Manhlei hna
Audio (aw) zongin ngai khawh a si. 👇👇
Manhlei hna hi, manpi le mantlau lengin a hlei an hauh mi hna kha an si. Hi man hna hi tam deuh cu khuatluang i va ngeih tikah manh deuh mi an si.
1.Kephau man
Vangeitu nih a va khua ah a kal man a si i á¹aman co nih a tincomi a si. Phunbawi caah cun siapi tiang a si nain mizapi caah cun siate a si ko.
2.Don man
Mah man hi va ngeitu a á¹aman co le a ni kha pek an si tawn. Lam thluanchuak an tan le an pal pahmi khua hna kha, an pal pah ruangah hi man a chuahnak hi a si. A vapa khua a phanh hlan ah fak nawn in lungtlin lo nak an ngeih ahcun, hmaitlam an hauh chih hna lai. Hmaitlam cu Rs. 7 in siapi tiang a si lai. Rs. 7 man kan timi cu darumpu a si. Va ngeitu á¹aman co nih darumpu maw, marlei khap 7 in siapi tiang a tinco lai. Hakha pa nih khuadang nu a á¹hit ahcun don man le kephau man cu a um á¹ung lo.
Hi Donman timi ahhin kethawi, tlangliam man, Bawinu tan man ti bantukin khual i an fanu a kal lai caah hauh an hman mi a si tawn.
Laimi kan manlu le taw hi a pit ti a um bal lo. Kan sual le kan sual ning in kan man pek hnga ding cu aa chap. A va nih a nek ruangah siseh, a á¹hat lo ruangah siseh, a velh lengmang ruangah siseh, a nupi nih khua a tlik taak ahcun a va á¹hit á¹han te tikah man cu an hauh ningin a man á¹han lengmang ko lai. A zaangá¹hawn le a bawi nih a khamh kho lai lo. Hihi nu caah an pum runvennak aamahkhaan a si ve. Nu zong a va kut tangah dai zirziar tein um ko loin aa hlawhvamh le bawi a sinak kha a siapi a thlir ve ahcun ‘nupi velh awk, darkhuang cumh awk’ timi bia nih a hngah á¹hiuá¹heo ve ko hna. A sullam dawt le hriat nih daihnak a tuah khawh i pakhatkhat nih innchung tangah á¹hat lo nak, huatchuahnak tuah lo ding ti kha kan pupa chan lio in a rak ummi a si ko.
3.Ṭhuthmunrawl
Hi man hi manpi he aa tia i phunthawh cotu nih a tinco mi man a si. Nu nih va a ngeih i a va inn a va phak hnuah hi man hi ceih a si tawn. A manpi taktak cu sia pifa manh a si. A hlan deuh ahcun minung, sal in an rak i man tawn. Khuate ahcun i hal le i manh a um lo nain aa thleng (alternate) lengmang ve. A va nih a mak ahcun a sung. Asinain karlakthlak (alternative) in ceih a si ahcun a kir ve tawn ko.
Hi man a chuah ning cu nu nih va a neih hlan ah lo i a kal tawn tikah puatu sal aa ngaih. (The idea of this being that formerly a slave was given to carry out the work, the girl before her married). Mah a puatu aiawh ah rawltu dingah man hauhnak cu a si. Asinain tam deuh nih an ruah ning ahcun vangeitu nih va a ngeih lioah a nu le a pa nih sal an kalh i mah an kalhmi hna sal lurawl ah a si tiah an ruah. Asilole nungak kha a va sin i a kal cang caah mah ngaknu zaka i miphun rawl, rianá¹uantu ah sal hauh a si hnga. A sullam taktak cu mi pakhatkhat a kalmi zaka ah a á¹huthmun a rawltu ah tinak kha a si ko. Hihi phunbawi a simi lawng nih sal cu an ngei deuh i cu hna nih an hauhmi a si deuh.
4.Meifar cehnak
Hlan ahcun sal in i pek a si i atu ahcun sia pifa i pek a si cang. A sullam ah duhnak cu mipakhat nih vangeitu nu kha far an hlanpiak man tinak a si. Phunthawh cotu nih a cotin awk a sinain a taktak ah i coh le tin hi a um bal lem lo.
5.Tum man
Hi man hi tuan ah kan thih sual ah tiah hauhmi a si i man tel ni ah an ceih hrimhrim lai. Siate in siapi tiang a sinain i manh ngaingai cu a um lo. Man an i hauh tikah ‘ka siapi raihtu ah kikawng kan man uh’ tiah an ti tawn. Phunthawh cotu nih a hauhmi a si.
Tum timi hi phung dangte a si. Laimi le phun a ngeih poah nih an ngeihmi a si lo. Bawi phun poah zong nih an ngei fawn lo. Cinkenmi pakhat ah Sangte bawi Van Mang fanu Pen Ṭiak kha Ngaphaipi bawi Mang Hlei nih a á¹hit ahhin tum man cu an rak hauh i siapi a manh. Farki-khawng ca zongah siate a rak liamh hna i an rak manh fawn.
6.Hrin man
Tum man he a umtu ning cu aa khat. Phunthawh cotu nih a hlei in a hauhmi man hna an si. Man cu siapi a si. A nupi nih a kirtaak ahcun man cu a kir ve lai. Hi man hi amah nih co loin midang zong kha a hoih khawh hna. Hi man hi mandang an ceih lioah an ceihmi a a si lem lo. Hi man hi an duh le an i pe ko i an duh le pek loin an um khawhmi man a si. A phung naingai in i manh cu a um lem lo.
Tum man hi Sangpi chung Lian Kual hrin lawng nih an ngeih i hi hrinman timi hi Khenglawt chungphun lawng nih khual i va an ngeih tikah an hauhmi a si i siapi hi a si tawn.
Manpi ah siapi pihnih le a fa, arsa einak caah pifa a si lai i a ciang, a luchumh, nihlawh aa telchih lai.