1 February – Reflection

Zarhkel Avoi (4)nak Zarhpini

Zeph. 2:3, 3:12-13; 1Cor. 1:26-31; Matt. 5:1-12a

Khrih ah dawtmi ulenau hna, voikhat cu Mother Theresa nih thinghmui zawtnak a ngeimipa i a hma a thianh lioah chawlehtu mirum pakhat nih a va leng tiah an ti. Hliamhma rimchia le pa pum chungin a chuakmi rungrul hmuhnak nih chawlettupa cu a fihtertuk. Amah nih cun, “Tangka million pakhat hmanh a ka pek hna sehlaw, nan tuahmi hi ka tuah ngam lai lo,” tiah a ti. Mother Theresa nih a lehmi cu: “Kei zong; dollar million tampi a ka pek hmanh ah, na tuah duh lomi cu ka tuah ve lai lo,” tiah a leh.

Nihin kan thawngṭha ah, Mithiang Matthai chimning ahcun, Jesuh nih min a thang ngaimi vancung phunghram, Beatitudes kong a chim. Greek holh in, Beatitude timi biafang cu macarius a si i a sullam cu lawmhnak tinak a si. Cucaah Jesuh nih a chimmi “Thluachuah” timi biafang a sullam cu lunglawmhnak a si. Jesuh nih a kan duhpiakmi cu hi vawlei nih a hngalhmi lawmhnak cu zeidah a si timi hngalhthiamnak ningin siloin Pathian nih hi bia in a chim duhmi ningin a si.

Fr. Rudy Horst, SVD nih Mary Jensen nih a ṭialmi We Belong to the Land timi cauk ah nihin thawngṭha fianternak thar caah khuaruahhar ngai a si tiah a chim. Jensen nih Jesuh i a hmanmi Aramaic holh kha a cawng i Jesuh nih a hmanmi biafang hrampi cu Mirang holh in lehmi “Thluachuakmi nan si…” timi bantukin a silo ti kha a hun hngalh. Jesuh i bia cu tho law i tel ve dingin nawlnak a si tiah amah nu nih a hngalh. Hi bantuk hin a si: “Nannih remnak sertu hna, tho u, hmailei ah kal u, thil pakhatkhat tuah u, i chawk u, zeicahtiah nannih cu Pathian fa tiah ti nan si lai…” Amah nu nih “A chimmi ka theih khawh: ‘Minung caah minung zatlang nun ser awkah nan kut kha thurhnawmhter u; cu lo ahcun, midang nih sifak, aw ngei lo le thilti khawhnak a ngei lomi hna kha an hrem hna lai i an thah hna lai’ a ti. Khrihfa biaknak cu a cawlcang lomi siloin a cawlcangmi, thazaang a ngeimi, a nungmi, lungdonghnak leng tiang a kalmi a si.”

Cucaah, thluachuahnak hna nih hin Jesuh zultu tling si khawhnak lam a fek bikmi le vancung kai khawhnak lam a fek bikmi a si timi zumhnak ruangah nifatin thlacam le Missa kai a haumi nunnak ah a ummi biaknak lei lungput thlum lawng kha a langhter lo. Cucu a hlat tuk. Cu nak cun, kan khrihfa nun zong hi vawlei buaibainak, misual mi lungthlennak le Khrihfabu missionary rian, chunzan in kan dirkamh mi hna leiah kan i mer awk a si.

“Thlarau leiah sifakmi hna cu zeitluk in dah thluachuah an hmuh, Pathian uknak cu anmah ta a si” tiah a timi thluachuahnak hmasabik kha biapi deuh in langhter ka duh. Mithiang Luka chungah ‘thlarau in’ timi biafang a umlo. Hihi timhcia tein tuahmi a si maw silo ti ka hngal lo. Sifakmi hna caah sizung an sakmi missionary phu pakhat kong ka lung ah a hung chuak. A dih tikah, mirum phu pakhat nih missionary pawl sinah biachim an duh i, sizung cu mi vialte caah a si awk a si caah, midang vialte telh loin, zeicahdah sifakmi lawng kha nan chimh hna tiah hal an duh hna. Missionary pakhat nih cun hitihin a ti hna: “Siizung cu mi vialte caah a si, nanmah telh in le mi vialte cu man loin le zaangfahnak he zohkhenh an si lai ti cu ahmaan ko. Asinain sifakbik le a herh bikmi hna caah cun, hi siizung hi lawmhnak thawngpang ṭha a si ti zong ahmaan, zeicahtiah, annih cu nanmah bantuk siloin, kalnak ding hmun dang an ngei lo. Cucaah atu ah, sizung kan sak tikah ahleiin an i lawm.

“Sifakmi hna caah Duhthimnak” timi phunglam kong na theih men lai. Sifakmi cu ahodah an si? J. O’Halloran nih a cauk Signs of Hope timi ah a ṭialning ahcun, sifakmi hna cu thilri chawva a ngei lomi an si, ahleiin an nunnak caah aa zuammi hna, a ra laimi rawl cu khoika in dah a rat lai ti a ruatmi hna an si tiah a ti; thlarau lei asiloah minung rumnak ruahnak caah caan hman an ngei lo. Sifak timi Hebru biafang cu Ani le Dal a si, cu nih hin thilti khawhnak ngeih lonak ruahnak a langhter i thilri chambaunak he aa pehtlaimi a si tawn. Cun, vawlei thilri a za tawk a ngeimi hna nih anmah tein sifakmi hna caah rian an ṭuan i an i zuamnak ah anmah he pakhat an si. Jesuh nih sifahnak le sifakmi kha a thim. Aho cung hmanhah innka a kharlo. Amah nih sifakmi hna caah thimnak pakhat -piantharnak ah a kan auh.

A dang thluachuahnak hna: thianhlimnak caah rawlṭamnak, zaangfahnak, lungthin thianhnak, daihnak sertu, dinnak caah hremnak le a dangdang hna cu Pathian nih kan caah lawmhnak a kan chimhmi kha an langhter.

A ngaingai ti ahcun, Pathian uknak cu mi vialte caah le mikip caah a si. Pathian uknak cu sifakmi hna caah ahleicein pekchanh a si, an sifah ruangah siloin Pathian Pennak cu an caah thawngṭha a si caah a si. Pathian nih mi vialte kha a dang tein a dawt hna nain Pathian nih a fale hna lakah a derthawmmi le hremnak a tongmi hna kha a duh deuh hna. Pathian nih mirum le sifak vialte kha pakhat le pakhat cun kan cungah aa khatmi lungputning ngeih dingin a cawnpiak hna. Atu ah zeidah a cang ti ahcun a cawnpiaknak kha a pialter i a bia kha a palh in an leh. Cucaah, atu cu hi cawnpiaknak; thluachuahnak (Beatitudes) hna cungah kan nunnak le kan nunning kha kan thawk kho cang lai maw tiah ruatṭhan hna u sih! Nihin ah piangtharmi kan sicang maw Jesuh keneh zulhnak ah biatak tein kan i zuamcang maw? tihi ruatṭhan hna u sih dawtmi ulenau nulepa hna.