NU LE PA UPAT NAK
NU LE PA UPAT NAK
Na nu le na pa kha na lungthin dih lak upat uh. Na pa kha upat pe. Na nu Lungretheihnak zong kha philh hlah. Annih pahnih thawngin nangmah hi na rak chuak kha i cinken tuah. Annih nih an in zohkhenh i ancawm ken nak cung lunglawmhnak tuah hna uh. (Ecclesiastes 7:29-30)
Chan kip ah nu le pa kha a dawt i a upatmi fale tampi an um bantuk in nu le pa cungah dawtnak le upatnak alanghter lo mi fale zong an um ṭheo ve.
A luancia Kum (2500) lio ah amin arak thangmi fimthiam Socretes nih “Ngakchia mino hna ah aṭhalomi nunning ziaza an ngei cio. Bawi hna an khaan chungah an lut tikah upat pek an thiam lo. nu le pa hna kha an ralchanh Nu le pa le Saya te hmai ah chiatnak an tuah,” tiah ralrin apek.
Cubang in a luan cia Kum (2000) lonh ah amin arak langmi fimthiam Aristotel zong nih a chanlio i mino cheukhat an ziaza kha atang lei bangin a langhter.
“Mino hna nih an palhnak cu zeizong thilah aram an kauhter tawn mi asi. Dawtnak le a dang kongkau ah rillonh in an uah tawn. Anmah nih cu zeipaoh kan hngalh dih tiah an i ruat i an hmuh ning paoh kha ahman tiah lungkhong ngai in an i tlaih ṭheo tawn.
(AD. 1274) hrawnghrang ah arak nungmi Peter anti mi zateik pakhat zong amah i chanthar mino cheukhat chambaunak cheukhat kha arak langhter.
Amah nih, “Ni hin mino tampi hna cu mah ca (keimah) timi hlei ah zeidang thil pakhat hmanh an ruah ti lo. Nu le pa hna le putar pitar hna zong an upat hna lo. I sum awk asi mi thil hna ah anlung asau lo i bia an chim tik zongah an theih lo,anthiam lomi a um bantukin an chim thiam i kan nih pupa hna chungin rak lakmi fimnak thluak hna kha hruhnak asi tiah an hmuh i nu ngakchia hna zong nutling silonak, daitein um thiam lo ziaza ṭhatnak umlonak hna kha an chimrel le an thilthuam hruk -aih nak, an ziaza umtuning hna ah hmuh khawh asi,” tiah chingchiah nak arak tuah.
A luan cia caan i asi cangmi thil hna cu asi ṭhan te lai. A luancia caan i tuah cia mi thil hna kha tuah ṭhan asi te lai. (Ecclesiastes 1:9) tiah arak chim chung.
Cu a chim chung ningin chankip ah nu le pa hna kha upatnak thinlung chiah in upatnak pekawk thinlung a ngei lomi mino tampi an um.
Tuchan zongah afim mi fanu/ pa tampi an um bangin nu le pa kha upat lo, ṭihzah lo mi mino nungak tlangval tampi an um mi kan hmuh hna.
Cu kong cu ngaihchiat awk ngai asi. Nu le pa hna, Saya hna cungah ṭuanvo aum bantukin fale hna cung zongah ṭuanvo tampi aum ve.
Nu le pa hna kha a upatmi fale hna cu Pathian thluachuah tampi anco i nu le pa kha aralchanh i a duh paoh in aum mi fale hna cu harnak an tongṭheo. (Gen 10:20-29) ah Noah le afale kong kha a ṭial.
Noah fapa Ham cu a pa kha upat hmaizah lo in a tuah caah Pathian thluachuah tin co loin, Noah fapa a dang pahnih asi mi Shan le Japheph hna cu apa kha upat le dawte in andon i hmaizah tein an rak komh. Cu fapa fim Joseph cu aṭhancho i Pathian thluachuah tampi arak co.
David Siangpahrang fapa Abslon cu apa kha arak doh i harnak arak pek ruangah a caan donghnak aṭha lo in harnak arak ing. Cu fapa fim hna le fapa hrut hna sinin cawnnak kha nihin Khrihfa mino hna nih cawnnak i lak ding an si.