20 January Tuesday

Mark 2:23-28

Zultu hna le Sabbath

Dawtmi ulenau nulepa hna, Decalogue chung i Pathian Nawlbia Pathumnak: “Sabbath ni thianter ding,” (Ex. 20:8-10) hnulei ah abiapi bikmi tinhmi cu zeidah a si? Nihin thawngṭha chung i Farasi pawl nih Sabbath ni, thianghlim tein chiah ding kong ah Jesuh cu an ton. Sabbath dinhnak cu sernak le tlanhnak pahnih ah Pathian ṭhatnak le a rianṭuannak ṭhatnak philh lonak le Pathian thangṭhatnak caah chiahmi ni, a sernak rian le kan aiawh in khamhnak tuahsernak hna lawmhnak caan a si tiah an ti. Nifatin rianṭuannak ngolter le a herhmi dinhnak le thazaang peknak caah a si. Jesuh zultu hna cu phungbia cawnpiaktu saya hna le Farasi mi hna nih lo chungin facang an hnuai i an ei ruangah siloin Sabbath ni ah cubantuk an tuah caah an sik hna. A zultu pawl kilvennak ah, Jesuh nih Cathiang chungin minung herhmi cu phunglam nakin abiapi deuh tiah a leh. Hitin a ti: “Sabbath cu minung caah sermi a si, minung cu Sabbath caah sermi a silo. Cucaah cun Mi Fapa hi Sabbath cung hmanh ah bawi a si,” tiah a ti.

“Mi Fapa cu Sabbath i Bawi a si” a tinak thawngin Jesuh nih kan inn, kan chungkhar le nupi/pasal karlak pehtlaihnak ah a hrampi a si i kan nunnak zongah a hrampi a si ti kha a kan chimh. Asinain abik in: Pakhatnak ah, Amah cu kan biaknak hmunpi a si. Amah nih cun: “Amah cu Sabbath i Bawi hmanh a si,” tiah a ti. Hi chimmi nih hin a ngaitu hna cu an khuaruah a harter hna nain hi cu ahmaan. Amah cu kan biaknak vialte ah a hrampi a si awk a si. Vatican Council II’s Constitution on the Sacred Liturgy (n. 7) nih Khrihfabu biaknak puai ah Jesuh cu a phunphun in a um ti kha a langhter tikah dawh tein a langhter. Amah cu Missa raithawinak ah minister lawng si loin ahleiin Eucharistic changreu  zongah a um. Amah cu sacrament ah a um caah ahohmanh nih tipil an pek tikah, tipil a petu cu Khrih hrimhrim a si. Khrihfabu chungah cathiang rel tikah Amah hrimhrim nih a chim caah a bia ah a um. A donghnak ah, Khrihfabu nih thla a cam i hla a sak tikah a um, zeicahtiah ‘ka min in pahnih pathum an i pumhnak paoh ah an lakah ka um ve lai’ tiah bia a kamh hna (Matt 18:20). Cucaah Amah cu kan biaknak vialte ah a hrampi taktak a si.

Pahnihnak ah, Amah cu kan pumpak thlacamnak ah a hrampi a si. ‘Amah cu Sabbath i bawi hmanh a si,’ tiah a ti tikah amah cu kan pumpak thlacamnak ah abiapi bikmi a si tiah a kan chimh. A Thiang Rosary asiloah Mary he pehtlaimi thlacamnak dang hna hmanh hi, Khrih cungah aa hngatmi thlacamnak an si, zeicahtiah annih cu Khrih muisam ruahnak an si. Kan thlarau le chunglei nunnak cu pumpak pehtlaihnak, hawikomhnak, le Jesuh dawtnak ah hram bunhmi a si. Cucaah nifatin kan sinah um dingin Amah cu kan thlarau khualtlawnnak i Bawipa a si awk a si.

Pathumnak ah, Amah cu ziaza ṭhatnak hrampi le a laicer a si. Hitin a ti: “Sabbath cu minung caah sermi a si, minung cu Sabbath caah sermi a silo.” Hi bia a chimnak thawngin, Jesuh nih ziaza phunglam cu minung sining le a sining cung i a ummi thil sining nih a chuahpimi a si tiah a kan chimh. Khrih cu nifatin kan ziaza biakhiahnak ah zeitindah thilṭha kan kawl lai ti hngalhthiamnak caah a donghnakbik tawhfung a si. Ziaza ṭhatnak hrampi le a donghnakbik fianternak a simi Khrih nih kan tuahsernak vialte, ṭhatnak le ṭhatlonak kha bia a ceih lai. Thil ṭha vialte nih Khrih ah zungzal nunnak ah a kan hruai, minung tuanbia hrampi a si i thil umtuning vialte sullam a pek.

Dawtmi ulenau nulepa hna, a donghnak ah, G.K. Chesterton nih hitin a ti: “Mi nih an eimi siloin an rawlrialmi nih a ṭhawnter hna; Kan hmuhmi nih siloin kan khonmi nih a kan rumter; Kan relmi siloin kan i cinkenmi nih fimnak a kan pek; Kan chimmi nih siloin kan tuahsernak nih Khrihfa a kan siter” tikha ruat cio hna u sih.