Gen. 1:26).
Hi kong kha kan zoh tikah minung huham hi zeitluk in dah a ngan ti kha theih khawh a si. Minung cu thilri a si lo i, minung pakhat a si ko. Minung cu amah kong amah nih a theih khawh i, amah le amah aa uk, amah le amah zalong tein aa pekchanh khawh i, a dang nunnak khat minung hna hawikomh khawhnak hna kha a ngei. Mithiang Pope John Paul – II nih sertu Pa Pathian cu minung pakhat cio cungah a chiahmi a hleikhun a dawtnak ruangah mipa le minu kip cungah tah khawh a si lomi minung huham ṭhawnnak kha a pek tiah a chim.
Minung ṭhawnnak huham kha dingte le fek tein khamhnak bia a chimmi hna cu Khrihfa biaknak zumh ningah annih an rianṭuanmi hna caah a biapi ngaimi konglam langhternak hna hmuh khawh a si. Minung pakhat cio nunning cu hnok cencun ningcanglo a simi hi vawlei ah vuanhter mi thil a si lo, pulrin lo piin a cangmi zong a si fawn lo, a dong kho lo i heermi sinak zong in a langhter lo, sertu Pathian cu mi pakhat cio kha hitin a kan ti khawh. Nangmah kha na nu paw chung i ser na si hlan tein Pathian nih cun an theih cang. (Jeremiah. 1:5). Kannih cu kan nu paw chungah a kan pawika tein Pathian thinlung ah kan rak um cang. Cucaah Pathian cu ṭha tein khua a ruat hnuah mi pakhat cio kha a rak kan ser. Pathian cu mikip kha ser ding a timh i a dawt i ser a simi mikip cu Pathian caah a herhmi kan si dih.
Genesis ah a langhtermi sernak kong a langhternak ah minung umtu ningcang le tuanbia sining kha ca in phunkhat, lemcang sullam in phunkhat a langhter. Cu Bible thiang i a langhter mi ah minung hna thluachuah nungin umnak cu minung le Pathian hawikomhnak, minung le nunnak khat a dang minung hna he hawikomhnak, pawngkam vawlei pumpi he pehtlaihnak tiah a hram a fek i a chung taktak pehtlaih in a fonhmi pehtlaihnak pathum cungah hram a bunhnak kong a langhter.
Bible thiang nih a chim ningin hi a nunnak tluk in a biapi mi pehtlaihnak zunnhri pahnih ningte cu a chung le a leng he a cat tiah a langhter. Hi bantuk a cahnak cu sualnak a si tiah a langhter. Pathian le minung, minung le minung, minung le kokek pawngkam hna i pehtlaihnak zuunhri a cahnak cu minung nih Pathian hmun kha airawlh in chuh duhnak le sermi thilnung saram hna i tahnak pakhat tiang lawng thil ti khawhnak kha fehter awk alnak hna ruangah a si.
Hi konglam i hnu zultu thil a va si ahcun vawlei cung thap i thilnung saram hna cungah minung nih an chiahmi nawlngeihnak aana (Gen. 1:28) le vawlei kha an thuan an cin i zohkhenh kilven dingin (Gen. 2:15) a hmuhmi tuanvo hna cu ningcang lo piin an si dih. Hnuzul thil a va si ahcun, minung le pawngkam vawlei karlak ah, a hramthawk tein a raku mmi a ṭhami pehtlaih i komhnak cu a hakmi umtuning ah a rak i thleng. (Gen 3:17-18).
Assi khuami mithiang St. Francis cu thilnung saram vialte he a rak hmuhter mi pehtlaih i fonhnak cu a hramthawk in a rak rawk cangmi lungrual tomnak kha thlopbul ṭhan mi sinak in hmahthah awk tlak a si kha kan hmuh. St. Francis sin um (Siangngakchia) a simi St. Bono Vinture nih a chimnak ah thilnung saram vialte he remnak a tuahnak thawngin St. Francis cu vawlei hramthawk li oi a hramthawk tein rak hmuh cang mi a ṭhami hawikomhnak umtu ningcang kha hmuh ṭhan dingah aa zuamnak a si, tiah a ti.
Nihin vawlei cung i a cang liomi thil umtu ning cu cunglei i langhter mi thil umtu ning he aa hlat ngaingai. Nihin vawlei cungah ral dohnak hna, ṭhihphaihnak phuntling le pakhat le pakhat sersatnak hna, sifah harsami, bochan awk ngeilo hna kha hlonhnak le pawngkam kokek kha dohnak hna ruang i mi nih an buarmi thil ṭhalo tuah sualnak hna cu hrawhnak thazaang tling cikcek in fiang tein an lang.
