
KOKEK VAWLEI THILNUNG HNA ZOHKHENHNAK.

Ramcheukhat hna ahcun lei saram, ti saram hna caah Nga tlaih hlah u, ramviah hlah u, timi minung hna i `ihnung ral in khapnak a simi a himmi hmun hna kha upadi ah sernak in thil umtuning hleikhunternak, nemter deuhnak hna a chauhter.
Saram phunling khamh in zohkhenh rian`uannak ah saram phungtling an umnak hmun le ram hna, cimit ding tiang `ihnung ral a tongliomi a harmi saram hna, khamh zohkhenhnak tlawmte lawng a ingmi saram hna kha papek in zohfel a hauhnak kong thiamsang hna nih biapi ah chiah in ruahnak an chuahpi.
Cheukhat hmun hna cu pawngkam kokek kilvennak caah a biapi tuk in siseh, a biapimi tihram hna an hmuh i, khonnak hmun hna sinak le nunnak ngei saram phuntling kha zohkhenh kilven awk a herhnak hna ruangah, cu hmun hna kha zohkhenh kilven awk ah papek in rian`uan awk a si.
Tahchunhnak kan chim ahcun Vawlei cungah saram a phun tampi an umnak hmun hna cu vawlei pumpi a cuap he aa lomi Thlanglei America i Amazon tivapi nelrawn hmun le Afirca i Gongo nelrawn hmun, dinti tampi a chuahnak hmun hna le tikhal tlang hna an si. Hi bantuk hmun hna cu Vawlei cung ramki; le hmailei chan cipeh thar minung hna caaah zeitluk in dah a biapimi a si kha kannih nih kan theih a hau.
A linhnak hmun tupi hna an umnak hmun in kokek pawngkam thil umtu ningcang ruangah hi tupi hna bochan in a ummi cawn le zoh ah a dih kholomi saram phuntling hna kha kan hmuh hna. Sihmanhsehlaw cu tupi hna kha cinthlaknak lei rian`uannak caah an hau i meikhang (meiduah) nak, Vawlei nalhnak hna ruangah kum tlawmpalte chungah saram phuntling hna cu an ci a mit i an lotlau, cu hmun hna zong cu cinthlak rian`uan awk `ha lo a rocarmi thetse ram bantuk in Vawlei hrim ah an cang dih.
Hi hmun hna kong ruah in soisel tikah ningcangte le buaktlak tein kan chim a haul ai. Kannih cu hi hmun zohkhenh khamhnak kha hmuhsak in Vawlei pumpi tahnak in ropui ngai in tuah cuahmahmi sipuazi zong kha zorter in tuak awk an `hat lo bantukin ram pakhat cio nawlngeihnak hna zong kha upat in kan tlangtlak hna a hau.
Ngaite ahcun Amazon hmun cu ramkip fonh aa telmi corporation bu hna i `hanchonak-sipuazi lawng kha `hathnemnak a pek caah cucu ramkip tlaihkhipnak tangah chiah dingin biatlang chuahpinak hna an chim cio.
Ramkip bu hna le ram pakhat cio in a bu hna cu hi harnak piahtana he pehtlai in mitampi nih thil an theih ve nak hnga `hanghnak prokarem hna an tuahpiak i thil umtu ningcang cungah soisel tuaktannak hna tuah buin cu piahtana kha fianter awk ah fek tein kutsih bawmhchanh rian`uannak hna kha kannih leikap nih kan fehter lai i thang`hat conglawmh awk kha kan philh lo a hau lai.
Cu bu (phu) hna cu pehtlaihmi ram hna cungah a herhmi thazaang pek buin, cu ram hna in pawngkam zohkhenh kilvennak le kokek Vawlei chungchuak thilri hna kha zohkhenh kilvennak hna caah `uanpiak hrimhrim dingmi `uanvo hna caah khua uktu hna le ramkip phu hna i `hathnemnak a miak kha zohchih in lungdong loin rian`uanpiak awk an si.
A rawk rih lomi kokek tupi hna hmunhma ah cinthlak le dum nganpi an tuah i, thingkung phunkhat lawng tein cinnak hna in airawlhnak hna kha hlankan `ha tein kawl le cekhlatnak tuah hnu ah cinmi a tlawm ngai. Tupi dihlak kha thingkung, pangpar kung hna phungtling cinmi nakcha in thingkung phunkhat te lawng cinnak cu nunnak ngei saram hna nunnak caah a bawmchan kho lai lo.
Cuve bangin a daammi Vawlei hrim hna kha cinthlak rian`uannak in ei awk rawl a chuahter kho mi Vawlei ah thlen i hman tik zongah hlan a raku mmi nunnak ngei saram phun tampi hna kha thihter in a sunghter khawh. Tiva tlang cheukhat hna zongah kokek pawngkam a ningcangter mi nawncek hna ah a kheomi kung hna a lohtlaunak hna zong thinphan awk ngaingai a si.
