
St. Francis Xavier, (Siangbawi), (1506-1552)

Audio (aw) zong in ngai khawh a si. šš
Ramdang ah mission rianį¹uan mi hna zohkhenhtu St. Francis Xavier cu Spain ram, Pamploma khua ah 1506 kum ah a chuak. Francis Xavier cu Frane ram, Paris khua ah fimnak a cawn lioah Loyola khua in Mithiang Ignatius i a hnuzul (a sin-um) pasarih hna chungin pakhat a si ve. Siangbawi cannak a hmuh hnu kum li a rauh, 1541 kum ah Francis Xavier cu India ram ah phung chim dingin an thlah. Tilam in thla 13 an rauh hnu ah Portugal Coloni uk a simi Goa khua ah phung chim hram a thawk i, cu khuachung i minung hna kha dinnak le eihmuarnak in a khamh hna. A bik in rian ngeitu bawi a cheu hna nih an in khawh lo tiangin a rak tuah hna. Thla 5 a rauh hnu ah amah cu Pearl Fishery Pale ngatlaihnak rian ah a į¹uan i rili kam Pearl Fishery Coast i Paravas miphun hna sinah thatho ngain phung a chim caah mi tamdeuh nih tipil in kan duh tiah an hal. Brahman miphun hna kha thla 12 khengte phung a chim nain zumtu Khrihfa pakhat lawng a hmu mi Francis Xavier cu sunghnak kha zeitindah ka doh lai i ka cohlan lai ti zong kha į¹ha tein a hngalh deuh.
1549 kum ah Francis Xavier cu Japan ah a kal i pakhatnak Japan phan phungchim pakhat a rak si. Sifah inkhawhnak aa zuam i sifak tein um cu Japan ah santlaihnak a um lo ti kha a hmuh tikah thianghlim tein aa hruk aih i cu hmun i nawl ngeitu bawi hna hmaiah Portugal kuzale pakhat ka si tiah a ti hna. Nawl ngeitu bawi hna kha laksawng caah ringawn kuang pakhat, cabuai cung chiah mi nazi pakhat le mithmaan tuahkhat laksawng ah a pek tik hna lawngah phungchimnak nawl le mission rianį¹uannak nawl an pek. Francis Xavier i hmuh ning ahcun āPathian a zum lomi minung hna lakah Japan miphun tluk a lungthin a į¹hami hi kawl zongah hmuh khawh an si lai loā tiah a rak ti. Tuan deuh i teinak a hmuh mi nih cuka i hruaitu hna kha thinphang le lunghrinnak a ngeihter hna caah lamkaltu rianį¹uannak in an thlauh. Cu hnu ah Tuluk ram ah phung chim dingin a lung aa thleng. Asinain Hongkong pawng i a ummi Sancian tikulh a phak ah a zaw i, cu tikulh ahcun 1552 kum ah Bawipa Jesuh min chim bu tein a thi.
