October 17, 2025
📖 Romans 4:1-8; Luke 12:1-7 📖
Hremnak Tangah Ralṭ hatnak
Laurie B. Rosenblum MPH chimning ahcun, American mi 10% nak tam nih cun thlalaunak asiloah ṭihphannak pakhatkhat an ngei. Hi ṭihnak hna hi ngakchiat lio, tlangval lio asiloah upat hlan deuh ah aa thawk tawn. Ngakchia lio i thinphannak tampi cu upat hlan ah an tlau ko nain, upa hna lakah thinphannak tlawmte lawng kha thlopbulnak um loin an tlau.
A ngaingai ti ahcun kanmah pumpak cio nih hrial kan i zuammi ṭihnak le thil sining cheukhat tal kan ngei. Tahchunhnak ah: accident, zawtnak, thihnak, firnak, mi kong chimrelnak, rian ngeih lonak, nuva i ṭhennak, tarnak, tangka ngeilonak, hlawhtlin lonak, tlai, hnipuan hruk sual, camipuai ah tlamtlin lonak le a dangdang le a phunphun hna an si tawn. Chimawk cazin cu a dong lo. Asinain kanmah lakah a tam deuh nih kan cungah a tlung sual lai ti kan phangmi thil cu zeidah a si? Mi tam deuh nih cun, ‘Thihnak a si’ tiah kan ti lai. Rita Snowdon nih a cauk Christianity Close to Life (p. 133) le 365 Days with the Lord 2007 nih a lakmi ah, Dr. Paul Tillich bia lak hmasa in kan lungretheihnak hrampi cu thihnak ṭih hi a si tiah a ti. Mi tampi nih mah biafang hrial awkah an si khawh chungin an i zuam ti cu ahmaan ko tiah a peh. ‘Mi pakhatkhat sungh’ ti loin, dawtmi pakhatkhat ‘a thih’ timi kong an chim.
Asinain nihin thawngṭha ah Jesuh nih hi kong he pehtlaiin a kalhmi ruahnak a ngei. Amah nih, “Pumsa a thattu hna kha ṭih hna hlah u… A thah hnuah Gehenna ah hlonh khawhnak nawl a ngeimi kha ṭih hna u,” (vv. 4-5). Gehenna cu a hramthawk ahcun Ge bene Hinnom a si i “Hinnom fapa hna nelrawn” tinak a si. Hika ah hin saram ruak, misual le thurhnawmhnak phunkip hna cu a alh zungzalmi mei ah an hlonh hna i a kangh hna. Hihi Jerusalem khua leng i hnawm hlonhnak hmun a si. Zungzal rawhnak hmun muisam ah a cang. Hi thawngṭha caang le Jeim 3:6 zongah, biafang cu hell tiah aa khat tein leh a si. Keimah pumpak ruahnak ah, Bawipa nih zumhtlak sinak, ralṭhatnak aa telmi Pathian ṭihnak kha a dirpi i amah a hlawmi le midang zong cutin tuah ve dingin a hruaimi hna kha dan a tat hna. Cun Pathian ṭih hi Thiang Thlarau laksawng pasarih lakah pakhat a si. Milan Bishop (397 ah a thi) Mithiang Ambrose nih a chimmi tipil innak ah zumtu pakhat cungah a thletmi Thiang Thlarau Laksawng Pasarih hna cu: 1. Fimnak Thlarau; 2. Theihthiamnak Thlarau; 3. Ruahnak Thlarau; 4. Ṭhawnnak Thlarau; 5. Hngalhnak Thlarau; 6. Pathian biaknak Thlarau; 7. A Thiang Ṭihnak Thlarau hna an si. (De Sacramentis 3.8 chungin). Ambrose nih cun hi vialte hi zumtu cungah tipil innak ah toih dih a si tiah a zumh. Pathian ṭihnak le Pathian pennak he zei pehtlaihnak dah a ngeih? Mi pakhat nih cun ṭihphannak cu a ṭhawngmi thazaang a si tiah a ti. Zamnak asiloah thinphannak ah a kan hruai khawh asiloah zumhnak le tuahsernak ah a kan forh khawh. Pathian ṭihnak cu nunnak sungh ṭihnak khamnak sii a si. Pathian ṭihnak asiloah Pathian ṭihnak timi cu zeidah a si? Dawtnak in a kan sertu le zaangfahnak le velngeihnak in a kan cawmtu kha upatnak a si. Kan ton khawhmi hliamhma asiloah sunghnak nganbik cu taksa si loin thlarau lei a si, cucu, hell ṭhawnnak tangah thlarau sunghnak a si. A ngandammi Pathian ṭihnak nih thlarau lei puitlinnak, fimnak le ahmaanmi biaceihnak ah a kan hruai i sualnak a ngeimi porhlawtnak, ahleiin ṭhatlonak le thlarau lei hlennak hmaiah hruhnak uknak in a kan luatter.